Izvor: Politika, 21.Nov.2006, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Faustovske težnje
"Tesla Electric Company", Darko Lukić/Tomaž Pandur, koprodukcija Pandur Theaters i Ulysses Theatre Nastala prema tekstu Darka Lukića, "Tesla Electric Company" reditelja Tomaža Pandura je vrlo estetizovana, precizna, formalno perfektna, višejezična predstava koja se u prvom planu bavi problemom faustovskih težnji ka prevazilaženju granica ljudskog iskustva. Predstava prikazuje fragmente iz života Nikole Tesle, vremenski i prostorno diskontinuirano, fokusirajući se na činjenicu >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << tragičnosti života jedne apartne osobe.
Nikolu Teslu igra više glumaca, čime se jasno ističu različiti aspekti njegove kompleksne individualnosti. Livio Badurina ga igra u najvećem delu predstave, izuzetno ekspresivno; glumac psihološki razrađeno oblikuje njegovu rastrzanost, kao posledicu razarajućeg straha pred brojnim iskušenjima. Tesla se u interpretaciji ovog glumca konstantno kreće između iskrenog, skoro infantilnog ushićenja zbog mogućnosti pomeranja granica ljudskog saznanja, i jednog zastrašujućeg očaja, zbog iskušenja koje ta individualnost podrazumeva. Insistiranje na prikazivanju ovih slabosti i iscrpljujućih nedoumica, njegova dostignuća čini realnijim, opipljivijim, vrednijim. U jednom trenutku predstave se navodi razgovor između Fausta i Mefistofelesa, čime se Teslin život dovodi i u jedan opštiji, mitski kontekst.
Hristina Popović-Mijin izuzetno sugestivno igra nekoliko ženskih likova, pri čemu se izdvaja izvanredno senzualno oblikovanje Tesline prijateljice Ketrin Džonson. U sceni koja govori o Tesli – ljubavniku, glumica naizmenično igra naratora i Džonsonovu, kao esencijalizovani Eros, pri čemu to smenjivanje uloga bitno intenzivira dramsko dejstvo prikaza. Ostali likovi, na primer grupa novinara, koja nekoliko puta opseda naučnika, prikazani su stilizovano, kao grubi, bezlični lešinari, čime se još više naglašava Teslina hronična usamljenost i karakteristična antropološka nesigurnost.
Centralni deo scene zauzima par polukružnih, kliznih ploča, koje obrazuju nekakav valjak, unutar i izvan kojeg se odvija radnja. Ovo scenografsko rešenje je višefunkcionalno: podseća na Tesline izume (rotirajuće magnetno polje), vizuelno je atraktivno, a može imati i metaforičko značenje, u pogledu problematizacije odnosa između naučnikovog unutrašnjeg i spoljašnjeg sveta. Vizuelni nivo predstave je impresivan, monohromatski elegantan, baziran na efektnim, simboličnim kontrastima između svetla i tame (scenografija Numen, kostimografija Sašo Radović). Posebno važnu funkciju u građenju poetskog nivoa predstave ima muzika grupe "Silence". Magične, melanholične, minimalističke pop-pesme, koje izvode pijanista Primož Hladnik i pevač zaista markantnog vokala Boris Benko, uzbudljivo materijalizuju osećanja usamljenosti i bolne izgubljenosti koja definišu predstavu. Pošto je veoma dominantna, muzika ne predstavlja ilustraciju radnje, već na specifičan način formira samu suštinu predstave.
Zahvaljujući promišljenoj i suptilnoj preciznosti, predstava ni u jednom trenutku nije patetična, što je važno napomenuti, jer se u tretmanu opšte važnih tema, kao što su prolaznost, smrt, večnost, strah, ljubav... lako i često propadne na polje stereotipnog i banalnog prikaza. Predstavi se možda može zameriti zbog oskudnosti njenog značenjskog plana, možda joj nedostaje ozbiljnija analiza brojnih tema koje se iniciraju; problemi se ovde postavljaju, ali se odgovori ne traže; ova vrsta fragmentarnog predstavljanja događaja nema mogućnost da produbi dramu i indukuje katarzu u aristotelovskom smislu. No, to se ipak ne može definisati kao mana predstave "Tesla Electric Company", jer je njen smisao u sasvim drugom domenu, dakle u diskretnoj perfekciji forme i jednoj nesvakidašnje rafiniranoj, kristalizovanoj emocionalnosti.
Ana Tasić
[objavljeno: 21.11.2006.]
