Izvor: Nezavisne Novine, 05.Avg.2014, 17:03   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Bitka za Irak na više frontova

BEOGRAD - Dok je pažnja svjetske javnosti ovih dana usmjerena prije svega na dešavanja u Gazi i istoku Ukrajine, kriza u Iraku se iz dana u dan zaoštrava - džihadisti uspješno napreduju u širenju svoje Islamske države (IS) na teritoriji Iraka, humanitarna situacija sve je teža, a političkoj nestabilnosti u zemlji doprinosi i to što još nema dogovora o izboru novog premijera.

I mada se na početku sukoba u Iraku činilo da bi ofanziva sunitskih ekstremista i slabljenje >> Pročitaj celu vest na sajtu Nezavisne Novine << iračke države mogli bi da budu istorijska šansa za Kurde da ostvare svoj san o nezavisnom Kurdistanu, razvoj situacije na terenu ukazuje da bi jedino udruživanje Kurda i vlade u Bagdadu nanijelo ozbiljniji poraz džihadistima koji su za dva mjeseca zauzeli veliki dio iračke teritorije.

Irački premijer Nuri al Maliki naredio je po prvi put vazdušnim snagama Iraka da pomognu kurdskim borcima u sukobu sa pripadnicima Islamske države (IS) nakon što su oni ostvarili još jedan dramatičan napredak u osvajanju sjevera Iraka, javio je Rojters.

Grupa IS je prethodno bila poznata kao Islamska država Iraka i Levanta (ISIL) koja je 29. juna objavila da uspostavlja islamski kalifat na teritoriji Sirije i Iraka, gdje kontroliše velike djelove teritorije, i tada je promijenila ime u Islamska država.

Britanska agencija navodi da su kurdski borci, koji su se istrajno borili protiv snaga bivšeg diktatora Sadama Huseina, bili smatrani rijetkim snagama sposobnim da se odupru sunitskim pobunjenicima, koji, s druge strane, nisu naišli na veći otpor iračke vojske tokom munjevitog prodora na sjeveru te zemlje u junu.

Kurdska regionalna vlada (KRG) i kurdske snage (Pešmerga) - oko 100.000 odlično opremljenih i obučenih vojnika - bili su na početku sukoba uspešniji od centralne iračke vlade u odbrani od ekstremista.

Zbog napredovanja snaga IS ka Bagdadu, iračka vojska je bila primorana da se povuče iz Kirkuka, što su Kurdi iskoristili  za širenje svoje autonomne teritorije na sjeveru uključujući i grad Kirkuk, strateški značajan zbog rezervi nafte koja bi mogla a bude stabilna finansijska osnova za eventualno osamostaljivanje Kurda.

Međutim, kurdske snage počele su da posustaju početkom avgusta kada su im snage IS  nanijele poraz brzim osvajanjem tri grada kako bi se na kraju domogle naftnog nalazišta Mosul Dam, dodaje Rojters.

Najavljena vazdušna podrška bila bi prvi oblik saradnje zvaničnog Bagdada sa poluautonomnom Kurdskom regionalnom vladom (KRG) i mogla bi da označi prekretnicu kako u međusobnim odnosima dvije rivalske vlade, tako i u njihovoj zajedničkoj borbi protiv džihadista.

Kurdsko-iračka saradnja mogla bi da doprinese i smirivanju političke krize u Iraku gde šiitski politički blokovi pregovoraju o izboru novog premijera.

Od juna do danas iračka vojska je izgubila Tikrit, Mosul i druge gradove, a IS kontroliše veliki dio teritorije na zapadu i sjeveru i napreduje ka prestonici Bagdadu. U oblastima koje kontroliše u Iraku i Siriji Islamska država u međuvremenu je proglasila kalifat.

Procjenjuje se da je IS u Iraku počeo ofanzivu sa 3.000 boraca a da je njihov broj sada dostigao 20.000.

Humanitarna situacija se pogoršava i sve je više izbjeglica koji napuštaju gradove bježeći od džihadista, upozoravaju UN procenjujući da se broj raseljenih popeo na pola miliona od početka juna.

Tako je 200.000 ljudi, među kojima veliki broj pripadnika manjinskih naroda Jazida i Turkmena, pobjegli iz grada Sindžar nakon što su ga u nedelju zauzeli borci Islamske države Irak i Levant, a povukle se "pešmerga" snage Južnog Kurdistana, prenijela je agencija AFP.

Više od 1.600 osoba poginulo je u sukobima tokom jula, od kojih su većina civili, dok je broj ranjenih prešao 2000, saopštila je danas iračka vlada.

Budući irački premijer, oko kojeg zasad u parlamentu nema dogovora, moraće da učini skoro nemoguće kako bi održao Irak u sadašnjim granicama, navodi Dojče vele.

Najprije će morati da zaustavi ofanzivu džihadista, a zatim da sačuva integritet zemlje pred težnjama Kurda ka nezavisnosti.

Sve to biće moguće samo ako novi premijer bude uspješno obavio svoj najvažniji zadatak a to je da tri velike zajednice u Iraku - sunite, šiite i Kurde - dovede za sto i pokrene nacionalni dijalog čiji bi ishod bio kompromis koji će prihvatiti sve tri grupe.
Pogledaj vesti o: Rat u Ukrajini

Nastavak na Nezavisne Novine...