Izvor: S media, 06.Sep.2009, 16:25 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Zanimljivo poreklo imena opština Beograda
Istorija Beograda traje punih 7.000 godina, pa su i nazivi 17 beogradskih opština, izvedeni iz legendi, istorijskih ličnosti i dogadjaja i na osnovu geografskog položaja.
"Najstarija priča o poreklu imena današnje gradske opštine Vračar potiče iz 16. veka, po junaku-neverniku čije je ime bilo Vračar, a koji je na tom mestu imao svoju kolibu", objasnio je rukovodilac Odseka za istoriju Beograda od 1918. do 1941. godine Muzeja grada Beograda Darko Ćirić.
>> Pročitaj celu vest na sajtu S media << />"Druga legenda", naveo je Ćirić, "govori da ime te opštine potiče od vrapčijih polja, jer je mnogo tih ptica bilo nastanjeno na današnjem Vračaru".
Zvezdara je dobila naziv po astronomskoj opservatoriji sa zvezdarnicom, podignutoj na brdu nekadašnjeg Velikog Vračara 1887. godine.
Za Palilulu, koja je danas najprostranija opština, prvi put se čulo početkom 19. veka i bilo je to "selo smešteno na četvrt sata hoda od grada opasanog šancem".
Ta opština je dobila ime Palilula je bila jedno od mesta u koja su žitelji koji su želeli da zapale lule, morali da odlaze, jer je u samoj varoši, u vreme turske vladavine, bilo zabranjeno pušenje zbog opasnosti od požara.
Legenda kaže da se na tom prostoru negde nalazila i oznaka sa nacrtanom lulom, koja je ukazivala da je tu slobodno pušenje.
Čirić je dodao da poreklo imena Palilule ima još jedno objašnjenje, po razvijenom grnčarskom zanatu. "Grnčarija se pekla u pećima, a njih su zbog oblika dimnjaka nazivali‚ pa lule", objasnio je Ćirić.
Prema Ćiriću, prva naselja Kelta na teritoriji Beograda, nadjena su upravo na opštini Palilula.
Medju gradskim opština koje su nazive dobile prema geografskom položaju su Savski venac, koji je poput venca smešten uz obalu Save, i Stari grad, staro gradsko središte, iz kojeg se Beograd dalje razvijao.
Čukarica je nazvana po mehani Stojka Čukare, dok Voždovac, Vračar, Lazarevac, Mladenovac i Obrenovac vode poreklo od istorijskih ličnosti, koje su, na neki način, bile povezane sa tim opštinama.
Voždovac tako predstavlja mesto sa kojeg je srski vožd Karadjordje (1768- 1817) poveo ustanike i 1806. prvi put oslobodio Beograd od Turaka.
U spomen na taj dogadjaj kraj je nazvan "Voždovo predgradje", da bi kasnije dobio današnje ime.
Lazarevac je dobio ime u čast cara Lazara, povodom proslave 500-godišnjice Kosovskog boja, Obrenovac po knezu Milošu Obrenoviću, pošto je posle Drugog srpskog ustanka obnovio to mesto, a Mladenovac po izvesnom Mladenu, koji je sa svoja dva brata naselio taj kraj opusteo posle Kosovskog boja.
Naziv sadašnjeg prigradskog naselja Sopot je staroslovenskog porekla i znači izvor ili voda koja se obrušava, a izvori na teritoriji današnjeg Barajeva navodili su mnoge da za ovo mesto kažu "bara je ovo", pa je tako nastalo i ime opštine.
Rakovica je ime dobila po rakovima, nastanjenim u potoku koji je proticao kroz to naselje, a Grocka koja se prvi put pominje u 9. veku pod slovenskim nazivom Gardec, u doba turske uprave je nosila ime Hisarlik, što znači gradilište.
Ćirić je izneo da je naziv Novog Beograda, izvučen iz Generalnog urbanističkog plana grada iz 1923, u kome je predvidjena gradnja objekata na toj teritoriji.
Prema Ćiriću, jedan od "vizionara", koji je znao za planove, otvorio je 1924. u ulici Tošin bunar kafanu pod tim nazivom.
Ćirić je dodao da je 17. januara 1930. u Zemunu pokrenut nedeljni list "Novi Beograd", po kome su najverovatnije posleratni tvorci i nazvali novu gradsku opštinu.
Zemun, nekada poznat i kao keltski Taurunum, a franački Malevila, dobio je naziv prema slovenskoj reči zemlin, koja u prevodu znači zemljani grad.
Inače je prostor oko velikih reka Save i Dunava bio naseljen još u paleolitskom periodu u Starijem kamenom dobu, i od tada potiču ostaci ljudskih kostiju i lobanja neandertalaca, pronadjenih u kamenolomu kod Leštana, u pećini na Čukarici i u blizini Bajlonijeve pijace.
Posle rimskog Singidunuma ili grada plemena Singa, prvi pisani pomen slovenskog imena Beograd - Beli grad, najverovatnije zbog zidina od belog krečnjaka, je bio u pismu pape Jovana VIII bugarskom knezu Borisu-Mihailu, 16. aprila 878. godine.
"Kralj Dragutin (umro 1316.) je od ugarske krune dobio Beograd 1284. godine, koji tada prvi put dolazi pod srpsku vlast", zaključio je Ćirić.
