Izvor: Politika, 21.Avg.2007, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Kosmičke maštarije
Posle prvog uzleta "kosmološke mašte", imaginacije sučeljene sa zastrašujućom "tišinom beskrajnih prostora" (Paskal) u vreme kosmičkih letova pedesetih i šezdesetih i potonjeg razočarenja u izneverene tehno-nade, digitalno doba i Internet su pružili nove podsticaje vizijama o kosmosu. Nove naučne ekspedicije po planetama Sunčevog sistema i usavršavanje tehnologije virtuelne realnosti dva su pola između kojih se kreću kosmičke maštarije danas.
Novija istraživanja Marsa >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << pružila su realističnu podlogu za projekte tehno-umetnika, u kojima su dograđivali naučne i vizuelne podatke digitalnim izražajnim sredstvima (softverima za dočaravanje tri dimenzije, generatorima digitalnih pejzaža itd.), kreirajući virtuelna putovanja po marsovskim pejzažima, kao na sajtu www.mission-base.com.
Znatno temeljniji, naučno utemeljeni i dokumentovani, interaktivni projekt stalne ljudske baze na Marsu nalazi se na adresi www.exploremarsnow.org i predstavlja temeljnu, virtuelnu viziju stalnog čovekovog boravka na Marsu. Sajt je veoma razuđen i detaljan, sadrži konstrukcije i projekte svih aspekata odlaska i boravka na Crvenoj planeti. Zasnovan je na postojećoj tehnologiji, njenim mogućnosti i rizicima takve ekspedicije. Istovremeno je široko zamišljeni portal najrazličitijih tehno-maštarija o Marsu i vodič kroz postojeću "marsovsku" tehnologiju. Sastavni je (vizionarski) deo i portala www.marssociety.org, internet-glasila The Mars Society, internacionalne organizacije za istraživanje i naseljavanje Marsa.
Dok će čovek na Mars zakoračiti, po prognozama, tokom ovog veka, u prostranstva samo imaginaciji dostupna vodi program Celestia, realističan i vizuelno atraktivan kosmički simulator. Program postoji od 2005. godine, u Srbiji je relativno poznat, nalazi se na adresi www.shatters.net i besplatan je. Svrha je predstavljanje poznatog kosmosa u cilju zabave i umetnosti, delimično i istraživanja i "praktične" upotrebe.
Svi nebeski objekti, od zvezda do veštačkih satelita, predočeni su u 3D-interaktivnoj simulaciji kosmičkog leta, zajedno sa enciklopedijskim podacima, snimljenim izgledom i linkovima. U programu se nalazi oko 112.000 zvezda, sve planete i poznati sateliti Sunčevog sistema, kao i planete van njega, jedan deo asteroida, kometa i veštačkih satelita. Moguće je i dodavati novootkrivene prirodne kosmičke objekte, satelite i svemirske brodove, imaginarne ili stvarne.
U ravni uverljivosti treba se prisetiti tekstualne prozirnosti kojom je Džems Džojs u "Portretu umetnika u mladosti" dočarao sliku pakla ili one vizuelne simfonije kojom je Stenli Kjubrik predočio viziju onostranog univerzuma u "Odiseji u svemiru". Virtuelnim modelima kosmičkih prikaza i događanja objektivnu potku pružaju sve kompleksnija i preciznija astronomska posmatranja i kosmološka istraživanja, nailazeći pri tom na odaziv mašte, umetničke kreacije i pretpostavke, najčešće u upravnoj srazmeri.
Naime, čvrsta naučna utemeljenost omogućava nove, do tada neslućene oblike imaginacije, pridodajući tu novoestetsku kategoriju uverljivosti ovim kosmičkim simulatorima.
[objavljeno: ]
