Izvor: Vostok.rs, 31.Maj.2012, 17:08 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Legende i propaganda oko remek-dela Rafaela
31.05.2012. -
Ove godine Sikstinska Madona će navršiti pet vekova. Već nekoliko vekova ona se smatra najpoznatijom slikom Drezdenske zbrike i niz godina su joj se divili pesnici i slikari. Čiste divote čisti obrazac... Pisao je Aleksandar Puškin o Madoni. Zna se da su Lav Tolstoj i Fjodor Dostojevski imali reprodukciju slike u svojim kabinetima. 1869. godine žena Dostojevskog, Ana Grigorjevna, pisala je: Fjodor Mihajlovič iznad sveg slikarstva stavio je dela Rafaela i najboljim >> Pročitaj celu vest na sajtu Vostok.rs << njegovim delom smatrao Sikstinsku Madonu.
Povodom ovog jubileja u Drezdenu je otovrena jedinstvena izložba, koja predstavlja istoriju remek-dela Rafaela Santija. Među eksponatima su dokumenti, reprodukcije, slikarska dela na kojima su predstavljeni momenti iz istorije slike koja je bila ponekad puna dramatičnih događaja, između ostalog i neposredno vezanih za Rusiju.
Sikstinska Madona bila je naručena umetniku 1512. godine kao oltarski lik za kapelu manastira Svetog Siksta u gradu Pjačenci, gde se i nalazila više od 200 godina, dok je 1754. godine saksonski Avgust Treći nije kupio za basnoslovne pare u to vreme – za 25 hiljada eskuda. Kažu da bez obzira na veliku sumu, odnošenju slike iz Italije usprotivile su se lokalne vlasti i tek intervencija Pape Rimskog koji je odobrio kupovinu omogućila je Madoni da se nađe u Drezedenu.
Na izložbi je prikazan pastel slikara 19. veka Adolfa fon Mencela, koji predstavlja momenat pojave remek-dela Rafaela u rezidenciji Avgusta Trećeg u Cvingeru. Prema legendi, Avgust Treći ne samo da je izašao da dočeka čuvenu sliku, već je i svojom rukom pomerio u stranu svoj tron sa rečima „Oslobodite mesto za velikog Rafaela".
U vreme Drugog svetskog rata nacisti su odvezli iz galerije Sikstinsku Madonu zajedno sa mnogim drugim remek-delima svetskog slikarstva i krili je u okolini Drezdena. Istorija traganja za slikom i njenog spasavanja detaljno je opisana u knjizi Leonida Volinskog Sedam dana, koja je bila vrlo popularna u svojetskom vreme. Ali malo kome je bilo poznato da je Volinski pseudonim slikara Leonida rabinoviča. U maju 1945. godine on je kao oficir Sovjetske armije bio na čelu jedne od grupa koja se bavila traganjem za kolekcijom Drezdenske galerije. Upravo on je posle složene istrage, ispitavši na desetine svedoka, pronašao prvo skulpture izvezene iz galerije, a zatim je našao i šifrovanu kartu koja je dovela grupu u zabačeni kamenolom, gde su bile sakrivene riznice slikarstva. Sikstinska Madona čuvana je u drvenom sanduku, a sve ostale slike – Rubensa, Đorđonea, Veronezea, bile su bačene na zemlju, stajale su jedna uz drugu ili su bile prislonjene uz zidove okna. Tako je pisao Volinski u svojoj knjizi.
Nađene riznice, preko 1240 slika, bile su poslate u Moskvu na restauraciju, kojom je rukovodio majstor Pavel Korin. Na izložbi u Drezdenu se prikazuje slika Mihaila Korneckog Spas Sikstinske Madone iz 1984, gde je prikazan rad restauratora. Istina, uz sliku organizatori izložbe pišu da je to jedna od legendi sovjetske propagande.
Spas slika Drezdenske galerije, siže je slike drugog ruskog umetnika Mihaila Volodina, učesnika operacije. Njemu pripada serija crteža koji su zabeležili epizode traganja i spasavanja galerije. 1945. godine on je takođe učestvovao u traganju za riznicama Cvingera. Posle rata Volodin se sećao da je maršal Ivan Konjev, komandant i načelnik štaba Prvog ukrajinskog fronta koji je oslobodio Drezden, i general armije Ivan Petrov lično kontrolisao operaciju pronalaženja i osiguranja očuvanosti slika. Oni su naredili da se do dolaska stručnjaka restauratora ne diraju nađene slike, od kojih su mnoge, po svedočenjima sovjetskih učesnika događaja, bile ozbiljno oštećene.
Ali na ekspoziciji u Drezdenu su predstavljeni dokumenti koji po mišljenju organizatora raskrinkavaju ovu istorijsku falsifikaciju - nemački inženjerski plan grejanja i ventilacije prostorije, gde je čuvana slika. I pasoš koji su ispisali sovjetski muzejski radnici kada su sliku 1955. vratili u Drezden. U pasošu je napisano da se Madona nalazi u dobrom stanju a to sa tačke gledišta nemačkih istoričara svedoči da je priča oko spasavanja slike izmišljena. Čudna logika, jer upravo je rad ruskih restauratora i osigurao očuvanost remek-dela!
Za sliku Rafaela vezuje se mnoštvo legendi, i danas nije jednostavno odvojiti istinu od izmišljotine, ali može se reći sasvim tačno: još mnoge generacije zahvalnih gledalaca će se diviti Sikstinskoj Madoni o kojoj je italijanski slikar i arhitetka karlo Marati rekao: Kada bi mi pokazali Rafaelovu sliku i ja ne bih ništa znao o njemu samom i kada bi mi pri tome rekli da je to delo anđela, ja bih tome poverovao.
Izvor: Golos Rossii, foto: EPA
