Izvor: Politika, 22.Mar.2010, 23:13 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Izraelska naselja „na ledu”
Za porodice ortodoksnih Jevreja u Ramat Šlomu izgradnja stanova za Jevreje u bilo kom delu Jerusalima predstavlja „prirodno pravo”
Od našeg specijalnog izveštača
Jerusalim, 22. marta – Vlasti u Izraelu uspele su, prema svemu sudeći, da izbegnu novo diplomatsko zatezanje sa SAD oko spornih izraelskih planova da gradi naselja za Jevreje u Jerusalimu. Predstavnici lokalne samouprave u Jerusalimu otkazali su za danas zakazan sastanak na kojem >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << je trebalo da se raspravlja oko izgradnje novih naselja u istočnom Jerusalimu. Prema rečima članova Odbora za izgradnju i planiranje grada Jerusalima, sastanak je odložen kako bi se izbegle tenzije u toku posete izraelskog premijera Benjamina Netanijahua Vašingtonu ove nedelje.
Prema saznanjima izraelskog lista „Harec”, planovi o izgradnji dva nova rezidencijalna naselja za Jevreje u istočnom Jerusalimu su stavljena „na led” prema instrukcijama pravnog savetnika lokalne samouprave u Jerusalimu. Ipak, čini se da je za odlaganje presudan bio predstojeći Netanijahuov susret sa američkim predsednikom Barakom Obamom u Vašingtonu.
Kako za „Politiku” kaže Markus Šef, izvršni direktor nevladine organizacije „Projekat Izrael”, postoje ključne činjenice koje se u izveštavanju o ovoj temi zanemaruju.
„Sporno naselje nije neko arapsko naselje u koje će se odjednom naseliti 1.600 jevrejskih porodica već je to naselje u kojem žive veoma religiozni Jevreji. Osim toga, to naselje je pet kilometara od Zelene linije na severu Jerusalima, a ne kako uglavnom mediji izveštavaju u istočnom Jerusalimu”, kaže Šef, čija organizacija pomaže političarima i novinarima širom sveta da pronađu informacije o Izraelu i događajima u Bliskom istoku.
On, ipak, priznaje da je najava izgradnje tih naselja uoči posete Džozefa Bajdena Izraelu došla u lošem trenutku.
Jerusalimsko naselje Ramat Šlomo došlo je u žižu interesovanja međunarodne javnosti iako u njemu, za razliku od nekih drugih mesta u Izraelu, ne postoji problem suživota Jevreja i Arapa, budući da ovaj severoistočni deo Jerusalima, nekoliko minuta vožnje udaljen od centra grada, nikad nije bilo etnički mešovito naselje, već naselje u kojem žive ultraortodoksni Jevreji.
Dok se u medijima vodila prava borba oko planova za izgradnju novih kuća u ovom naselja za 1.600 porodica, u Ramat Šlomu ne postoje nikakvi znaci međuetičkih i političkih sukoba. Štaviše, ovo pomalo uspavano predgrađe zasad „uznemirava” samo plač deteta kojeg majka vodi u vrtić u pratnji oca sa dugom bradom, zulufima uvijenim u lokne, kao i crnim šeširom i odelom, prepoznatljivim obeležjem hasida – ortodoksnih Jevreja.
Čak i arhitektura ovog naselja je toliko jednolična da monotoniju niza zgrada izgrađenih od žućkastog kamena razbija samo pokoja picerija ili prodavnica. Za porodice ortodoksnih Jevreja u Ramat Šlomu, ali i za mnoge druge širom Izraela, izgradnja stanova za Jevreje u bilo kom delu Jerusalima predstavlja, kako kažu „prirodno pravo”.
S druge strane, Palestinci postaju sve više osetljivi na izgradnju novih izraelskih naselja u delovima Zapadne obale i Jerusalima, budući da su, kako kažu, „četiri decenije gledali kako ovi izraelski projekti menjaju izgled grada”, kojeg žele za prestonicu buduće države.
Prema rečima Ezre Berger, direktorke lokalnog centra jevrejske zajednice u Ramat Šlomu, žitelji ovog naselja su „normalni ljudi koji žive u normalno naselju u Jerusalimu”.
„Razlog za izgradnju novih kuća je taj što imamo velike porodice i ponestaje nam prostora”, kaže ona.
Ramat Šlomo se nalazi pet kilometara iza Zelene linije koja razdvaja izraelsku i palestinsku teritoriju, pri čemu ovo naselje, izgrađeno 1996. godine, broji oko 20.000 žitelja, uglavnom ultraortodoksnih Jevreja koji radije žele da žive odvojeno čak i od sekularnih Jevreja. U susedstvu Ramat Šloma je naselje Ramot, veće jevrejsko naselje koje je takođe bilo pod kontrolom Izraela za vreme Šestodnevnog rata 1967. godine, a oko kilometar dalje je arapsko naselje Šoafat, kao i jevrejski haj-tek biznis park Har Hocvim i palestinsko naselje Hanina.
Međutim, mnogi progresivni Jevreji se često pitaju čemu izgradnja novih naselja na delu teritorije koja bi trebalo da pripadne palestinskoj strani, ukoliko je izraelska vlast posvećena mirovnom procesu po principu „dve države”. Dok politička borba oko naselja iz godine u godinu postaje sve žešća, pre nekoliko dana u Jerusalimu su se susreli prvi put predstavnici jevrejskih i arapskih naselja. Rabin Ari Smaja, iz Ramat Šlomo zajednice, i muhtar (lokalni lider) susednog arapskog naselja Šoafat složili su se da imaju zajedničku želju da se smire tenzije u gradu.
Izraelski novinar Šmuel Ben Atar, koji je prisustvovao sastanku, kaže da se „nikad nije održao takav sastanak”, dodajući da bi „da rabini i šeici vode državu, tu bilo mira za dugo vreme”. Ipak, ovaj „istorijski događaj” na lokalnom nivou teško će motivisati izraelske i palestinske lidere da naprave veliki korak ka miru, budući da skoro nije ni našao mesto u izraelskim i palestinskim medijima.
Nenad Radičević
[objavljeno: 23/03/2010]
