Izvor: BKTV News, 04.Jan.2017, 08:12   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Pet činjenica za današnji dan, 4. januar

Redakcija portala BKTVNews izdvojila je najbitnije činjenice i najinteresantnije događaje koji su obeležili vreme iza nas, a koji se na današnji dan iznova setimo.

1. Prva knjiga na srpskom jeziku

Na današnji dan 1494. godine prva srpska štamparija u Cetinju štampala je prvu knjigu na srpskom jeziku - "Oktoih prvoglasnik" Đurđa Crnojevića i štampara Makarija, jednu od najviše korišćenih bogoslužnih knjiga u Srpskoj pravoslavnoj crkvi. Do 1496. godine, >> Pročitaj celu vest na sajtu BKTV News << Obodska štamparija štampala je i "Oktoih petoglasnik", "Psaltir s posljedovanjem", "Četvorojevanđelje" i "Molitvenik". "Oktoih" (grčki osmoglasnik) je sastavljen od osam krugova crkvenih pesama i osam glasova za pojanje. Knjiga je štampana ćirilicom, u crvenoj i crnoj boji, po ugledu na stare slovenske liturgijske knjige, s utisnutim skromnim ukrasima (tri zastavice, četiri inicijala i vodeni znak vage).

2. Rođen filolog Jakob Grim

Godine 1785. rođen je Jakob Grim, nemački filolog, bibliotekar i profesor u Berlinu. Sa bratom Vilhemom izdavao je nemačke narodne bajke i time obratio pažnju naučnika ne samo na narodne umotvorine nego i na narodni govor (dijalekte), dok se do tada proučavao samo književni jezik. Najznačajnije delo mu je "Nemačka gramatika" u četiri sveske. Bio je prijatelj Vuka Karadžića i nemačkoj publici je predstavljao Vukove zbirke, a preveo je kako srpske narodne pesme, tako i Srpsku gramatiku iz 1814. godine.

3. Poginuo čuveni pisac Kami

Na današnji dan 1960. godine u saobraćajnoj nesreći je poginuo francuski pisac Alber Kami, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1957. Njegov književni opus, u kojem su najpoznatiji romani "Stranac" i "Kuga" i eseji "Mit o Sizifu" i "Pobunjeni čovek", zasnovan je na ideji o apsurdnosti ljudske sudbine.

4. Rođen čuveni Moša Pijade

Godine 1890. rođen je srpski političar i slikar jevrejskog porekla Moša Pijade, predsednik Skupštine FNRJ. Slikarstvo je učio u Beogradu, Minhenu i Parizu. Posle Prvog svetskog rata, napustio je ideje jugoslovenskog nacionalnog revolucionara, prišao Komunističkoj partiji Jugoslavije i 1921. postao član njenog Izvršnog biroa. Zbog štampanja ilegalnog organa Centralnog komiteta KPJ "Komunist", osuđen je 1925. na 20 godina robije. U zatvoru je preveo "Kapital", "Bedu filozofije" i "Manifest komunističke partije" Karla Marksa. U Crnoj Gori je 1941. u Drugom svetskom ratu bio partijski rukovodilac i taj period istorija nije potpuno osvetlila, posebno njegovu ulogu u fizičkim likvidacijama političkih protivnika. Izradio je 1942. prve propise o radu narodnooslobodilačkih odbora, na Drugom zasedanju AVNOJ-a krajem novembra 1943. u Jajcu bio je potpredsednik Predsedništva, a 5. novembra je u tom gradu osnovao Novinsku agenciju Tanjug.

5. Preminuo pesnik T. S. Eliot

Na današnji dan 1965. preminuo je T. S. Eliot, pesnik, kritičar i esejist. Rođen je u SAD, gde je završio filozofske studije, a potom je živeo i radio u Engleskoj kao pisac i književni urednik jedne izdavačke kuće. Njegovo prvo značajno delo, poema "Pusta zemlja" (1922), predočava razočaranje generacije posle 1918, kao i šturost i jalovost moderne civilizacije. Otada je objavio veći broj pesama u kojima kombinuje poetski metod starijih engleskih pesnika, uglavnom 17. veka, i modernih simbolista. Objavio je i veći broj eseja iz oblasti književne kritike, naročito starije poezije, a njegov časopis "Krajterion" vršio je, tokom 17 godina izlaženja, znatan književni uticaj. Poetske drame "Ubistvo u katedrali", "Porodični sastanak" i "Koktel-partija" - imale su znatan književni i pozorišni uspeh. Dobio je Nobelovu nagradu za književnost 1948. godine.

Nastavak na BKTV News...