Izvor: B92, 04.Jun.2010, 13:30 (ažurirano 02.Apr.2020.)
"Lifka" za Gavrasa i Markovića
Prestižna nagrada "Aleksandar Lifka", koju Festival evropskog filma Palić dodeljuje za izuzetan doprinos evropskoj kinematografiji, ove godine je pripala grčko-francuskom reditelju Konstantinu Kosti Gavrasu i srpskom reditelju Goranu Markoviću.
Nagrada će im biti uručena tokom trajanja ovogodišnjeg festivala koji će biti održan od 17. do 23. jula.
Svetski priznat reditelj, scenarista i producent Kosta Gavras rođen je 13. februara 1933. godine u Grčkoj >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << i iz domovine je otišao 1951. godine u Francusku da studira pravo, da bi se par godina kasnije opredelio za Institut za visoke filmske studije.
Radio je kao asistent francuskim rediteljima Žanu Žionou i Reneu Kleru, da bi 1965. godine režirao svoj prvi film "Ubistva u spavaćim kolima" sa Simon Sinjore , Mišelom Pikolijem i Ivom Montanom u glavnim ulogama.
Filmografiju Koste Gavrasa karakteriše izražena politička poruka koju ovaj reditelj uspeva da prenese unutar popularnog, žanrovskog filma, najpre trilera i špijunskog filma. Jedan od najpoznatijih Gavrasovih filmova sa izrazitim političkim stavom je "Z "(1969), koji je nagrađen Oskarom za najbolji film van engleskog govornog područja.
U većini filmova ovog reditelja na meti kritike su autoritarni i militantni politički sistemi. O konzervativizmu u grčkoj vojsci je film "Z", o autoritarnoj vlasti u Latinskoj Americi u jeku hladnog rata "Opsadno stanje" iz 1972 i "Nestao" iz 1982, o konzervativnom usmerenju u katoličkoj crkvi tokom 40-ih godina prošlog veka govori film "Amen" iz 2003.
Gavras je dobitnik brojnih nagrada, među kojima su i Oskar za najbolji adaptirani scenario, zajedno sa Donaldom Stjuartom, za ostvarenje "Nestao", za koji je dobio Zlatnu palmu na Filmskom festivalu u Kanu. Nagradu Zlatni medved na Filmskom festivalu u Berlinu dobio je za film "Muzička kutija"iz 1989.
Od 2007. godine Gavras je direktor najvećeg filmskog arhiva na svetu - Francuske kinoteke, a na ovoj poziciji je bio i u periodu od 1982. do 1987. godine.
Srpski reditelj, scenarista i dramski pisac Goran Marković rođen je 24. avgusta 1946. godine u Beogradu, a filmsku režiju je studirao na FAMU u Pragu. Sa nekolicinom kolega spada u predstavnike takozvane Praške škole u domaćoj kinematografiji koju odlikuje specifičan odabir priča o malim ljudima kojima se pristupa sa humorom, blagonaklonom ironijom, često sa ciljem da se satirično ukaže na društvene i političke probleme.
Pored velikog broja igranih filmova, Marković je režirao i više od 50 dokumentaraca i napisao više pozorišnih drama. Većina Markovićevih filmova poput "Specijalnog vaspitanja" (1977), "Nacionalne klase" (1979), "Majstori, majstori!" (1980), ili "Tito i ja" (1992) stekli su kultni status, a njihovi junaci, replike ili muzika prihvaćeni su u okvirima popularne kulture i citirani u drugim umetničkim delima.
Dobitnik je više od 30 domaćih i stranih nagrada, kako za rad na filmu, tako i za pozorišno stvaralaštvo. Najznačajnije nagrade su dve Zlatne arene u Puli - za filmove "Već viđeno" (1987) i "Sabirni centar" (1989), Srebrna školjka za najbolju režiju na Filmskom festivalu u San Sebastijanu za film "Tito i ja" i Sterijina nagrada za najbolji savremeni tekst za film "Turneja" (2008), kao i nagrada Vitez poziva za 2009. godinu.
Marković predaje režiju na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu i član je Evropske akademije za filmsku umetnost u Briselu.
Nagrada Festivala evropskog filma Palić nosi ime po Aleksandru Lifki, jednoj od najznačajnijih evropskih figura zaslužnih za promociju filma u prvoj polovini prošlog veka.
Sedamnaesto izdanje Festivala evropskog filma Palić biće održano od 17. do 23. jula na više lokacija u prirodnom okruženju kraj jezera Palić, kao i u Subotici.
Festivalski program sačinjava devet filmskih selekcija: Takmičarski program, Paralele i sudari, Mladi duh Evrope, Novi belgijski film, Novi mađarski film, Eco Dox, Dečji program, Omaž program za dobitnike nagrade „Aleksandar Lifka" i ERSTE Underground Spirit.
Najboljim filmovima u okviru glavnog Takmičarskog programa biće dodeljene nagrade – „Zlatni toranj" za najbolji film, „Palićki toranj" za najbolju režiju i „Specijalna nagrada žirija". Međunarodni žiri kritike dodeliće „Tollerance Award" za najbolji film iz programa Paralele i sudari, a selekcija Mladi duh Evrope nagrađuje evropskog filmskog stvaraoca nagradom „ERSTE Underground Spirit".
Gavras i Marković dobitnici nagrade "Aleksandar Lifka"
Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 04.Jun.2010
PALIĆ -..Prestižna nagrada "Aleksandar Lifka", koju Festival evropskog filma Palić dodeljuje za izuzetan doprinos evropskoj kinematografiji, ove godine je pripala grčko-francuskom reditelju Konstantinu Kosti Gavrasu i srpskom reditelju Goranu Markoviću, saopštila je služba za odnose sa javnošću...
