Izvor: Blic, 04.Okt.2003, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Neimarsko čudo antičkog sveta
Neimarsko čudo antičkog sveta
Septembra 2003, u godini obeležavanja 19 vekova od početka gradnje Trajanovog najvećeg ikada podignutog rimskog mosta, kod Kostolca, započela su podvodna arheološka istraživanja njegovih ostataka u koritu Dunava. Tokom poslednjeg istraživanja ovog graditeljskih čuda antičkog sveta, obavljeno je snimanje trase mosta multibim sonarom za potrebe izrade trodimenzionalnog modela rečnog dna, ronjenje i podvodno video snimanje građevinsakih ostataka >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << na dnu reke, a prema nalazu, najbolje je očuvan šesti stub. Trenutno su, bez iskopavanja, vidljivi ostaci svega 9 od 20 nekada masivnih pravougaonih stubova u koritu reke. Pretpostavlja se da im je širina bila oko 9, a dužina 15-16 metara.
Trajanov most, u svetskim razmerama jedinstven spomenik kulture, podignut je 103 - 105. godine naše ere, a verovatno je srušen 270. godine, mada o tome za sada nema pouzdanih podataka. Početkom drugog veka, u vreme primirja između dva rata koja je rimski imperator Trajan vodio za konačno pokoravanje Dakije, započeto je građenje zidanog mosta, prema nacrtima arhitekte Apolodora iz Damaska, kojim je premošćen Dunav na mestu širine toka preko jedan kilometar. Međutim, ondašnji neimari dobro su znali da je to i mesto gde je dno čvrsto, relativno plitko i ravno, te pogodno za radove.
- Sada raspolažemo snimkom terena, ali još ne znamo na kojoj su dubini ukopani stubovi, čija je oplata bila od kamenih kvadera. U septembru je izuzetno dobra vidljivost u Dunavu, a najbolja je u januaru, kada planiramo naredno ronjenje. Podvodna istraživanja pokazaće da li je gornja konstrukcija bila od drveta ili od kamena, kako su građeni stubovi u koritu reke, kolika je bila visina mosta, što će biti osnov za planiranje daljeg tretmana ovog spomenika kulture - kaže Gordana Karović, arheolog Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture, koja je, tokom tri dana, sa stručnjacima ustanove 'Plovput' i ekipom snimatelja i ronilaca, istraživala korito Dunava na trasi na kojoj se nalaze potopljeni ostaci stubova. Istraživanja pokazuju da je situacija drastično promenjena u odnosu na 1931. i 1982. godinu, kada su snimani poprečni profili Dunava na trasi mosta. Polazeći od naše obale, prva četiri stuba potpuno su zatrpana rečnim nanosima, dok je sa rumunske strane još gora situacija, nastala nekontrolisanim bagerovanjem u toj zoni. Zanimljiva je činjenica da su drvene fosne unutar konstrukcije stubova odlično očuvane u vodi, tokom 19 vekova. Kompleks čine i kopneno utvrđenje Pontes i pristupni delovi, zidani i zasvedeni opekom.
Podvodna istraživanja čiji će rezultati biti multimedijalno predstavljeni, pomogli su: Ministarstvo kulture i medija Republike Srbije i firma 'Akvamont' iz Beograda, koja je obezbedila opremu za podvodnu komunikaciju i snimanje.
Lj. Jelisavac
