Izvor: RuskaRec.ru, 02.Mar.2017, 13:51 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Odakle Srbima ideje o Rusima kao „srpskom plemenu“?
Srpske iluzije o Rusima i Rusiji imaju mnoštvo izvora, ali glavni – oni koji dovode do danas rasprostranjenih megalomanskih ideja o „Rusima kao srpskom plemenu“ – pre svega su posledica pada opšteg obrazovanja, degradacije prosvete (i posebno njenog uticaja na javni diskurs), hipertrofije informacija u eri interneta i, naravno, opšte i ozloglašene tabloidizacije medija i javnosti. Dobro je poznato da ogromna ljubav srpskog naroda prema Rusima nije proporcionalna sa znanjem srpskog naroda >> Pročitaj celu vest na sajtu RuskaRec.ru << o Rusima, i ogromne rupe koje postoje u srpskoj istorijskoj svesti se – u skladu sa nacionalnim folklorom – po pravilu popunjavaju mitovima, a u poslednje vreme često i otvorenim lažima i izmišljotinama. Tu treba naglasiti par objektivnih okolnosti, a obe se tiču usvajanja zapadnih paradigmi u formiranju srpske udžbeničke istoriografije. Srpski udžbenici istorije više od stotinu godina pisani su po ugledu na zapadne (nemačke, francuske i sl.), a Rusija u njima figuriše kao faktor praktično tek nakon Petrovih reformi (kada se Rusija „učlanjuje u klub“ zapadnih zemalja), dok oskudne informacije o Rusiji 18. veka najčešće koriste isključivo kao uvod u Napoleonov konflikt sa Rusijom, koji za veliki deo Evrope predstavlja prvo suočavanje sa Rusijom kao istorijskom silom. To znači da se, recimo, u školskim udžbenicima istorije koji su decenijama bili u upotrebi, izučavao stogodišnji rat Engleske i Francuske, ili krstaški pohodi, ali nije bilo pomena o, recimo, Kulikovskoj bici, Novgorodskoj republici, pa čak ni o Krštenju Rusije. Ksenija Simonova: "Evo šta bih htela da naučim od Srba..." Paralelno sa odsustvom Rusije iz školskih programa, među Srbima se, pogotovo u drugoj polovini 20. veka, izrodilo veliko nepoverenje prema zvaničnoj istoriografiji, pre svega zato što se u SFRJ iz političkih razloga grubo „retuširala“ novija istorija srpskog i jugoslovenskih naroda, kako bi se servisirala zvanična ideologija integralnog jugoslovenstva. Poznati istorijski falsifikati, u paru sa među Srbima popularnom povikom protiv „germanske škole“ istoriografije (čija je nezainteresovanost za istoriju Slovena tumačena kao pokušaj da se slovenska istorija falsifikuje i gurne pod tepih), poljuljali su opšte poverenje naroda u istoriografiju kao nauku. Ali dok to nije bio problem za obrazovane, za neobrazovane je to bio poziv da se svaki oblik naučno utemeljene rasprave o istoriji odbaci kao bezvredan, i da se svaka izmišljotina, ili lična fantazija, proglasi ravnopravnom sa ozbiljnim istoriografskim istraživanjem, utemeljenom na valjanim izvorima. Kada se na sve to doda danas univerzalni dostup informacijama preko interneta, gde svako može da napiše šta hoće, i gde malo ko proverava izvore i utemeljenost onoga što čita, dolazimo u današnju situaciju da je fantastična proza pseudoistoričara i amatera – od kojih jedan deo čak i ne krije da se bavi fikcijom, a ne naukom – postala popularnije štivo na internetu od ozbiljnih, suvoparnih i opširnih istorijskih studija – gde ništa nije crno-belo, ništa nije jednostavno, a informacije nisu usitnjene u lepo oblikovane i ukusne zalogajčiće koji podilaze kompleksima slabo obrazovanih. Devet tačaka o Srbiji, očima mlade Ruskinje To nas je dovelo u situaciju da jedan dobar deo srpske javnosti ima u potpunosti isfantaziranu sliku srpske istorije. Pseudoistoričari, kojima nijedno zlatno doba srpske istorije nije dovoljno zlatno, izmišljaju priče o „antičkoj Srbiji“, koja je postojala pre svih pisanih podataka o slovenskim narodima (i pre pisane istorije kao takve) u kojoj se ova „drevna“ i „prava Srbija“ prikazuje kao nekakva „antička Amerika“ – vojno najmoćnije, tehnološki najnaprednije, i uz to kulturološki najuzvišenije društvo (za koje nikome nije jasno kako je, u svoj toj naprednosti, propalo). Iako se na ovakve fantazije „pretplaćuje“ vrlo mali broj naših sugrađana, one ostavljaju svog traga na javnom mnjenju. U Srbiji više nije popularno govoriti o „slovenstvu“, što zbog gorkog iskustva sa političkim eksperimentom „jugoslovenstva“, što zbog nepoverenja u većinu „slovenske braće“ – pre svega u Hrvate i Bugare (kao najbliže susede). Zanimljivo je da je u pitanju regionalni trend – svi bivši jugoslovenski narodi izmišljaju nekakve pretke koji nisu Sloveni – bilo da su u pitanju antički Makedonci, Tračani, Iliri, Kelti, Etrurci ili neki drugi narod. Ovo dovodi do toga da se u Srbiji bratstvo sa Rusijom često ne posmatra u kontekstu sveslovenskog bratstva (kao u 19. veku), već se odnos sa Rusima proglašava intimnim i ekskluzivnim, dok se drugi slovenski narodi iz njega isključuju (jer „svi su oni okrenuli leđa Rusima, osim Srba“). A od ideje da su „Srbi i Rusi jedini pravi Sloveni“ do ideje da su „Srbi i Rusi jedno posebno pleme“ (a pošto nemamo ime za njega, nazovimo ga „Srbima“) svega je par lakih koraka, pogotovo kada nas ne opterećuje nikakvo istraživanje izvora i konkretnih podataka. U uslovima interneta na kome zaista možete pročitati sve i svašta, u uslovima u kojima niko više nema poverenja u prosvetu, u uslovima u kojima se prosvetom i istoriografijom grubo manipuliše u političke svrhe (pogotovo u drugim zemljama regiona), koga može da iznenadi što su i Srbi „pustili mašti za volju“, pa svoje političke frustracije iz novije istorije leče tako što sebi prisvajaju uspehe svoje velike braće, za koju niko ne osporava da su im „najbliži rod na svetu“? Rusija u srpskim medijima – između srpskih mitova i zapadne propagande Kako se boriti protiv toga? Samo znanjem, samo strpljivim, obimnim i dugoročnim bombardovanjem činjenicama, ozbiljnim istoriografskim studijama, popularnim emisijama o ruskoj i srpskoj istoriji i međusobnim vezama. Osnovni problem izmaštanih priča je u tome što su one instant upotrebljive, lake za pamćenje i prijatne za uho – dok je prava istorija često neprijatna, mučna i teška za varenje. Zato falsifikati i laži uvek odnose prevagu nad istinom na kratki rok, ali kako vreme prolazi, istina uvek nalazi svoga zaštitnika u pravoj nauci i pravoj istoriji, i uvek izlazi na videlo. Autor je filozof i analitičar portala „Nova srpska politička misao“
