Izvor: Blic, 26.Jul.2006, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Nađeni sveti spisi
Nađeni sveti spisi
NIŠ - U projektu pod nazivom 'Menuha” tridesetak studenata iz Srbije i bivših jugoslovenskih republika vrši israživanja na Jevrejskom groblju, jednom od najznačajnijih kulturno istorijskih spomen kompleksa u Nišu. Istraživači obavljaju dokumentovanja spomenika, a dosadašnji radovi pokazuju da će eksperti imati pune ruke posla prilikom njihovog tumačenja.
- Najstariji deo groblja datira iz 18. veka, a najveći broj spomenika je >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << iz 19. veka. Ovde su sahranjivani sefardi, Jevreji doseljeni iz Španije i Aškenazi, Jevreji, koji su u Niš došli iz srednje i istočne Evrope. Na sefardskim spomenicima otkrili smo simbole u obliku polulopti, za koje pretpostavljamo da su kabalistički, što će utvrditi naknadna ekspertiza. A pronašli smo i genizu, posebno mesto pored groba u kome su Jevreji 'sahranjivali” svoje molitvenike i druge svete spise. Ova geniza potiče iz 1920. godine- objašnjava Jasna Ćirić, predsednica Jevrejske opštine u Nišu.
Studente je oduševilo otkriće genize. Sandra Marković iz Beograda veli da su prilikom otkrivanja ovog mesta najpre mislili da je reč o paralelnom grobu blizanaca, a onda su iz zemlje počeli da se pomaljaju listovi hartije.
Pod rukovodstvom Ane Lebl, arheologa iz Splita, mladi istraživači popisuju spomenike, sa detaljnim opisom, natpisima, imenima pokojnika i religijskim simbolima.
- Grobni spomenici sefarda su horizontalni, a Aškenaza vertikalni. Rastužuje me što možemo da radimo samo na polovini groblja, budući da na drugoj polovini leži romsko naselje. Ali, ugodno me iznenadilo što je groblje očišćeno i pripremljeno za ovu vrstu posla – veli Ana Lebl.
Sahranjivanje Jevreja na ovom groblju obavljano je do 1938. godine. U to vreme u Nišu je bilo više od 1.000 Jevreja, koji su gotovo do poslednjeg stradali u Drugom svetskom ratu. Malu jevrejsku zajednicu u Nišu danas čini 45 ljudi.
O. Milijić
