Izvor: Politika, 25.Okt.2012, 23:02 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Dobri sinovi otadžbine
Prvi srpski oficir koji je poginuo u Kumanovskoj bici, potpukovnik iz Čačka Aleksandar Glišić, postao legenda svog puka
Čačak – Predstavnici grada Čačka i udruženja koja neguju tradiciju oslobodilačkih ratova Srbije juče su položili vence na kosturnicu – spomenik četiri vere na Gradskom groblju, sećajući se predaka koji su početkom prošlog veka vojevali za slobodu. Ovog dana navršeno je tačno stotinu leta od trijumfalnog ulaska srpske vojske u Skoplje >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << u Prvom balkanskom ratu, i 94 godine od oslobođenja Čačka u Prvom svetskom ratu.
– Na aversu spomenice iz Prvog balkanskog rata pisalo je „Osvećeno Kosovo”. U svesti srpskog naroda, još od potpadanja pod tursku vlast, ostala je misao da su to krajevi koji su bili središte i srž srednjovekovne srpske države – rekla je na svečanosti Lela Pavlović, direktor Međuopštinskog istorijskog arhiva u Čačku.
Čačani su 7. oktobra 1912. ispratili pešadiju iz svog kraja u Prvi balkanski rat, i već posle dve sedmice usledila je presudna bitka protiv Turaka, na Kumanovu.
– Potpukovnik srpske vojske iz Čačka Aleksandar Glišić, komandant 7. pešadijskog puka Dunavske divizije, poginuo je u Kumanovskoj bici 23. oktobra. On je prvi srpski oficir koji je u tom boju dao život za otadžbinu. Od tada pa sve do 1941. kad je njegov puk prestao da postoji, ta jedinica je svakodnevnu prozivku obavezno počinjala čitanjem imena i prezimena Aleksandra Glišića. Dežurni oficir uvek bi na to odgovorio: „Slavno poginuo na Kumanovu”, a tek posle toga čitano je ime trenutnog komandanta puka. Sem Glišića, takvu počast nije doživeo nijedan oficir srpske vojske – kaže za „Politiku” Radivoje Bojović, istoričar Narodnog muzeja u Čačku.
Glišić je bio iz porodice čačanskog trgovca a za Srbiju su tih godina pala i oba njegova brata, „dobri sinovi otadžbine”, kako priča Bojović, opisujući:
– Drugi brat, Dušan Glišić, bio je komandant škole „1.300 kaplara” i oduzeo je sebi život 1915. da ga, teško bolesnog, vojnici ne bi vukli na nosilima. Treći od Glišića, Milutin Lujo, bio je činovnik u Ministarstvu finansija, a poginuo je 1914. u borbama na Drini, kod Višegrada. Po braći Glišić nazvana je jedna ulica u Čačku, a u Beogradu danas živi Milutinova unuka, dr Ileana Ćosić. U međuratnom razdoblju Čačak je negovanje uspomena na balkanske ratove vezivao za braću Glišić, i njihova kuća bila je obeležena spomen-pločom.
Još jedan 25. oktobar važan je u čačanskom letopisu. Tog dana 1918. u deset sati izjutra narednik Milan Gavrović ujahao je u ovo mesto koje su Austrijanci napustili prethodne noći, što je značilo kraj Prvog svetskog rata za Čačane. Varošica je tada imala 4.779 žitelja, od kojih 241 udovicu.
Od septembra 1934. Čačak na gradskom groblju ima jedinstveno obeležje, spomenik četiri vere. Kamena piramida na svojim stranama ima pravoslavni i katolički krst, islamski polumesec i jevrejsku zvezdu, a u kosturnici ispod nje sahranjeni su posmrtni ostaci 918 vojnika iz 15 današnjih država, koji su tokom balkanskih i Prvog svetskog rata poginuli u čačanskom kraju.
G. Otašević
objavljeno: 26.10.2012.
Pogledaj vesti o: Vojska Srbije
