Izvor: SrbijaDanas.com, 01.Dec.2019, 01:07 (ažurirano 02.Apr.2020.)
CRKVA ROŽDESTVA PRESVETE BOGORODICE U MARKOVCU: Četiri puta podizana, tri puta rušena
U poslednja dva veka meštani Markovca, jednog od najpoznatijih i najstarijih sela u Srbiji, koje se pominje u turskom popisu iz 1476. godine, sagradili su četiri crkve ali je u životu samo poslednja, sagrađena početkom ovog veka.
Prva crkva brvnara srušila se zbog istrulelosti građe, sudbina druge crkve brvnare podignute u tom selu nije poznata a treću crkvu, iz 1872. godine, prvu koja je bila sagrađena od čvrstog >> Pročitaj celu vest na sajtu SrbijaDanas.com << materijala meštani su sami srušili krajem 20. veka, zato što je bila u vrlo lošem stanju.
Po predanju prva crkva u selu, koje se u to vreme nalazilo bliže Moravi, sagrađena je 1830. godine od drveta. Potrajala je samo četiri decenije. Pa su meštani u septembru 1870. sagradili novu. Međutim, ona je potrajala samo dve godine. Nije poznato ko je i zbog čega doneo odluku o njenom uklanjanju.
U isto vreme, selo je sagradilo i crkvu od opeke i drugog tvrdog materijala, koju je 8. septembra 1872. godine, na Malu Gospojinu, osvetio mitropolit Mihailo. U to vreme seoski sveštenik je bio Aćim Ilić iz Oreovice a hram su zidali Antonije i Despot Zlatanović iz Raniluga na Kosovu i Metohiji.
Crkva posvećena Roždestvu presvete Bogorodice sagrađena je u srpsko-vizantijskom stilu, sa primesama moravske škole i bila je jedna od najvećih u ovom delu Srbije. Dužina svetinje je bila 20, širina pet i po a visina 16 i po metara. Unutrašnje zidove crkve oslikao je Naum Andrić, a ikonostas sa 18 ikona je kupljen i oslikan 1925. i sledeće godine.
Nažalost, svetinja je morala da morala da bude srušena. Naime, u Prvom svetskom ratu austro-ugarski okupatori su, ponašajući se kao varvari, svetinju pretvorili u konjušnicu. Usled vlage temelji crkve su u narednim decenijama toliko oštećeni da su stručnjaci krajem 20. veka došli do zaključka da joj preti urušavanje.
Kao i iz drugih pravoslavnih crkvi okupatori su i iz ove markovačke opljačkali zvona i iskoristili ih za proizvodnju municije i oružja.
Markovčani su odlučili da crkvu sruše i na njenom mestu sagrade novu. Tako je i učinjeno. Osim vernika značajna sredstva za izgradnju obezbedila je opština Velika Plana i tadašnje javno preduzeće „Plana“.
Malo po malo i svetinja je dobila današnji izgled. Veliki luster sa 120 sijalica poklon je Perunike Miladinović iz Pinosave. Donju stopu, prestolje, glavni stub i ploču na kružnom amvonu sagradio je mesni kamenorezac Nebojša Stanojković. Gornju veliku ploču na Svetoj trpezi i dva velika stba sa postoljima dar su drugog markovačkog kamenoresca Stojančeta Nikolića.
Petar Filipović iz Žabara izradio je vladičanski tron, ikonostas, enterijer za celivaonice, sveštenik Tomislav Živanović iz Krnjeva uradio je pevnicu, a velika vrata između naosa i priprate poklon su Zorana i Miroljuba Petrovića. Ćerka Petra Filipovića naslikala je većinu ikona na ikonostasu.
Svetinja je sazidana do kraja 2002. građevinski radovi na uređenju su trajali još sedam godina, da bi na Svetog Iliju 2009. vladika požarevački Ignjatije osvetio crkvu.
Nastavak na SrbijaDanas.com...
