Izvor: Magyar Szó, 12.Apr.2014, 23:53 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Podsećanje na stradanje Mađara
Na 70. godišnjicu masovnog ubijanja Mađara u Vojvodini tokom 1944-45 godine je tokom vikenda održan spomen-obilazak mesta gde su se tragični događaji odigravali. Obilazak je organizovao Kružok Hrišćanskih Intelektualaca iz Vojvodine i Saveza Hrišćanskih Intelektualaca iz Mađarske. Tokom obilaska na mestima gde su masovno ubijani Mađari su o žrtvama pričali njihovi potomci ili istraživači koji rade na osvetljavanju tragičnih događaja. Grupa je posetila Horgoš, Martonoš, Adorjan, Novi Sad, Čurug, Bačko Gradište, Stari Bečej, Bajmok i Sentu. Maćaš Kethelji, jedan od organizatora je izjavio: jedan od ciljeva obilaska je bilo podsećanje na tragične događaje koje su Mađari morali pretrpeti pre sedam decenija, drugi je bio oprost onima koji su ove strašne zločine počinili, a treći iskazivanje saučešća prema onima koji su preživeli ovu tragediju. „Na osnovu svojih istraživanja mogu izjaviti da je otprilike 30 sveštenih lica – Mađara – izgubilo život tokom masovnih ubistava. Ne smemo dupustiti sebi grešku da kažemo da su ubijali Srbi. Kao što ni raciju 1942 godine nismo počinili mi, Mađari. Novi Sad je jedan od gradova gde su ubistva odneli najviše žrtava, a ipak još ni danas nemaju spomenik” – rekao je Marton Matuška, novinar u penziji koji već decenijama istražuje dešavanja iz 1944-45. Matuška je naglasio: kada su se predsednici Srbije i Mađarske prošle godine poklonili žrtvama u Čurugu, nije se čulo izvinjenje sa srpske strane zbog čega je izostalo istorijsko pomirenje. Za taj čin je potrebno da i srpska i mađarska strana želi to pomirenje, dodao je. Na polaganju venca u Senti je prisustvovao i Bence Retvari, državni sekretar Ministarstva pravosuđa u Mađarskoj koji je izjavio: u Mađarskoj se malo zna o tragediji koja je krajem II. svetskog rata zadesila vojvođanske Mađare. „One koji su počinili te zločine, niko nije na odgovarajući način pozvao na odgovornost, što je istorijska nepravda. Ljudsko zlo je uvek postojalo, uvek su bili ljudi koji su skloni ovakvim nedelima. Ali nije svejedno na kakvim se temeljima osniva jedno društvo, da li se gradi od zla ili od dobroga koje takođe postoji u ljudima. Tadašnji režim se nije gradio na dobru, puštao je da se pobednici iživljavaju nad onima koji su se u ratu našli na gubitničkoj strani, da ih ubijaju, da im čak ni grobove ne označavaju” –rekao je državni sekretar dodajući: za hrišćanina je zbog svega toga važno da se jedno društvo gradi na poštovanju hrišćanskih normi, a ne na njihovom odbacivanju kao što su to činili nacisti i komunisti.
