Izvor: Danas, 29.Okt.2015, 13:24 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Kapitalizacije političkih pobeda
Međutim, euforija oko nacionalnog tima nakon Evropskog prvenstva 1996. godine nije ni približno uporediva sa onom koja je nastala nakon osvajanja trećeg mesta na Svetskom prvenstvu u Francuskoj 1998. godine.
Hrvatska reprezentacija je na putu do polufinala pobedila Nemačku, a nakon poraza od budućeg šampiona Francuske, u meču za treće mesto savladala je tim Holandije. Ovaj uspeh poslužio je već posrnulom >> Pročitaj celu vest na sajtu Danas << Tuđmanovom režimu da sportski uspeh kapitalizuje kao trijumf cele nacije, zamagljujući činjenicu da zemlji na ostalim poljima i ne ide tako dobro.
U tom trenutku pregovori za prijem u članstvo Hrvatske u EU bili su "na ledu", delimično zbog nevoljnosti režima da procesuira zločine u operacijama Bljesak i Oluja, ali i zbog Tuđmanovog odbijanja da učestvuje u zajedničkoj regionalnoj politici zemalja zapadnog Balkana, uključujući i Srbiju, što je bio jedan od osnovnih zahteva EU. Izolacionistička politika i autoritaran način vladavine tadašnje vlasti u Hrvatskoj, kao i ne baš sjajna ekonomska situacija, nisu obećavali svetlu budućnost Tuđmanu i HDZ-u.
Homogenizujući potencijal fudbala u ovom slučaju iskorišćen je do maksimuma. Medijski narativi koji su pratili Svetsko prvenstvo uzdizali su nacionalni tim u neslućene visine, naglašavajući timski duh, bratstvo i zajedničku svest o tome da je svaki uspeh koji oni na terenu postignu istovremeno i uspeh svakog Hrvata na svetu. Euforiju koja je, uz snažnu medijsku podršku, nastala širom zemlje, vlast je iskoristila da istakne ne samo uspeh nacije, već i onoga ko je, sledeći dominantan javni diskurs u Hrvatskoj tih godina, najzaslužniji za ta dostignuća - predsednika države. Ako je, manje ili više, očekivano da se velike sportske pobede politički kapitalizuju kroz reafirmaciju nacionalnog zajedništva, u ovom slučaju je sport iskorišćen za osnaživanje kulta jednog čoveka, "oca svega onog što Hrvati vole", predsednika Tuđmana.
Svetsko prvenstvo uzdizali su nacionalni tim u neslućene visine, naglašavajući timski duh, bratstvo i zajedničku svest o tome da je svaki uspeh koji oni na terenu postignu istovremeno i uspeh svakog Hrvata na svetu. Euforiju koja je, uz snažnu medijsku podršku, nastala širom zemlje, vlast je iskoristila da istakne ne samo uspeh nacije, već i onoga ko je, sledeći dominantan javni diskurs u Hrvatskoj tih godina, najzaslužniji za ta dostignuća - predsednika države. Ako je, manje ili više, očekivano da se velike sportske pobede politički kapitalizuju kroz reafirmaciju nacionalnog zajedništva, u ovom slučaju je sport iskorišćen za osnaživanje kulta jednog čoveka, "oca svega onog što Hrvati vole", predsednika Tuđmana.
Međutim, kao i u mnogim drugim slučajevima, ova vrsta prisvajanja sportskih uspeha ima ograničen domet. Kao što je vojna hunta u Argentini nastojala da iz trijumfa svoje reprezentacije na Svetskom prvenstvu 1978. godine (Archetti: 141-146) dobije političke poene koji će zamagliti postojeće probleme u društvu i teror koji je doveo do smrti i nestanka hiljada ljudi, tako je i hrvatska vlast pokušala da, uprkos brojnim neuspesima na spoljnom i unutrašnjem planu i sve većem otporu autokratskom načinu vladavine i kultu ličnosti, stekne političku dobit prikazujući jedan sportski uspeh kao svoje dostignuće. Tuđman je nastojao da nepodeljenu podršku fudbalskoj reprezentaciji, taj kolektivni zanos, predstavi kao oduševljenje njegovom vladavinom. Ta strategija je imala kratkoročan uspeh - opijenost pobedama reprezentacije, odnosno, u zvaničnom tumačenju, cele nacije na čelu sa njenim "ocem", trajala je relativno kratko i Tuđmanova vlast se, poput argentinske vojne hunte, ubrzo urušila pod teretom unutarnjih problema sa kojima se suočavala.
Nastavlja se
