Izvor: BKTV News, 05.Okt.2017, 09:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
BALKANSKA PRAVILA: Život uz ksenofobne komšije (KOLUMNA)
Pojam ksenofobija je sastavljen od dve grčke reči, ksenos – stranac i fobos – strah.
Dakle, u pitanju je strah od nepoznatih ljudi, odnosno stranaca, i nepoznatog uopšte. Na Balkanu ksenofobija ima dimenziju pojačanih strahova i otpora prema etnicitetima, narodima, religiji koja je u neposrednom susedstvu ili unutar jedne državne zajednice.
Balkan je ''inficiran'' ksenofobijom i ona će, po svemu >> Pročitaj celu vest na sajtu BKTV News << sudeći, još dosta dugo trajati. Ksenofobija je izazvana etničkim i verskim sukobima, odnosno građanskim ratovima, a sve kao posledica kompleksa ''malih razloga'', verske distanciranosti i fundametalizma.
Ksenofobija stvara fobični i agresivni društveni obrazac i nacije, vere i države stavlja u model odbrane. Tako se javlja etnički, politički i verskim ekstremizam. Primera radi, Hrvatska veliča zločinačku operaciju ''Oluju'' i genocid NDH iz Drugog svetskog rata, falsifikujući koncentracione logore, veličajući ustaške simbole i pozdrave. Hrvatska javna scena koja je otvoreno proustaška, sve više za Srbe koristi naziv četnici.
Istini za volju, Srbija istovremeno ima određene frustracije prema Hrvatskoj i njihovom negativnom odnosu prema Srbima od vremena svetskih ratova, preko građansko-verskog rata devedesetih, pa sve do danas. Unutrašnja ksenofobija u Srbiji prema Hrvatskoj je manja nego Hrvatske prema Srbiji, ali u kompleksu ''malih razlika'' tinja sukob dva naroda skoro sto godina.
Građanski rat u BiH je duboko podelio sva tri naroda sa jakim traumama koji traju duže i jače nego posle Drugog svetskog rata. Bošnjaci i Hrvati Srbe nazivaju četnici, a Srbi u BiH Bošnjake oslovljavaju Turci, Balije, a Hrvate – ustaše. Pogrdni etnički i verski nazivi samo su u funkciji opšte diskriminacije koja je podigla zidove i iskopala rovove među narodima i verama koji su zajednio živeli u dve države za vreme kraljevine i samoupravnog socijalizma.
Istorija Balkana prepuna je izraženih kompleksa ''malih razlika'', koji su često podgrevani od strane velikih sila. Primera radi, bošnjački istoričar Safet Bandžović, inače rođen u Novom Pazaru, beleži da je na Međunarodnoj konferenciji održanoj 1862. godine u istambulskom predgrađu Kanlidži, uz podršku francuske i ruske vlade napravljen Sporazum o zajedničkom istupanju u korist Srbije. Ugovorom je bilo propisano da se muslimani moraju iseliti što je moguće brže iz Srbije.
Odštetu za njihovu pokretnu i nepokretnu imovinu od devet miliona groša Srbija je trebala da isplati Turskoj. Muslimani Srbije mogli su ostati na svojim ognjištima i zadržati sva svoja dobra, samo u slučaju da se vrate veri pradedovskoj, a ako to neće, onda mogu da budu Srbi islamske vere. Ako i to neće, onda moraju da se u matičnim knjigama vode kao Cigani, a ako i to neće, onda moraju da se isele iz Srbije. Masa se odlučila na iseljavanje, a jedan broj je radije pristao da budu Cigani, nego da se vrate ''veri pradedovskoj'' ili da ''budu Srbi islamske vere''.
Kada su kasnije dolazili u Bosnu imali su papire da su Cigani, bez obzira što su imali isti ili sličan život kao starosedeoci, pa su ih zvali ''beli Cigani''. Veliki je jaz između Albanaca i Srba, jer njih deli jezička, verska i kulturna barijera. Srbiji je oteto Kosovo uz podršku NATO i jednostrano predato Albancima koji Srbe smatraju okupatorima, a Srbi vide Kosvo kao ''nacionalnu kolevku'' i izvorište duhovnosti. Albanci na Kosovu su izvršili prisilom i pritiskom etničko čišćenje Srba. To je veoma teška hipoteka za normalizaciju odnosa.
Građani Makedonije se sve više okreću indentitetu Bugarske, Albanije i strepe od grčkog zahteva za ukidanje spornog naziva države ili se pribojavaju Srbije koja je u Balkanskim ratovima oslobađala upravo njihovu zemlju koja je zajedno sa Kosovom tada bila deo ''Stare Srbije''. Na unutrašnjem planu u Srbiji globalno postoji etnička i verska ravnoteža, ali su prisutne i ksenofobične reakcije u odnosima etničkih manjina u Srbiji. Ne treba sakrivati da toga ima i među Srbima iz BiH, Hrvatske i sa Kosova koji su izbegli u Srbiju.
Vlasti Crne Gore imaju ksenofobični odnos prema Srbima u Crnoj Gori, ali i prema Srbiji sa negiranjem nacionalnog i verskog indentitata Srba. Rekli bismo teško je živeti uz ksenofobne komšije.
