Izvor: Politika, 26.Maj.2014, 23:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Brazil i Pele osvojili svet
Na Šestom prvenstvu sveta 1958. fudbaleri Brazila prvi put uspeli su da postanu svetski šampioni
U Švedskoj svet se zaljubio u brazilski fudbal, lepršavu igru sa četvoricom napadača, kojom je trener Visente Feola iznenadio ostatak sveta. A napadači su bili vanserijski – Garinča, Vava, Pele i Zagalo... U Švedskoj svet je dobio miljenika u osamnaestogodišnjem Peleu. On i Garinča nisu igrali na prva dva susreta u grupi protiv Austrije (3:0) i Engleske (0:0), a >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << povreda prvog napadača Altafinija omogućila je Edsonu Arantesu do Nasimentu sa nadimkom Pele, da debituje na svetskim šampionatima. I mada protiv SSSR (takođe prvo učešće na svetskim šampionatima) nije odigrao ključnu ulogu (Vava je postigao oba gola) rezervisao je dres s brojem 10, na kojem zbog njega i danas insistiraju najbolji igrači većine timova...
Brazil je u četvrtfinalu Peleovim prvencem eliminisao Vels (1:0), u polufinalu je zgromio Francusku sa 5:2, a prevagu su donela tri Peleova gola. U finalu protiv domaćina ovaj ponovljen je rezultat iz polufinala (5:2) i to je i danas najubedljivija pobeda u finalima zajedno sa njihovom pobedom sa 4:1 protiv Italije 1970. i porazom sa 3:0 od Francuske 1998.
Pele je u finalu postigao dva gola i postao najmlađi strelac u finalima svetskih šampionata sa 17 godina i 249 dana (ujedno je i najmlađi učesnik finala i najmlađi igrač koji je učestvovao u osvajanju šampionske titule), a zanimljivo je da je isti meč dao i najstarijeg strelca, jer je Šveđanin Nils Lidholm imao 35 godina i 263 dana. Naši ljubitelji fudbala pamte ovog fudbalera kao člana čuvene trojke „Gre-No-Li” (Gunar Gren, Gunar Nordal, Nils Lidholm) iz olimpijskog finala u Londonu 1948. kada je Švedska savladala Jugoslaviju sa 3:1. Pored Lidholma Brazilcima se na stadionu Rasunda suprotstavio i Gren, a zanimljivo je da selektor Švedske, kao i deset godina ranije bio Džordž Rejnor.
Za prvi šampionski tim Brazila u Švedskoj igrali su Gilmar, Đalma Santos, Orlando, Belini, Nilton Santos, Zito, Didi, Garinča, Zagalo, Vava i Pele.
Jugoslavija je, kao i četiri godine ranije u Švajcarskoj, svoje učešće završila u četvrtfinalu, a ulogu „izbacivača” ponovo su odigrali Nemci. Selektor Aleksandar Tirnanić uspešno je proveo svoj tim kroz kvalifikacije odigravši nerešeno u gostima sa Grčkom (0:0) i Rumunijom (1:1) i zabeleživši na domaćem terenu pobede. Grci su savladani sa 4:1, a Rumuni sa 2:0 i „plavi” su put Švedske krenuli s velikim ambicijama.
U grupi sa Francuskom, Škotskom i Paragvajem Jugoslavija je zauzela drugo mesto iza „trikolora” iako ih je pobedila sa 3:2 golovima Petakovića i Veselinovića (dva), a oba gola za Francusku postigao je Žist Fonten. Bili su to njegov četvrti i peti gol na šampionatu, od ukupno 13 koje je postigao, osvojio titulu najboljeg strelca i postigao rekord koji još niko nije nadmašio. Tada je o plasmanu u grupi odlučivala ukupna gol razlika (Francuzi 11:7; Jugoslavija 7:6), a Francuzi su Paragvajcima dali sedam golova...
Jugoslavija je, dakle, pobedila najjaču ekipu u grupi, a sa Škotskom (1:1) i Paragvajem (3:3) igrala nerešeno. Ipak stigla je do četvrtfinala i – ponovo izgubila od Nemačke i ponovo je pobedonosni pogodak postigao Helmut Ran, ovog puta već u 12. minutu...
Tirnanić je u Švedskoj u igru uvodio 14 igrača (13 iz klubova iz Srbije). Golmani su bili Vladimir Beara 3 utakmice / 6 primljenih golova) i Srboljub Krivokuća 1/1(četvrtfinale), a igrali su Tomislav Crnković 4/0, Dobrosav Krstić 4/0, Branko Zebec 4/0, Vasilije Šijaković 2/0, Novak Tomić 2/0, Todor Veselinović 4/3, Vujadin Boškov 4/0, Dragoslav Šekularac 3/0, Aleksandar Petaković 4/2, Zdravko Rajkov 4/1, Miloš Milutinović 3/0 i Radivoj Ognjanović 2/1.
U igru nisu ulazili Ivan Šantek, Vladimir Popović, Milorad Milutinović, Ilijas Pašić, Luka Lipošinović,Gordan Irović, Nikola Radović i Dražan Jerković.
Šesti fudbalski šampionat pamtiće se i po tome što su na njemu nastupile sve četiri ostrvske reprezentacije – Engleska, Škotska, Severna Irska i Vels, koji je iskoristio naknadno dobijenu šansu da se kvalifikuje. Naime,
ni jedna zemlja iz Azijske grupe nije htela da igra sa Izraelom, koji je sve mečeve dobio službenim rezultatom, a da niko ne bi igrao na Svetskom prvenstvu bez ijedne odigrane utakmice u kvalifikacijama u Fifi su odlučili da Izrael igra majstoricu sa Velsom, najboljom drugoplasiranom ekipom iz Evrope. I, već otpisani Vels, pobedio je dva puta sa 2:0 i otišao u Švedsku, a u tome nisu uspeli bivši šampioni Urugvaj (u grupi iza Paragvaja) i Italija (u grupi iza Severne Irske), kao ni Španija (u grupi iza Škotske)...
Na šampionatu se dogodio i jedan politički gaf. Po podacima Fife utakmici Mađarska – Vels prisustvovalo je 20.000 gledalaca, ali to je bio broj prodatih ulaznica, a samo je njih 2.823 došlo na meč. Ostali su odlučili da bojkotuju meč u znak protesta jer je dan ranije izvršena smrtna kazna nad Imreom Nađom, predsednikom vlade Mađarske u vreme sovjetske intervencije 1956. Mnogo napetije bilo je uoči polufinala između Švedske i Nemačke, jer domaćin nije hteo da pusti navijače na stadion zbog nedoličnog ponašanja tokom šampionata. Tek kad je predsednik Fudbalskog saveza Nemačke zapretio da će napustiti šampionat navijači „pancera” pušteni su na tribine. Ali, nisu se radovali – Švedska je pobedila sa 3:1.
----------------------------------------------
Šesto svetsko prvenstvo
Domaćin: Švedska (8-19. jun 1958)
Plasman: 1. Brazil, 2. Švedska, 3. Francuska, 4. Nemačka.
Finale: Brazil – Švedska 5:2.
Za treće mesto: Francuska – Nemačka 6:3.
Broj učesnika: 16.
Broj mečeva: 35.
Broj gledalaca: 819.810 (prosečno 23.423).
Sistem: četiri grupe; po dve prvoplasirane ekipe idu u četvrtfinale.
Najbolji strelac: Žist Fonten (Francuska) 13.
Najbolji mladi igrač: Pele (Brazil).
Najefikasnija ekipa: Francuska (23).
Golovi, ukupno: 126 (3,6 po utakmici)
Učesnici u kvalifikacijama: 35.
----------------------------------------------
Najbolji tim šampionata
Golman: Hari Greg (Engleska).
Odbrana: Đalma Santos (Brazil), Belini (Brazil), Nilton Santos (Brazil).
Sredina: Deni Blenčflauer (Engleska), Didi (Brazil), Gunar Gren (Švedska), Rejmon Kopa (Francuska).
Napad: Pele (Brazil), Garinča (Brazil), Žist Fonten (Francuska).
Živko Baljkas
objavljeno: 27.05.2014.
