Izvor: Politika, 05.Okt.2011, 12:36 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Ozonska rupa daleko od Srbije
Situacija iznad naše zemlje nijednog trenutka nije bila zabrinjavajuća i nije bilo potrebno uvođenje dodatnih mera zaštite od povećanog zračenja, ističu u Ozonskoj kancelariji
Dramatično oštećenje ozonskog omotača iznad Arktika početkom godine, o čemu je grupa svetskih naučnika nedavno pisala u časopisu „Nejčer”, dešava se daleko od Srbije. Nema razloga za zabrinutost niti za uvođenje bilo kakvih posebnih mera zaštite od štetnog zračenja Sunca, a nije ih >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << bilo ni proletos kada je i kod nas došlo do varijacija u debljini ozonskog omotača, kažu u Ozonskoj kancelariji Ministarstva za životnu sredinu.
„S proleća, kada se polarni vrtlog otvorio, front niskog ozona počeo je da se širi na jug, mešajući se sa frontom visokog ozona. Zbog toga se uticaj smanjenja debljine ozonskog omotača najviše osetio u severnim oblastima, naročito iznad severne Rusije, Grenlanda i Norveške, a znatno manje u južnim oblastima, uključujući Srbiju. Situacija iznad Srbije nijednog momenta nije bila zabrinjavajuća i nije bilo potrebno uvođenje dodatnih mera zaštite od povećanog zračenja”, kažu u Ozonskoj kancelariji.
Debljina ozonskog omotača, koji živi svet na planeti štiti tako što zadržava štetno Sunčevo zračenje, iznad Srbije iznosi od 270 do 330 Dobsonovih jedinica (što predstavlja normalnu vrednost). Ove vrednosti nisu izmerene iznad Srbije, već se merenja vrše u okviru programa globalnog osmatranja atmosfere Svetske meteorološke organizacije. Mreža se sastoji iz 28 osnovnih, 410 regionalnih i 81 dopunske stanice na kojima se prate različiti parametri atmosfere, na nekima od njih i debljina ozonskog omotača. Sateliti koji kruže oko Zemlje takođe su opremljeni uređajima za određivanje debljine ozonskog omotača. Na osnovu podataka dobijenih merenjima i proračuna prave se globalne mape debljine ozonskog omotača, sa kojih može da se očita debljina ozonskog omotača za svaku tačku na zemlji, unošenjem geografskih koordinata na internet-stranici http://toms.gsfc.nasa.gov/teacher/ozone_overhead_v8.html.
Ovi podaci predstavljaju pouzdan izvor podataka o stanju i debljini ozonskog omotača za sve zemlje članice Montrealskog protokola i za Ozonsku kancelariju u Ministarstvu životne sredine, rudarstva i prostornog planiranja.
„Debljina ozonskog omotača je posledica meteoroloških uslova u gornjim slojevima atmosfere i nije lokalnog karaktera. Budući da je ozonski omotač homogena masa sa približnim vrednostima na područjima iste geografske širine, debljina ozonskog omotača karakteristična je za čitave oblasti”, objašnjavaju u kancelariji.
Vest o novoj ozonskoj rupi nije ipak tako katastrofična kako u prvi mah izgleda. Proces razgradnje molekula ozona je povratan proces, odnosno postoji dinamička ravnoteža između broja molekula ozona koji nestanu i onih koji nastanu. Pod uticajem spoljašnjih činilaca, ravnoteža je ovog proleća pomerena na stranu nestajanja. Međutim, čim su spoljašnji uticaji eliminisani (čim se vrtlog otvorio), ravnoteža je ponovo uspostavljena.
J. J. K.
objavljeno: 05.10.2011.
