Izvor: Politika, 10.Apr.2013, 13:30 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Stari uslovi, novi popis
Predlog o ponavljanju popisa na jugu Srbije naišao na odobravanje nekih albanskih lidera, ali uz stare uslove
Da li je ostvariva ideja predsednika Koordinacionog tela za Preševo, Bujanovac i Medveđu, Zorana Stankovića ,da se ponovi popis stanovništva u te tri opštine na jugu Srbije, ili je taj predlog statistička i politička utopija? Stanković je predložio da se u oktobru ili novembru obavi popis >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << u tri opštine na jugu Srbije, kako bi se stekla prava slika o broju stanovnika toga područja. On je optimistički izjavio da veruje u takvu mogućnost, podsetivši da su Albanci s juga Srbije bojkotovali poslednji popis stanovništva.
Moguće je da Stankovićev optimizam ima podlogu u političkom dogovoru između centralne vlasti u Beogradu i lokalnih albanskih lidera na jugu Srbije, jer Nedžat Beljulji, potpredsednik Demokratske partije, stranke čiji je lider Nagip Arifi, predsednik opštine Bujanovac, kaže da je stav te partije da popis stanovništva na jugu Srbije treba da se obavi.
– Potrebno je da imamo bazu podataka, kako bismo aplicirali u raznim projektima. Mislim da država Srbija sada treba da pokaže dobru volju i štampa popisne obrasce i na albanskom jeziku. Takođe je potrebno da popisivači budu proporcionalno zastupljeni, prema slici stanovništva u tri opštine na jugu Srbije – kaže Beljulji.
Narodni poslanik i predsednik Partije za demokratsko delovanje Riza Halimi podseća da je poziv na bojkot popisa stanovništva 2011. godine uputila Skupština albanskih odbornika ove tri opštine.
– Ako se planira popis za jesen, treba hitno stvoriti povoljnu političku atmosferu na jugu Srbije, koja podrazumeva da treba prestati sa diskriminacijom Nacionalnog saveta Albanaca – predlaže Halimi, navodeći, uz adekvatnu etničku strukturu popisivača, kao i štampanje obrazaca na albanskom jeziku, rešavanje još jednog pitanja – problema pravno „nevidljivih Albanaca”.
To su, kaže Halimi, izbeglice na Kosovu, koji se u poslednje dve godine brišu iz evidencije o prebivalištu.
To su upravo bili i osnovni razlozi zašto su Albanci sa juga Srbije bojkotovali popis: zato što obrasci nisu bili štampani na albanskom jeziku, kao i to što su albanski politički prvaci smatrali da etnički sastav popisivača na terenu nije odgovarao etničkoj slici u tri opštine. Hoće li u Beogradu pristati na uslove na koje nisu pristali prošle godine?
Demograf Goran Penev slaže se da je eventualno ponavljanje popisa isključivo političko pitanje. Upravo je Penev, od nekadašnjeg Saveznog zavoda za statistiku Jugoslavije, bio angažovan da, zajedno sa profesorom Dušanom Breznikom, uradi procenu broja stanovnika na Kosovu i Metohiji i opštinama Bujanovac i Preševo, jer je stanovništvo albanske nacionalnosti bojkotovalo popis stanovništva 1991. godine.
– Sada je pitanje da li može da se uradi novi popis na jugu Srbije. Nešto slično je učinjeno u Makedoniji 1994. godine. Albanci su bojkotovali popis 1991. godine, s tim da je u Makedoniji izvršen kompletan novi popis na celoj teritoriji te zemlje tri godine kasnije – ističe Penev.
Načelnica Odeljenja za popis u Republičkom zavodu za statistiku Snežana Lakčević, međutim, objašnjava da su popisni obrasci štampani na ćirilici, jer je ćirilica u službenoj upotrebi u Republici Srbiji.
– Nismo mogli da koristimo više od jednog jezika, zbog softvera za optičko prepoznavanje slova i brojeva koji je korišćen za unos popisnih obrazaca, odnosno podataka u elektronsku bazu. Podsećam da su popisivači mogli da, odgovore koje dobijaju, zapisuju i ćirilicom i latinicom – precizira Lakčević.
------------------------------------------------------------------
Bilo je prevoda na albanski jezik
– Svaki popisivač je imao obavezu da sa sobom uvek nosi višejezičnu zbirku popisnih obrazaca i na albanskom jeziku, kao i na jezicima još sedam nacionalnih manjina. Ako je ispitanik želeo da tokom popisivanja pročita pitanje na svom maternjem jeziku, popisivač je bio u obavezi da mu da tu višejezičnu zbirku. Nacionalni savet Albanaca je preveo popisne obrasce na albanski jezik u tim višejezičnim zbirkama – objašnjava Snežana Lakčević, dodajući da je RZS na albanski jezik preveo i metodološka i organizaciona uputstva za popis.
Aleksandar Apostolovski
objavljeno: 10.04.2013.
