Izvor: Politika, 17.Okt.2007, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Gradonačelnik za "krug dvojke"
Skupština grada Beograda mogla bi uskoro da ima dva doma – jedan za odbornike iz centralnih, a drugi za predstavnike prigradskih opština, s tim što bi samo odbornici centralnih opština birali gradonačelnika. Za ovo je potrebno "samo" da se usvoji predlog zakona o Beogradu iza koga je, nezvanično, Skupština grada. U "papiru", u koji je naš list imao na uvid, navodi se da "Skupština grada ima 90 odbornika, od kojih se 61 odbornik bira sa teritorije gradskih opština, a 29 odbornika sa teritorije >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << prigradskih opština". "Skupština grada radi i odlučuje u punom sastavu od 90 odbornika (širi saziv Skupštine), ili u sastavu od 61 odbornika gradskih opština (uži saziv Skupštine)", a, kako se dalje navodi, "gradonačelnika grada Beograda biraju odbornici u užem sazivu Skupštine grada, većinom od ukupnog broja gradskih odbornika, na vreme od četiri godine". Varijanta istog predloga je izbor gradonačelnika neposrednim i tajnim glasanjem građana.
To je, međutim, samo jedna od "neodređenog broja različitih verzija" tog zakona, objašnjava Zoran Alimpić, v. d. gradonačelnika Beograda i član radne grupe pri Ministarstvu za državnu upravu i lokalnu samoupravu koja radi na zakonu o glavnom gradu. Alimpić je rekao juče za "Politiku" da trenutno kruže različite verzije i predlozi između članova radne grupe, kao radni materijali, u nastojanju da se dođe do zvaničnog predloga zakona o glavnom gradu koji će javnosti predstaviti resorno ministarstvo.
– Reč je, inače, o predlogu koji je sačinila grupa pravnika iz gradske uprave, koji su meni pomogli da ja napravim tekst sa kojim bih učestvovao u radu radne grupe Ministarstva. On nije usvojen na Skupštini grada, dakle, nije zvaničan stav Skupštine grada. Ja predstavljam grad u toj radnoj grupi, ali odluku na kraju krajeva, neće doneti ni grad, niti ja, nego će odluku o tome šta će pisati u nacrtu zakona doneti nadležno ministarstvo, Vlada Srbije, pa zatim parlament Srbije. Mi u Beogradu ćemo da radimo onako kako parlament odluči – ističe Zoran Alimpić.
On, međutim, naglašava da ovaj predlog, kao ni druge radne verzije, nije trebalo da dođe do novinara i javnosti, jer "ako o svemu otvorimo javnu raspravu zbunjivaćemo ljude".
U intervjuu "Politici" prošle nedelje, inače, resorni ministar Milan Marković je rekao da su dvodomne skupštine "retkost u jedinicama lokalne samouprave", te da sumnja da će to biti konačno rešenje.
Interesantno je ipak da se takva ideja o izboru gradonačelnika uopšte rodila, jer ne deluje baš "fer" prema građanima prigradskih opština Beograda. Nešto slično, da podsetimo, predložio je i "Palgo centar", s tim što je prema njihovom predlogu zakona o glavnom gradu izbor gradonačelnika neposredan, dakle, biraju ga direktno građani, ali samo oni sa teritorije gradskih opština.
Ukazujući da postoji čitav niz varijanti za izbor gradonačelnika glavnog grada, Zoran Alimpić kaže da će rešenje zavisiti od toga kako će biti uređen grad i kakve će biti nadležnosti gradonačelnika.
Pomenuti predlog je, kako kaže, samo jedna od mogućnosti koje bi trebalo da budu saglasne trenutnoj situaciji u gradu, a to je da imamo dve vrste opština sa potpuno različitim nadležnostima.
– Gradonačelnik Beograda sada nema podjednaku nadležnost nad centralnim i prigradskim opštinama i takav odnos prisutan je decenijama. Gradonačelnik ima nadležnosti nad teritorijom i građanima 10 gradskih opština, a predsednici prigradskih opština su po nadležnostima bliži, recimo, predsednicima opština Jagodine ili Valjeva, nego predsednicima centralnih beogradskih opština, čiji je dobar deo nadležnosti prenet na gradonačelnika – ističe Alimpić i ukazuje da se građani ovako dovode u neravnopravan položaj.
Navodeći primer, on kaže da, recimo, odbornik iz Mladenovca ima pravo da učestvuje u odluci gde će biti postavljeni sanduci za sladoled u opštini Stari grad, ali odbornik iz Starog grada ne može o tome da odlučuje u Mladenovcu, jer je to u nadležnosti te opštine.
Zbog aktuelnog političkog trenutka, razgovora o predstojećim izborima i spekulacija da "demokratski blok" traži rešenje kako da uspešno parira Srpskoj radikalnoj stranci, koja je, navodno, veoma jaka u Beogradu, teško je oteti se utisku da ovakvo rešenje za izbor gradonačelnika zapravo potvrđuje "čaršijske priče", jer se smatra da je uporište radikala više u biračkom telu prigradskih opština.
Alimpić, međutim, ne želi da komentariše spekulacije, ali ističe da ne veruje "da u Beogradu radikali mogu da pobede u bilo kojoj varijanti".
– Video sam i ja istraživanja javnog mnjenja i razumem da građani prilikom anketiranja žele da pošalju političarima određenu poruku, ali mislim da Beograđani, ni u kom slučaju, po bilo kom izbornom sistemu, neće glasati u korist svoje štete, odnosno za vraćanje Beograda u devedesete godine – kaže Alimpić, koji je, inače, "viđen" i kao jedan od mogućih protivkandidata Aleksandru Vučiću iz SRS-a.
Marko Blagojević, programski direktor Cesida, kaže da ne poseduje novija istraživanja za Beograd, ali podseća da je na poslednjim izborima bilo "gusto", te da je Nenad Bogdanović pobedio Vučića sa vrlo malom razlikom.
"Sada je teško bilo šta govoriti o tome, iznositi procene, jer se ne zna ni da li će izbori za gradonačelnika biti direktni ili ne, ne zna se ko će biti kandidati (osim za Vučića)", kaže Blagojević.
On, međutim, ističe da "radikali jesu jaki u Beogradu, ali jaka je i Demokratska stranka", a konačni ishod zavisi od mnogo faktora (izbora kandidata, stranaka koje će stati iza njih, izbornog sistema...).
--------------------------------------------------------------------------
Beograd kao region
Zoran Alimpić ističe da je Prostorni plan Beograda, usvojen 2004. godine (koji može da se vidi na sajtu Skupštine grada), već predvideo "neku budućnost u smislu teritorijalne organizacije".
"Po tom predlogu, Beograd bi bio region, koji bi imao centralni Beograd (sadašnjih deset gradskih opština) i osam, praktično, gradova koji ga okružuju (postojećih sedam prigradskih opština i Borča, odnosno deo Palilule preko Dunava). Da li će ta budućnost moći da se primeni već sada u novom zakonu i novom statutu, to je pitanje. Verovatno još nismo zreli da primenimo takvu podelu. Ali, realno gledano, po funkcionisanju grada i njegove okoline, Beograd je region, koji se sastoji od više gradova – nekoliko malih i ovog centralnog, velikog", ističe Alimpić.
[objavljeno: ]
