Izvor: RTS, 10.Feb.2012, 09:02 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vremeplov (10. februar 2012)
Na današnji dan preminuli Šarl Luj Monteskje, francuski književnik i ruski pisac Aleksandar Puškin. Godine 1890. rođen ruski književnik Boris Pasternak.
Godine 1755. umro je francuski politički mislilac Šarl Monteskje, sa Volterom, Rusoom i Denijem Didroom vesnik Francuske revolucije. U alegoriji "Persijska pisma" naslikao je francusko društvo 18. veka kao istočnjačku despotiju, a u najznačajnijem delu "Duh zakona" razvio je teoriju o podeli vlasti na zakonodavnu, izvršnu >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << i sudsku - koja je postala temelj modernih političkih koncepata.
Na današnji dan 1837. godine poginuo je u dvoboju ruski pisac Aleksandar Sergejevič Puškin, začetnik ruskog realizma i jedan od najvećih liričara svetske književnosti. Poreklom iz stare, ali osiromašene plemićke porodice, pesnik buntovnog duha, često na udaru cenzora, zbog čega je bio prognan iz prestonice na jug Rusije. Nasilnoj smrti pesnika u 38. godini života prethodile su spletke najviših krugova ruskog društva. Dela: romani u stihovima "Evgenije Onjegin", "Grof Nulin", "Kućica u Kolomni", drame "Boris Godunov", "Rusalka", prozna dela "Pikova dama", "Kapetanova kći", "Egipatske noći", "Pripovetke pokojnog Ivana Petroviča Belkina", male tragedije u stihovima "Gozba za vreme kuge", "Vitez-tvrdica", "Kameni gost", "Mocart i Salijeri", poeme "Cigani", "Poltava", "Bronzani konjanik", "Gavrilijada", "Ruslan i Ljudmila", "Kavkaski zarobljenik", bajke u stihovima "Bajka o caru Saltanu", "Bajka o ribaru i ribici", "Bajka o popu i sluzi njegovom Baldi".
Godine 1890. rođen je Boris Leonidovič Pasternak, ruski književnik, nobelovac i prevodilac. Pasternak je studirao prava i filozofiju u Moskvi i Marburgu. U mladosti je pripadao futuristima. Njegova duboko intimna i intelektualna lirika označila je prekretnicu u ruskoj, ali i svetskoj poeziji. Zbirka pesama simboličnog naziva "Iznad barijera" odredila je budući karakter njegove poezije. Svetsku slavu stekao je romanom "Doktor Živago", koji je objavljen 1957. godine u Italiji, jer je u Sovjetskom Savezu okarakterisan kao "antisovjetski". Roman je širom sveta dobio priznanja kao izuzetno umetničko delo, a 1958. godine Pasternak je dobio "Nobelovu nagradu". Istovremeno se na suptilnog pesnika, prozaika i prevodioca u njegovoj zemlji sručila čitava lavina optužbi, kleveta i uvreda. Izbačen je iz ruskog Saveza pisaca, a zaprećeno mu je da će mu biti oduzeto sovjetsko državljanstvo ako se ne odrekne Nobelovog priznanja. Sačuvao je domovinu, ali je ostao bez nagrade, sa teškim ožiljcima, koji su ga odveli u smrt. Za sobom je ostavio poeme "Poručnik Šmit" i "Spektorski", zbirku pesama "Drugo rođenje" i autobiogafiju "Zaštitna povelja".
1843.- Rođen Milutin Garašanin, političar i publicista, ministar unutrašnjih i spoljnih poslova, potpredsednik Vlade i predsednik Narodne skupštine Srbije (Beograd, 10. 02. 1843 - Pariz, 21. 02. 1898)
1843.- Rođena Adelina Pati (Adela Huana Marija), italijanska operska pevačica (Madrid, 10. 02. 1843 - Vels, 27. 09. 1919)
1878.- Rođen Vasa Stajić, političar i književnik, predsednik Matice srpske (Mokrin, 10. 02. 1878 - Novi Sad, 10. 02. 1947)
1881.- Osnovana prva škola igranja u Beogradu
1891.- Na Velikoj školi u Beogradu osnovano Srpsko geološko društvo
1892.- Srpsko učeno društvo ujedinilo se sa Kraljevskom srpskom akademijom
1898.- Rođen Bertold Breht, nemački književnik i pozorišni teoretičar (Augsburg, 10. 02. 1898 - Berlin, 14. 08. 1956)
1912.- Umro Džozef Lister, engleski hirurg (Apton Eseks, 05. 04. 1824 - Valmer, 10. 02. 1912)
1920.- Umro Kosta Miličević, slikar (Vrace, 1877 - Beograd, 10. 02. 1920)
1920.- Rođen Milivoje-Mića Tomić, pozorišni, filmski i TV glumac (Beograd, 10. 02. 1920 - Beograd, 23. 08. 2000)
1923.- Umro Vilhelm Konrad Rentgen, nemački fizičar, pronalazač iks-zraka, nobelovac (Lenep, 27. 03. 1845 - Minhen, 10. 02. 1923)
1924.- Rođen Miodrag Todorović - Krnjevac, harmonikaš i kompozitor (Ratari, 10. 02. 1924 - Beograd, 25. 09. 1991)
1927.- - Rođen Konstantin Babić, kompozitor, profesor Fakulteta muzičke umetnosti u Beogradu (Beograd, 10. 02. 1927 - Beograd, 13. 10. 2009)
1928.- Umro Ljubomir Jovanović, istoričar i političar (Kotor, 02. 02. 1865 - Beograd, 10. 02. 1928)
1929.- Rođen Džeri Goldsmit, američki kompozitor filmske i TV muzike, dobitnik "Oskar" -a (Pasadena, 10. 02. 1929 - Los Anđeles, 21. 07. 2004)
1933.- Rođen Eugen Gvozdanović, dirigent i kompozitor, direktor Opere Srpskog narodnog pozorišta, profesor Akademije umetnosti u Novom Sadu (Petrovaradin, 10. 02. 1933 - Novi Sad, 31. 07. 2005)
1936.- Rođen Velimir Lukić, književnik, upravnik Narodnog pozorišta u Beogradu, direktor TV Beograd (Beograd, 10. 02. 1936 - Beograd, 29. 08. 1997)
1964.- Rođena Radoslava-Dada Vujasinović, novinar "Duge" (Čapljina,10. 02. 1964 - Beograd, 08. 04. 1994)
1986.- Rođen Viktor Troicki, teniser, reprezentativac (Beograd, 10. 02. 1986)
1995.- Umro Miloš Bajić, slikar, profesor Fakulteta likovnih umetnosti u Beogradu (Resanovci, 15. 01. 1915 - Beograd, 10. 02. 1995)
1999.- Umro Peko Dapčević, političar i diplomata, narodni heroj (Ljubotinje, 25. 06. 1913 - Beograd, 10. 02. 1999)
2005.- Umro Milovan Ilić Minimaks, novinar i književnik, urednik RTB, TV Politika i TV Pink (Lipnica, 05. 11. 1938 - Padova, 10. 02. 2005)
2005.- Umro Artur Miler, američki književnik (Njujork, 17. 10. 1915 - Roksberi, 10. 02. 2005)
2007.- Umro dr Slobodan Vitanović, književnik i prevodilac, profesor Filološkog fakulteta u Beogradu, osnivač i predsednik Društva prijatelja Francuske (Beograd, 03. 07. 1928 - Beograd, 10. 02. 2007)
2008.- Umro Roj Šajder, američki filmski glumac (Orindž, 10. 11. 1932 - Litl Rok, 10. 02. 2008)
2009.- Umro Gavra Mačejin, sportski radnik, prvi generalni sekretar Šahovskog saveza Jugoslavije (Vršac, 17. 01. 1918 - Beč, 10. 02. 2009)
