Izvor: Blic, 16.Okt.2014, 20:44 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Pobeda antifašizma okom filmske kamere
U novoj zgradi Jugoslovenske kinoteke sutra (19) se otvara izložba fotografija i eksponata koji upečatljivo govore o pobedi nad Nemcima u Drugom svetskom ratu.
Pod nazivom “Oslobođenje Beograda -11 - 22 oktobra 1944- okom filmske kamere” posetioci će moći da vide 38 fotografija od kojih 6 imaju kod putem kog, uz pomoć adekvatnog telefonskog aparata, možete pogledati deo filma iz koga su potekle.
Čelnik kinoteke Radoslav zelenović kaže:”Fotografije su preuzimane >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << iz filmova, dokumentarnih snimaka koji se, dakle, zahvaljujući novim tehnologijama, takođe mogu pogledati. A među eksponatima je i Limijerova kasmera kojom je snimano oslobođenje Niša.”
Na fotografijama vidimo partizane, crvenoarmejce Sovjetskog Saveza, građane, a posebno je obeleženo 6 fotografija koje “vode” u filmske prikaze govora generala Ždanova, Paradu na Terazijama, ulazak Partizana i Crvenoarmejaca u Beograd, Titov govor na Banjici,odnošenje ranjenika...
Autor izložbe Aleksandar erdeljanović znalački je načinio postavku koja se prostire na više nivoa u impozantnoj Kinoteci a ono što je neki zajednički imenitelj svih fotografija jeste svojevrsno ushićenje zbog pobede nad fašizmom, činjenice da su posle četiri godine Nemci konačno proterani te da je kraj rata blizu i izvestan.
Juče u izložbenom prostoru, dok se pozamašan posao privodio kraju, sreli smo i Miru Banjac, doajena ovdašnje kulture i glumišta.
“Bila sam nekim poslom u beogradu pa su me pustili da pogledam. Impresionirana sam”, rekla nam je kratko.
Ova izložba, naravno, na svoj način otvara pitabnje današnjeg odnosa prema istorijskim činjenicama. Utoliko je dragoceniji prateći tekst istog naziva kao i izložba a koji daje istorijski pregled i u kome se kaže da je Beograd oslobođen 20. oktobra 1944. posle 1287 dana nemačke okupacije.
Stručni saradnik Branislav Erdeljanović koji nam je ljubazno pokazivao eksponate i kako funkcionišu “posebne fotografije” na opasku da su na slikama partizanke na slikama lepe žene kazao je:”Dok smo se bavili ukupnim materijalima i dok su vršeni odabiri neverovatno je koliko slika lepih žena.”
A kada je o filmskom materijalu reč; kako je navedeno u pratećem sadržaju izložbe, da veliki istorijski događaji ostanu večno zabeleženi pobrinuli su se sovjetski ratni filmski reporteri koji su još pre ulaska Crvene armije u Srbiju padobranima spušteni na partizansku teritoriju. Toj prvoj grupi snimatelja su pripadali Vladimir Ješurin, Viktor Muromcev i Solomon Kogan, koji su od leta 1944. godine pratili put partizanskih jedinica od Crne Gore, preko Srbije i oslobođenog Beograda, sve do Slovenije i oslobođenja Trsta u maju 1945, gde je Muromcev i poginuo.
Filmski materijali Ješurina i Muromceva sjedinjeni u storiji Sa kino-aparatom po Jugoslaviji bili su deo sovjetskog kino-žurnala Novosti dana broj 9 iz 1944. godine, čiju režiju je potpisao slavni Vsevolod Pudovkin. Najvredniji materijal na kome je zabeležena celokupna „Beogradska operacija“ u oktobru 1944. godine je sovjetski četrnaestominutni Specijalni frontovski izveštaj broj 9 pod nazivom Beograd, koji je režirao Leonid Varlamov.
