Izvor: Politika, 14.Avg.2011, 23:01 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Bogatstvo i dalje u belim rukama
Najnovije istraživanje pokazalo da su imovinske razlike između belaca i manjina u SAD dostigle najviši nivo u poslednjih 25 godina
Podatak da su Amerikanci bele puti bogatiji od svojih sugrađana afroameričkog, hispano ili azijskog porekla nije neka posebna vest za bilo koga ko iole poznaje američko društvo. Međutim, nedavno objavljeno istraživanje američkog „Pju istraživačkog centra” pokazalo je da je razlika u bogatstvu među različitim rasama u SAD postala dramatična.
>> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << />
Prema analizi svih prikupljenih podataka u ovom istraživanju, prosečna belačka porodica poseduje bogatstvo 20 puta veće od prosečne crnačke porodice, a 18 puta veće od hispano domaćinstava. Istraživači „Pju istraživačkog centra” ocenjuju da je ekonomska kriza najteže pogodila stanovništvo koje nije bele puti tako da su imovinske razlike između belaca i manjina u Sjedinjenim Američkim Državama dostigle najviši nivo u poslednjih 25 godina.
Osim toga, istraživači su došli do zaključka da u proteklih 25 godina postoji najveći jaz između bogatih i siromašnih i da je taj jaz u 2009. godini bio bezmalo dvostruko veći nego u periodu uoči recesije, odnosno pre 2007. godine.
„Pad cena kuća je glavni uzrok najnovijeg siromašenja svih grupa stanovništva, pri čemu je hispano zajednica najteže pogođena tom situacijom”, naveo je u izveštaju istraživač Rakeš Kočar.
Prema analizi, ove razlike u bogatstvu su najveće od 1984. godina kada je početo sa izradom ovakvih statistika, pri čemu je odnos bogatstva Amerikanaca bele i crne puti porastao sa 11 pre jedan pre recesije na čak 20 prema jedan u 2009, a odnos bogatstva belih i hispano Amerikanaca sa sedam prema jedan na 11 prema jedan. Inače, 1995. godine je zabeležen istorijski najmanji imovinski jaz između belih i crnih Amerikanaca i iznosio je sedam prema jedan.
Dugoročna nezaposlenost i sve manje plate, koje su rezultat recesije, doprinele su ovom dramatičnom siromašenju manjina u SAD, pri čemu je hispano populacija u proseku izgubila 66 odsto svog bogatstva, crna populacija 53 odsto, a bela populacija samo 16 odsto svog bogatstva. Naravno u neto vrednosti ispada da su od 2005. do 2009. najviše izgubili pripadnici bele rase – 21.843 dolara (pad sa 134.992 na 113.149), potom prosečna hispano porodica – 12.034 (pad sa 18.359 na 6.325) i afroameričko domaćinstvo – 6.447 (pad sa 12.124 na 5.677).
Bez obzira što su u dolarima više izgubili od porodice crne puti, beli Amerikanci su mogli da padnu na znatno deblji „finansijski jastuk” koji je i dalje 20 puta veći.
„Bogatstvo može odrediti finansijski status porodice generacijama”, kaže Rakeš Kočar, objašnjavajući značaj istraživanja o bogatstvu, pod kojim su računali imovinu kao što su kuće, automobili, deonice, bankarske račune, penzione fondove, ali sve to umanjeno za iznos kredita koje porodice imaju.
Slične rasne razlike se ogledaju i u podacima o nezaposlenima u SAD. Na primer, u junu je 16,2 odsto crnačkog stanovništva bilo nezaposleno, u odnosu na 11,6 procenata iz redova hispano zajednice, dok je među belačkim stanovništvom osam odsto nezaposlenih.
Međutim, u analizi podataka o padu imovinskom stanju Amerikanaca različitih rasa od 2005. do 2009. postoji jedno „odstupanje” i to kada je reč o investicionim portfolijima, odnosno ulaganjima u akcije i zajedničke fonodove. Dok su belcima investicije na berzi pale za 9 odsto, hispano investitorima za 32 odsto, a crncima za čak 71 odsto, azijatima je vrednost imovine na berzi porasla za 19 odsto i u proseku sa 30.000 dolatra skoro dostigla investicioni portfolio procesčnog belog Amerikanca koji je u 2009. iznosio 30.984 dolara.
Uprkos tome što su istraživači upozoravali na ove trendove i pre recesije 2007. godine, ignorisana je nejednakost koja je bila primetna i u kasnim devedesetim godina prošlog veka ali i početkom ovog veka.
N. R.
objavljeno: 15.08.2011.
