Izvor: Politika, 10.Nov.2013, 22:03 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Zlatni Aleksandar za Zlatni kavez
Špansko-meksičkom scenaristi i reditelju Dijegu Kuemadi Dijesu za debi dve glavne festivalske nagrade – za najbolji film i najbolju režiju
Solun - Ako se može tako reći, zvaničnom žiriju 54. Solunskog festivala, koji je predvodio američko-grčki reditelj Aleksandar Pejn, tokom donošenja odluka bilo je lako, jer se od 15 takmičarskih filmova u Internacionalnom programu vrlo brzo izdvojilo čak šest >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << i svi su oni dobili po neku nagradu.
Apsolutni pobednik jeste meksičko debitantsko delo „Zlatni kavez” špansko-meksičkog reditelja Dijega Kuemade Dijesa sa osvojene dve glavne nagrade – „Zlatni Aleksandar” (od ove godine nazivu nagrade pridodato je ime Tea Angelopulosa) za najbolji film i „Srebrni Aleksandar” za najbolju režiju. Uz venecuelanski film „Loša kosa” Marijane Rondon (pobednik San Sebastijana), koji je osvojio „Bronzanog Aleksandra” za originalnost i inovaciju i nagradu žirija kritike Fipresci u čijem je radu učestvovala i potpisnica ovih redova, „Zlatni kavez” je bez sumnje bio najbolji debitantski film u glavnom programu ovogodišnjeg Solunskog festivala na kojem se tradicionalno vrednuju upravo filmski početnici.
Dijesov film o istrajnom ali surovom putovanju tri tinejdžera iz latinoameričkih slamova do SAD , te obećane zemlje u kojoj „teče med i mleko” koju na južnom kontinentu zovu El Norte, kako bi se njihovi dečački snovi još usput raspršili, veoma je humano i angažovano filmsko delo. Rediteljski hrabro i umešno. Minimalistička priča, besprekorna izvedba sa vrhunskom fotografijom i iznenađujuće veštim rediteljskim radom sa malenim glumcima-naturščicima kojima se veruje u svakom trenutku. Iako je na filmskom platnu do sada ispričano bezbroj sličnih imigrantskih priča, za Dijesov film se može reći da ga krasi (postignuta) autentičnost, čak i originalnost. I veoma čvrst autorski stav da se jasno i bez uvijanja iznese poruka.
Među solunskim pobednicima, uz Marijanu Rondon i njeno ostvarenje „Loša kosa”,našla su se još tri filma sa potpisom rediteljki. Francuski film „Suzan” Katel Kilever sa osvojene tri nagrade (Specijalna nagrada žirija, najbolja glumica i nagrada za izuzetan doprinos glumice u sporednoj ulozi), grčki film „Večni povratak Antonisa Paraskevasa” Eline Psiku (najbolji glumac Hristos Stergioglu i nagrada kritike Fipresci za najbolji grčki film) i egipatski film „Gurati napred u dan” Hale Lotfi (nagrada za najbolji snimateljski rad Mahmudu Lotfiju). Može se reći: ovogodišnjim solunskim festivalom dominirali su filmovi režirani znalačkom i artističkom ženskom rukom. Bilo je to zanimljivo gledati.
Ovogodišnje festivalsko izdanje ostaće zapamćeno po velikom broju dobrih i zanimljivih filmova za duže pamćenje među kojima su grčka dela posebnio bila zapažena, po jubileju programa „Balkanski pregled” u okviru kojeg je nagradu publike osvojio film „Sveštenikova deca” Vinka Brešana, po kratkom ali efektnom boravku Džima Džarmuša, po osvajanju nagrada projekata naših mladih autora na koprodukcijskom marketu, ali i po pobuni grčkih filmskih kritičara koji su odlukom čelnika festivala, Dimitrisa Eipidesa, bili isključeni iz bilo kakvog javnog pojavljivanja na festivalu. Godinama unazad grčki filmski kritičari koriste priliku da na sceni zdanja Olimpion javno napadaju Eipidesa zato što je, prema njihovom mišljenju, grčki film smestio na margine a ne u centar festivalskih zbivanja. Ove godine on je rešio da im se osveti, tako što im je onemogućio učestvovanje u međunarodnom žiriju i dodelu nagrada koje Asocijacija grčkih kritičara tradicionalno uručuje na festivalu. Preterano? Svakako da jeste! Prekoračen je prag demokratije i slobode govora i izražavanja. Moglo se i drugačije. Obe strane u ovom sukobu mogle su da sednu i razgovaraju i dogovore se pre početka festivala. Ovako, inostrani filmski poslenici bili su u prilici da ni krivi ni dužni učestvuju u ovom neobičnom „grčkom ratu”...
Dubravka Lakić
objavljeno: 11.11.2013.
