Izvor: B92, 18.Jan.2008, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Milioni dokumenta o holokaustu
Vašington -- Milioni dokumenata o nacističkom planu za konačno istrebljenje Jevreja otvoreni su juče za javnost.
Ti dokumenti arhivirani su u Nemačkoj, a juče su otvoreni u Američkom memorijalnom muzeju holokausta u Vašingtonu. Gotovo 70 miliona kopija dokumenata o logorima, transportu žrtava, getoima, hapšenjima i imenima logoraša, do sada nedostupno javnosti, smešteno je u vašingtonski muzej i na raspolaganju su žrtvama, članovima njihovih porodica i istraživačima.
>> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << />
Nemačka novinska agencija DPA navodi da je ostalo zatvoreno oko 30 miliona slika žrtava prinudnog rada tokom Drugog svetskog rata i iz savezničkih kampova za zbrinjavanje, koje će biti dostupne javnosti do 2010.
Za javnost tek sada otvoreni Međunarodni centar za traganje (ITS) iz Bed Arolsena u Nemačkoj raspolaže dokumentima u vezi sa oko 17,5 miliona nacističkih žrtava - Jevreja i nejevreja.
ITS su pobednički saveznici uspostavili posle Drugog svetskog rata i njime je od 1955. upravljalo 11 zapadnih zemalja.
"Milioni tih dokumenata otvaraju novi pogled na sudbinu ljudi koji su bili na meti nacista i njihovih saveznika", kazao je direktor vašingtonskog muzeja Pol Šapiro.
"Obično oni ne otkrivaju veliku strategiju, već nehumani odnos i način mučenje jednog čoveka od strane drugog i napor zatvorenika da preživi još jedan, naredni dan", kaže on.
Pod pritiskom jevrejskih grupa i administracije u Vašingtonu, postignut je dogovor da kopije dokumenata iz ITC budu date institucijama u Sjedinjenim Američkim Državama, Izraelu i Poljskoj.
Prelomni trenutak je usledio u aprilu 2006, kada je nemačka savezna vlada skinula zabranu iz privatnih razloga za otvaranje arhiva. Mesec dana kasnije sa time se saglasilo i ostalih 10 zemalja koje su upravljale ITS.
Kao ključni razlog za onemogućavanje pristupa Bed Arolsenu navođeni su privatni razlozi. Međutim, kritičari tvrde da se radilo o nezainteresovanosti evropskih vlada i strahu nekih od njih da bi otvaranje arhiva moglo da otkrije saradnike nemačkih nacista.
Kopije dokumenata iz ITS će biti pridodate materijalu iz kolekciju u Jad Vašemu, izraelskom memorijalnom centru holokausta.
Tokom Drugiog svetskog rata nemački nacisti i njihovi kolaboranti su na prostoru okupirane Evrope usmrtili preko šest miliona Jevreja
U nacističkim logorima smrti su stradali i mnogi Sloveni, Romi, Nemci-antifašisti, hendikepirane osobe, homoseksualci i druge grupe prokaženih u Trećem rajhu.
