Izvor: RTS, 18.Jan.2014, 08:54 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Veliki rat - bojni otrovi
Iako je bila strogo zabranjena upotreba bojnih otrova, već na početku Velikog rata taj dogovor je prekršen. Prvi smrtonosni napad izveden hlorom, kada je otrovano oko 16.000 francuskih vojnika, od kojih je pet hiljada umrlo.
Haškom konvencijom iz 1899. godine strogo je zabranjena upotreba otrova u ratne svrhe. Međutim, već na početku Velikog rata taj dogovor je prekršen. Francuzi su prvi upotrebili suzavac u napadu na Nemce. Količine su bile male, a nadražljivost slaba. >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << Prvi smrtonosni napad izveden je kod belgijskog grada Ipra. Tada je hlorom otrovano oko 16.000 francuskih vojnika od kojih je pet hiljada umrlo.
Profesor dr Miroslav Vrvić sa Hemijskog fakulteta objašnjava za RTS kako je dejstvo hlora na organizam zastrašujuće.
"Vojnici koji se nalaze u rovovima moraju da dišu. Udišu hlor koji ulazi u pluća, pluća počinju da se pune tečnošću, počinju da pucaju krvni sudovi. Pre svega, kapilari i pluća se pune i krvlju. To dovodi do gušenja i kod velikih koncentracija i do smrti", navodi Vrvić.
Na frontu dugačkom šest kilometara, 22. aprila 1915. godine, Nemci su pustili 170 tona otrova. Vojnici su bili u šoku, a kao zaštitu su koristili vunene čarape natopljene urinom.
"Urin i čarapa, koja je proteinskog sastava, zajedno imaju pozitivniji efekat. Sabira se efekat pozitivnog dejstva neutralizacije hlora" , kaže profesor Vrvić.
Nobelovac Haber odgovoran za nesreću kod Ipra
Ubrzo su se pojavile i gas maske. Usavršio ih je nemački naučnik jevrejskog porekla Fric Haber, koji je zaslužan i za razvoj hemijskog oružja. Njegova supriga se ubila kada je shvatila da je upravo on odgovoran za veliku pošast kod Ipra 1918. godine.
Haber je dobio i Nobelovu nagradu, a apsurd je što su baš od Haberovog gasa u koncentracionom logoru stradali njegovi rođaci.
Grad Ipar ponovo ulazi u istoriju hemijskog ratovanja 1917. godine, kada se prvi put korist bojni otrov plikavac, koji će kasnije dobiti naziv iperit.
"Osnova je stvaranje velikih plikova, bula i opekotina ka koži, a najčešće i na sluzokoži očiju sa oštećenjem. Sumporasti iperit, Sadam Husein je, nažalost, upotrebio protiv iranske vojske i stanovništva u iransko-iračkom ratu", kaže potpukovnik dr Miodrag Jovanović iz Centra za kontrolu trovanja VMA.
Procenjuje se da je u Prvom svetskom ratu upotrebljeno više od 50 hiljada tona bojnih otrova, hlora, fozgena, plikavca. Oko milion i dvesta hiljada vojnika bilo je zatrovano, a više od 85.000 je umrlo od posledica trovanja.
