Izvor: Blic, 19.Okt.2009, 06:10 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Japanke adaptiraju crkvu kod Niša
Niš - Japanci pravoslavne vere, profesor Ćije Manabe i profesor doktor Suzuki Mićitaka uspeli su, uz pomoć profesorke Masako Kido, da preko privatne fondacije iz Japana pronađu sredstva za restauraciju crkve Svetog Vaznesenja iz 17. veka koja se nalazi u selu Veliki Krčimir, 45 kilometara od Niša. Njih dvoje došli su u Niš, a potom i u Veliki Krčimir na poziv akademika Gojka Subotića i magistra Dragana Stanojevića, slikara i restauratora iz Beograda.
Ćije Manabe >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << je nekada bila student restauracije Univerziteta u Beču, a Mićitaka, beogradski postdiplomac, sada je istoričar umetnosti. Manabe je sa koleginicom Kido Masako koja u Kjotu predaje vizantijsku kulturu, nedavno obišla pomenutu crkvicu i bile su izuzetno zadovoljne restauracijom fresaka koje datiraju iz sredine 17. veka (1629. godina).
- Kada sam dolazila pre godinu dana u Srbiju, pozvala sam kolegu i po običaju pitala da li mu nešto treba, a on je odgovorio da se u njegovom rodnom kraju nalazi crkvica od izuzetnog istorijskog značaja koja je na rubu propadanja. Pokušala sam da pronađem novac za restauraciju i uspela preko jednog japanskog privatnog fonda, koji je prihvatio da finansira restauraciju ovog spomenika u Krčimiru. Vrlo smo zadovoljni kako je Stanojević sa ekipom obavio prvu fazu spasavanja fresaka od propadanja. Zaplanje je zaista prelep kraj - objašnjava Manabe.
Ona napominje da joj se Srbija mnogo dopada, a pogotovo manastiri kao što su Žiča, Studenica i Sopoćani, a njena koleginica Kido Masako oduševljena je vizantijskom kulturom u Srbiji.
Crkva Svetog Vaznesenja potiče iz 17. veka
Između dva svetska rata pored ove male crkve podignuta je veća istoimena crkva, ali je ova manja od većeg istorijskog značaja. Nigde u knjigama nije upisano da je ona 1841. godine bila stecište zaplanjskih ustanika tokom bune protiv Turaka, a ni da je kralj Milan Obrenović poklonio dva zvona koja i sada opominju na hrabrost i čestitost naroda zaplanjskog regiona koji je protiv tadašnjih zavojevača ostao bez mnogo muških glava. U samoj crkvi nalazi se spomenik sveštenicima koje su Turci obesili tokom bune protiv okupatora. U kosturnici veće crkve čuvaju se i ostaci poginulih junaka iz zaplanjskog kraja iz 1804. godine, odnosno vremena Prvog srpskog ustanka, ali i palih heroja iz Prvog svetskog rata.
Dragan Stanojević kaže da se radovi odvijaju pod kontrolom Zavoda za zaštitu spomenika u Nišu koji je natkrio crkvu.
- Projekat za adaptaciju i restauraciju crkve sam uradio još 2004. godine. Potičem iz sela Ličje, nadomak Krčimira, tako da me je srce vuklo da spasemo od zaborava crkvu koja ima vrlo živopisnu istoriju. U ovoj prvoj fazi, radili smo pre svega na zaštiti zidnog slikarstva, što znači da smo delove fresaka koji su otpali i visili, ponovo vratili na svoje mesto odgovarajućim lepkom, fiksirali nestabilan bojeni sloj i obezbedili ivice od daljeg krunjenja. U sledećoj fazi planiraju se intervencije kao što je čišćenje, plombiranje oštećenja i slično, a na kraju malterisanje zidnih površina sa kojih su freske nepovratno nestale i retuširanje nekih oštećenja kako bi na najbolji način prezentovale vrednost ovog objekta.
Građena sigom
Prema zvaničnim podacima, bogomolja je jednobrodna sa karakterističnim lukovima, a građena je od posebnog kamena koji se zove siga. Naknadnim intervencijama 1838. i 1899. godine zbog većeg broja vernika ona je proširena. Zaplanjski kraj je obišao i putopisac Feliks Kanic čija se rečenica o ovom kraju pamti, a to je: „Ovo je rajski predeo Srbije".
