Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 16.Jun.2010, 13:16   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Fudbal i 116 decibela vuvuzela

JOHANESBURG -

Sviđala vam se ili je neprestano proklinjali, zaglušna buka plastičnih truba postala je zaštitni znak Svetskog kupa 2010 koji se održava u Južnoj Africi.

A kako te nezgrapne i bučne trumpete čudnog imena vuvuzela prave toliku buku i šta ih čini tako neugodnim, pa i neprihvatljivim za ljudsko uho?

Vuvuzela je, zapravo, neka vrsta ojačane trube u čiji pisak svirač duva iz sve snage, a zvuk proizvodi vibracija njegovih usana - usne se otvaraju >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << i zatvaraju 235 puta u sekundi, upućujući vazdušni jastuk u prošireni otvor tube koja zatim pojačava vazdušnu rezonancu u kupastom levku.

Svirka na vuvuzeli, ako je "izvođač" iskusan "muzičar", podseća na lovački rog. Ali zvuk je izuzetno neprijatan kad u vuvuzelu duva raspamećeni fudbalski navijač, jer su "note" bez ikakvog reda, a zvuci treba da daju podršku timu - bilo kom!

Zbog toga buka vuvuzele pre liči na trubljenje nervoznog slona nego na nešto što nenaviknuto uho neafrikanca može da podnese. A za sve je krivo neznanje "svirača" čije usne ne vibriraju istom učestalošću zbog čega nije stalan ni protok vazduha kroz trumpetu.

Ovo stručno objašnjenje "muzike" sa vuvuzela za nenaviknuto uho, na molbu časopisa "Nju sajentist", dao je profesor Trevor Koks, direktor Britanskog instituta za akustiku i akustički inžinjering na univerzitetu Salford.

Povod: brojni britanski gledaoci "sa lica mesta" u Južnoj Africi, ali i kraj malih ekrana kod kuće, žalili su se da ih "užasavajući zvuk slonovskog trubljenja koji proizvodi instrument egzotičnog imena jednostavno raspamećuje i ometa u praćenju igre".

Sudijska pištaljka jača od vuvuzele

Navijači na fudbalskom prvenstvu sveta u Južnoj Africi ne prestaju da duvaju u vuvuzele! Kako onda igrači na terenu uopšte čuju sudijski zvižduk?

Pištaljka na Svetskom prvenstvu mora biti jedinstvena i dovoljno glasna. Ova koja se koristi na utakmicama u Južnoj Africi glasnija je od mlaznog aviona i za 30 decibela jača nego zvuk koji proizvodi afrička vuvuzela.

Proizvođači iz Zauerlanda su zbog toga naročito srećni, jer bi u suprotnom navijačke trube iz Afrike nadglasale njihove pištaljke.

A zašto je zvuk toliko snažan?

Buka se, stručno gledano, može objasniti oblikom trube koja je konična i stvara vibrirajući ton neujednačene snage. I kao što stvara zvuk čija je frekvencija 235 Herca, više instrumenata multiplikuju zvuk početne frekvencije.

Na terenima u Južnoj Africi na kojima se igraju utakmice, posebno kad je reč o afričkim timovima, izmereni su tonovi od 470, 700, 940, 1.171 i 1.630 Herca!

A kako svaki instrument proizvodi zvuk od 116 decibela na kvadratni metar, duže izlaganje zvuku vuvuzela predstavlja ozbiljan rizik za sluh - zaključili su lekari u odeljenju za patologiju sluha Medicinskog fakulteta u Pretoriji.

Slušanjem samo jednog "instrumenta" od 7 do 22 sekunde prešli ste uobičajeni svakodnevno dozvoljeni stepen buke. Otuda i sve češće obraćanje gledalaca lekarima i žalbe na privremeni gubitak sluha posle prisustvovanja utakmici.

I šta se može učiniti da se umanji dosadna i uznemiravajuća buka vuvuzela - bar kad je o radio i TV prenosima reč?

Stručnjaci Centra za digitalnu muziku na univerzitetu Kvin Meri u Londonu savetuju da tonske službe u studijima uravnoteže buku na stadionu i glasove komentatora. Ako potpuno eliminišu zvuke publike, onda utakmici nedostaje atmosfera tako da to ne treba da urade.

To možete i sami da uradite - ako utakmice pratite na svom kompjuteru.

Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...