Izvor: Radio Slobodna Evropa, 07.Feb.2015, 10:35   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Ivan Krastev: Da li će Moskva na Balkanu testirati jedinstvo EU

Autor nekoliko knjiga i zapaženih geopolitičkih analiza, Ivan Krastev, kaže u intervjuu za RSE da iz perspektive Moskve sukob u Ukrajini nije sukob Rusije i Zapada, već je to sukob Rusije i Sjedinjenih Država. Krastev je direktor Centra za strateške studije u Sofiji i stalni saradnik bečkog insituta za društvene nauke (IWM). U nizu tekstova objavljenih u posljednje vrijeme Ivan Krastev govori o Balkanu kao mogućem prostoru >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Slobodna Evropa << za Putinovo nadmetanje sa Zapadom.

Krastev:Veoma je teško otkriti Putinovu strategiju, ali ono što smo mogli naučiti tokom proteklih godinu dana je da trebamo računati na nepredvidljivost. U srcu te strategije je namjera da se priredi iznenađenje. On pokušava da iznenadi Zapad. Sada su svi fokusirani na baltičke zemlje, ali se govori i o drugim zemljama koje su bile dio Sovjetskog saveza kao mogućim ciljevima. Vjerujem da treba obratiti pažnju na Balkan kao mogući poligon za pojačanu spoljnopolitičku aktivnost Moskve u bliskoj budućnosti. Kada to kažem, ne mislim da će doći do ruske vojne intervencije na Balkanu, ali mislim da će u tom prostoru Rusija testirati jedinstvo Evropske unije.

​Krastev:Da, to je moguće. Ipak, treba naglasiti da sadašnja nestabilnost u Bosni i Hercegovini nije rezultat ruske politike. BiH je destabilizovana zbog političkih, ekonomskih i ustavnih razloga, ali se sada nalazi na kritičnoj tački. Uticaj Moskve na Republiku Srpsku je dobro poznat i veoma stvaran. Prije izbijanja ukrajinske krize mnogi su tvrdili da Moskva ima veći uticaj na Banjaluku nego Beograd. To može stvoriti problem jer ruska podrška secesionističkoj politici Banjaluke može dodatno destabilizovati Bosnu i Hercegovinu. Sa ruske strane već imamo signal da su oni spremni da upotrebe svoju destruktivnu moć, jer je prvi put od kraja rata (1992-1995.) prilikom glasanja o produženju mandata evropskih vojnih trupa u BiH, Rusija bila suzdržana.

U pitanju je novi trend, jer je do nedavno upravo Balkan bio jedna od rijetkih tačaka gdje se saradnja Rusije sa Zapadom odvijala nesmetano. I ta saradnja je bila veoma produktivna. Kada uporedimo rusku politiku prema Srbiji i rusku politiku prema Ukrajini vidimo da Rusija nije vršila pritisak i lobirala da na čelo države dođe proruski političar kao što je to bio slučaj u Ukrajini 2004. Praktično do juče je Rusija smatrala da je evropski put potpuno prirodna stvar za balkanske zemlje. U situaciji kada imamo krizu Moskva, vjerovatno, i Balkan vidi kao prostor u kome može poremetiti neke procese.

Održati jedinstvo nije lako za EU, to nije lako zbog trgovinskih veza s Rusijom, ali i zbog toga što evropski jug i evropski sjever nemaju iste brige, kada je riječ o sigurnosti. Ako gledate države kao što su Francuska ili Italija, za njih su glavni problemi militantni islam i terorizam. Zbog toga one žele da vide Rusiju kao saveznika, a ne kao neprijatelja.

S druge strane, baltičke zemlje i Poljska s pažnjom prate sve što se događa u Ukrajini i strahuju od narednog Putinovog poteza. U tom kontekstu, vjerujem da ono što Rusija može postići na Balkanu je da kreira još jednu kriznu tačku, još jedan problem za EU, što bi dalje otežalo jedinstvenu poziciju oko Ukrajine.

Nastavak na Radio Slobodna Evropa...