Izvor: Politika, 17.Nov.2006, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Filozofija trube
Film "Guča", scenario i režija Dušan Milić; uloge: Marko Marković, Aleksandra Manasijević, Mladen Nelević, Slavoljub i Svetislav Pešić, Zumrita Jakupović... Trajanje 93 minuta, proizvodnja Srbija-Nemačka-Bugarska-Austrija, 2006.
"Guča" Dušana Milića, romantična, topla muzička melodrama sa humanom porukom, od one je vrste filma posle kojeg se iz bioskopskog mraka izlazi sa visokim procentom poboljšanog raspoloženja.
Rasterećujuće zabavan, nepretenciozan i >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << ritmičan, "obojen" zavodljivim zvucima dragačevskih truba, harizmom galerije likova i pejzažima pitoreskne Srbije pod šljivama, "Guča" sa lakoćom mami osmeh na lice, otključava i najtvrđe srce, nudeći 93 minuta dobrog provoda u bioskopu.
Po dramaturškoj strukturi (priča u tri jasna, elipsama neopterećena čina) i ovaj Milićev film poput prethodnog "Jagoda u supermarketu", bliskiji je uzorima iz američke industrije zabave do onima iz evropsko-umetničkih filmskih manufaktura, po tematici odmaknut je od prethodnika u srpskom filmu (Saša Petrović, Emir Kusturica), a po konačnom ishodištu filmsko delo kojem sasvim prigodno stoji, već posle prvih projekcija, stečeni nadimak "Srpska Buena Vista". Jer, u finalu, ovo i jeste film o, kako kažu, najvećem srpskom brendu, gotovo nestvarnom Dragačevskom saboru, popularnoj Guči, koja je za svakog srbijanskog narodnog trubača zlatni san.
Do tog i takvog finala Milić stiže kroz šekspirovsku priču (sa srećnim krajem) o nemogućoj ljubavi između šesnaestogodišnje Julijane, ćerke šefa najvećeg srpskog bleh-orkestra i strastvenog obožavaoca Luja Armstronga po kojem nosi nadimak Sačmo i njenog vršnjaka Romea, talentovanog i perspektivnog trubača romskog konkurentskog orkestra kojeg predvodi njegov očuh Sandokan. Njihova ljubav nema podršku jer su se sreći na putu isprečile, što zbog rasističkih predrasuda što zbog saborske takmičarske surevnjivosti, obe porodice. Samo što nisu u pitanju Šekspirovi Kapuleti i Montegi, već Trandafilovići i Petrovići.
Od trenutka kada na svečanom porodičnom skupu u danima pred takmičenje Sačmo Trandafilović, isprovociran, neoprezno obećava da će se odreći svojih rasističkih predrasuda i prihvatiti Romea ukoliko ovaj uspe da ga nadsvira i pobedi, Milić težište priče polako premešta na pleća mladog, glavnog junaka. Na Romeovo odrastanje, unutrašnje problematične porodične odnose, konačno i na njegovo sazrevanje. I životno ("Udahnemo i dođemo na svet goli, izdahnemo i odemo sa njega praznih ruku. Sve između je kreacija") i trubačko ("Istina je ton koji izduvaš kroz trubu, samo najbolji se čuju najdalje..."). Sve između je u funkciji filozofije trube, sve je u dahu, kada umre dah rodi se ton. I još kakav, prašti od emocija.
Ovo su ujedno i najzavodljiviji delovi Milićevog filma, oni u kojima originalnu filmsku muziku Dejana Pejovića i njegove obrade nekih tradicionalnih nota u studiju izvode "crni" i "beli" orkestri Bobana i Marka Markovića i Dragana Ignjića, a na platnu vrlo dobro odabrana i uverljiva plejada profesionalnih glumaca i naturščika. Ne bi nas začudilo da muzika iz "Guče" nadživi i sam film i nađe se na repertoaru svakog ozbiljnijeg kafanskog ili svadbarskog trubačkog orkestra.
Zanimljivo je da je Dušanu Miliću pošlo za rukom da uverljivo ponudi socijalnu strukturu karaktera posve drugačiju od klišea i stereotipa na koje smo navikli u srpskom filmu. Milićevi Romi su gradski muzičari sa pristojnim životnim standardom, dok su Trandafilovići bogati srpski seljaci. Tumače romskih likova Milić je nepogrešivo našao među naturščicima kojima truba nije strana. Sa trubom se od svoje pete godine druži Marko Marković (Romeo), sin Bobana Markovića, kome je otac za osamnaesti rođendan poklonio orkestar, a ona nije strana ni glumački prirodnom i harizmatičnom Slavoljubu Pešiću (odlična uloga Sandokana), niti njegovom sinu Svetislavu (Roki), inače pokloniku Brusa Lija. Pravu glumačku bravuru ponudila je Zumrita Jakupović kao Romeova majka, a Sandokanova žena Marijana (oprobala se već u amaterskom pozorištu).
"Guča" je ponudila i novo filmsko lice, jednu od retkih glumačkih plavuša – šesnaestogodišnju Vranjanku Aleksandru Manasijević (Julijana), koja se u pozorištu u svom gradu već dokazala kao Sofka i Koštana, a za duže pamćenje su i ostvarene uloge Mladena Nelevića (Sačmo Trandafilović) i Olge Odanović (Julijanina kruta majka Paraskeva)... Komplimente su zavredili i direktor fotografije Petar Popović, scenograf Aleksandar Denić, koji je imao zahtevan zadatak da sav neophodan, liciderski filmski kič, svede na pravu i ukusnu meru, i montažer Marko Glušac najzaslužniji za brz i dobar ritam filma.
Ukoliko vam se Romeovo i Sačmovo nadsviravanje na kraju filma učini kao dvoboj iz kakvog američkog vesterna, samo što umesto metaka lete tonovi, niste pogrešili. To je Milićev omaž filmovima Raula Volša, koje je voleo kada još nije znao da će postati reditelj.
Dubravka Lakić
[objavljeno: 17.11.2006.]
