Izvor: Danas, 08.Apr.2015, 11:29 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Leglo imperijalističkih špijuna
Cela atmosfera na Kongresu, gde je svako pominjanje imena Staljina bilo pozdravljano "burnim i dugim aplauzom, ovacijama i klicanjem", nesumnjivo da je Josipa Broza učinila većim vernikom i obožavaocem Josifa Visarionoviča nego što je to bio pre nego što je 25. jula 1935. zakoračio u Dom sindikata u Moskvi, gde se Kongres održavao.
Politička linija koju je Sedmi kongres Kominterne usvojio (suprotstavljanje fašističkoj opasnosti) dodatno je svrstala Josipa Broza >> Pročitaj celu vest na sajtu Danas << u stroj onih koji će i u narednim godinama slediti Staljina. Prema dostupnim podacima, s Brozom su iz Moskve 1939. stigli prvi primerci "svetog štiva" i "ideološke Biblije" svih komunista sveta - Istorije SKP-b čiju je, navodno, četvrtu glavu pisao sam Staljin. Tokom boravka u Moskvi Kominterna je Josipu Brozu poverila da bude jedan od prevodilaca te tek izašle knjige za jugoslovenski "partijski kadar".
Ime Staljina se ne pominje u kombinacijama koje su dovele do postavljanja Josipa Broza na mesto generalnog sekretara KPJ. Ipak, da se pretpostaviti da nije bio protivan njegovom postavljenju. Po kazivanju samog Josipa Broza, vreme u kome je preuzeo rukovođenje KPJ nakon smene Milana Gorkića (avgust 1937), formiranja privremenog rukovodstva KPJ u zemlji (maj 1938), odlazaka u Moskvu na poziv Kominterne (januar, avgust - novembar 1939) bilo je puno neizvesnosti. Partija na čijem se čelu nalazio bila je osuđena od Kominterne kao "leglo imperijalističkih špijuna" i bila je pred raspuštanjem. Postoje nedovoljno proverene indicije da je tokom boravka u Moskvi svoju odanost Staljinu Josip Broz dokazivao pišući "karakteristike" komunista u koje se sumnjalo. Provere kojima je i sam bio izložen govorile su da Broz nije bio "sumnjiv" staljinističkim vlastima. Neki od njegovih direktnih protivkandidata, poput Milana Gorkića, koji je tu funkciju vršio do Brozovog postavljenja, ili pretendenta na istu funkciju Petka Miletića, navedene provere nisu prošli, što je značilo njihovu fizičku likvidaciju. Po svemu sudeći, u čistkama koje su u to vreme desetkovale jugoslovenske komuniste u Moskvi Tita je spaslo "poverenje koje su ljudi oko Staljina imali u njega". Rad na organizacionom jačanju KPJ, zavođenju stroge discipline, likvidaciji "frakcionaštva", insistiranju na jedinstvu akcije i gušenju svakog drugačijeg mišljenja, apsolutnoj boljševizaciji Partije, "čišćenju" partijskih redova izbacivanjem iz KPJ nekoliko stotina jugoslovenskih komunista koji su "nestali" u staljinističkim čistkama, govori da je u trenutku kada je postao generalni sekretar KPJ Josip Broz klasični staljinista. U pitanju je "vojnik revolucije" koji, u skladu sa učenjem o "proleterskom internacionalizmu", služi komunističkoj ideji i prvoj zemlji socijalizma.
Počev od 1937. godine, Josip Broz je preko Dimitrova i Pika održavao vezu sa Kominternom. Ti kontakti su dobili na intenzitetu tokom narednih godina. Putem njih Broz je dobijao direktive Staljina i SKP-b i, povratno, izveštavao o stanju u KPJ i prilikama u Kraljevini Jugoslaviji. Bez saglasnosti Kominterne vođstvo KPJ se nije usuđivalo da pokrene bilo koju akciju koja bi odstupala od Staljinove generalne politike u međunarodnim odnosima. Iz tih razloga Josip Broz sredinom 1940. konsultovao Izvršni komitet Kominterne o pitanju obaranja namesničke vlade u Jugoslaviji i obrazovanju "radničko-seljačke vlade" čiji bi osnovni zadatak bio otpor fašističkoj podeli Jugoslavije. Kominterna je te ideje odbacivala, kao i ideje o zavođenju "diktature proleterijata", smatrajući da sama KPJ nije sposobna da ih realizuje. U isto vreme znanja većine jugoslovenskih komunista o SSSR-u, političkom sistemu koji tamo postoji, čistkama partijskog kadra, opštim društvenim prilikama počivala su na brojnim stereotipima plasiranim putem partijske propagande.
Nastavlja se
Narudžbenica
Cena 945 dinara
Knjigu "Jugoslavija i Hladni rat" možete poručiti od Kluba čitalaca Izdavačke kuće "Arhipelag" (Terazije 29/II, Beograd; tel: 011 33 44 536, 33 44 427; e-mail: klubŽarhipelag.rs; SMS: 063 16 43 609, www.arhipelag.rs).
