Izvor: Politika, 13.Mar.2013, 23:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
„Tragači” snimljeni prema istinitoj priči
U novoj knjizi o klasiku Džona Forda, Glen Frankel piše da je kombinovana istina o otmici devojke u Teksasu sa legendom
Jedan od najpopularnijih vesterna svih vremena, „Tragači” sa Džonom Vejnom u glavnoj ulozi, zasnovan je na istinitoj priču koju je reditelj Džon Ford pretočio u pokretne slike i remek delo američkog filma.
U nedavno objavljenoj knjizi „Tragači: kako je nastala američka legenda”, Glen Frankel (nekadašnji reporter „ >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << Vašington posta” i dobitnik Pulicerove nagrade) piše da je kombinovana čuvena istinita priča o otmici devetogodišnje Sintije En Parker u ruralnom Teksasu 1863. sa „legendom” – pričom iz filma iz 1956.
U „Tragačima”, čija je radnja smeštena u 1868, Vejn je tumačio lik Itana Edvardsa, veterana građanskog rata čija je bratanica oteta u napadu Komanča, koji kreće u petogodišnju potragu za njom gonjen željom za osvetom, tugom i mržnjom prema Indijancima.
Kako piše kritičar lista „Entertejnment vikli” Kris Nešavejt, ispostavlja se da je istina fascinantnija ali i tužnija od mita.
„Iako većina čitalaca već zna ponešto o dešavanjima iza kulisa, pre svega o Fordovoj reputaciji pijanca-tiranina i mukotrpnom snimanju u Dolini spomenika, Frankelov izveštaj o otmici Parkerove i potrazi za njom, pruža uznemirujući i izuzetno potresan uvid u čuvenu priču sa velikog platna”, piše „Entertejnment vikli”.
Kada je Parkerova konačno nađena, ona više nije bila devojčica koje se njena porodica sećala i koju je želela ponovo da vidi. Ona je bila prava Komanči, žena ratnika i majka troje dece.
Njen povratak u društvo kojem pripada i tužan ostatak života različiti su od kraja iz Fordovog filma gde se devojka Debi (igrala ju je Natali Vud) vraća u okrilje onih koji je vole, dok Vejnov Itan Edvards gleda sa strane. Zato ne treba da čudi, piše kritičar Nešavejt, što se Ford, reditelj klasika „Poštanske kočije” i „Čoveka koji je ubio Liberti Valansa”, inače mačomen nežnog srca, odlučio za legendu umesto za činjenice.
Posle premijere, kritičari su bili jednoglasni u oceni da su „Tragači” odličan film. Hvalili su Fordovo rediteljsko umeće, odnose među likovima, a kritikovali dijaloge i humor.
Isticali su i kvalitet elipse, jer film počinje scenom sa vratima kuće koja su otvorena prema preriji (motiv prolaza između dva sveta – divljine i civilizacije), a završava se scenom u kojoj je glavni junak slikan kroz vrata kuće koja se zatvaraju, čime se ističe njegova izolacija od sveta.
Teoretičari su pisali da su „Tragači” važni za dalji razvoj kinematografije, što se pokazalo tačnim, jer je film upamćen po načinu na koji je uticao na druge reditelje. A Džon Vejn se posle premijere šalio da mu je uloga u ovom filmu jedna od najdražih, što je ponavljao i kasnije, tokom karijere.
„Tragači” se danas izučavaju na filmskim akademijama u svetu kao jedan od najboljih vesterna svih vremena, pa tako i na FDU u Beogradu.
I. A.
objavljeno: 13/03/2013
