Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 04.Jun.2010, 13:51   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Gavras i Marković dobitnici nagrade "Aleksandar Lifka"

PALIĆ -

Prestižna nagrada "Aleksandar Lifka", koju Festival evropskog filma Palić dodeljuje za izuzetan doprinos evropskoj kinematografiji, ove godine je pripala grčko-francuskom reditelju Konstantinu Kosti Gavrasu i srpskom reditelju Goranu Markoviću, saopštila je služba za odnose sa javnošću palićkog festivala.

Nagrada će im biti uručena tokom trajanja festivala koji će biti održan od 17. do 23. jula.

Filmovi sa izraženom političkom porukom >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine <<

Svetski priznat reditelj, scenarista i producent Kosta Gavras rođen je 13. februara 1933. godine u Grčkoj i iz domovine je otišao 1951. godine u Francusku da studira pravo, da bi se par godina kasnije opredelio za Institut za visoke filmske studije.

Radio je kao asistent francuskim rediteljima Žanu Žionou (Jean Giono) i Reneu Kleru (René Clair), da bi 1965. godine režirao svoj prvi film "Ubistva u spavaćim kolima" sa Simon Sinjore (Simone Signoret), Mišelom Pikolijem (Michel Piccoli) i Ivom Montanom (Yves Montand) u glavnim ulogama.

Filmografiju Koste Gavrasa karakteriše izražena politička poruka koju ovaj reditelj uspeva da prenese unutar popularnog, žanrovskog filma, najpre trilera i špijunskog filma. Jedan od najpoznatijih Gavrasovih filmova sa izrazitim političkim stavom je "Z "(1969), koji je nagrađen "Oskarom" za najbolji film van engleskog govornog područja.

U većini filmova ovog reditelja na meti kritike su autoritarni i militantni politički sistemi. O konzervativizmu u grčkoj vojsci je film "Z", o autoritarnoj vlasti u Latinskoj Americi u jeku hladnog rata "Opsadno stanje" iz 1972. i "Nestao" iz 1982, o konzervativnom usmerenju u katoličkoj crkvi tokom 40-ih godina prošlog veka govori film "Amen" iz 2003.

Gavras je dobitnik brojnih nagrada, među kojima su i "Oskar" za najbolji adaptirani scenario, zajedno sa Donaldom Stjuartom (Donald Stewart), za ostvarenje "Nestao", za koji je dobio "Zlatnu palmu" na Filmskom festivalu u Kanu. Nagradu "Zlatni medved" na Filmskom festivalu u Berlinu dobio je za film "Muzička kutija"iz 1989.

Od 2007. godine Gavras je direktor najvećeg filmskog arhiva na svetu - Francuske kinoteke, a na ovoj poziciji je bio i u periodu od 1982. do 1987. godine.

Praški đak

Srpski reditelj, scenarista i dramski pisac Goran Marković rođen je 24. avgusta 1946. godine u Beogradu, a filmsku režiju je studirao na FAMU u Pragu. Sa nekolicinom kolega spada u predstavnike takozvane Praške škole u domaćoj kinematografiji koju odlikuje specifičan odabir priča o malim ljudima kojima se pristupa sa humorom, blagonaklonom ironijom, često sa ciljem da se satirično ukaže na društvene i političke probleme.

Pored velikog broja igranih filmova, Marković je režirao i više od 50 dokumentaraca i napisao više pozorišnih drama. Većina Markovićevih filmova poput "Specijalnog vaspitanja" (1977), "Nacionalne klase" (1979), "Majstori, majstori!" (1980), ili "Tito i ja" (1992) stekli su kultni status, a njihovi junaci, replike ili muzika prihvaćeni su u okvirima popularne kulture i citirani u drugim umetničkim delima.

Dobitnik je više od 30 domaćih i stranih nagrada, kako za rad na filmu, tako i za pozorišno stvaralaštvo. Najznačajnije nagrade su dve "Zlatne arene" u Puli - za filmove "Već viđeno" (1987) i "Sabirni centar" (1989), "Srebrna školjka" za najbolju režiju na Filmskom festivalu u San Sebastijanu za film "Tito i ja" i "Sterijina nagrada" za najbolji savremeni tekst za film "Turneja" (2008), kao i nagrada "Vitez poziva" za 2009. godinu.

Marković predaje režiju na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu i član je Evropske akademije za filmsku umetnost u Briselu.

Nagrada Festivala evropskog filma Palić nosi ime po Aleksandru Lifki, jednoj od najznačajnijih evropskih figura zaslužnih za promociju "pokretnih slika" u prvoj polovini prošlog veka.

Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...