Izvor: Politika, 17.Maj.2015, 15:06 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Islamisti prete Palmiri
Poruka džihadista: mi ne samo da možemo da ubijamo danas, možemo i juče. Mi smo gospodari vremena i prostora, četvrta dimenzija kalifata
Izbijanje boraca Islamske države pred kapije drevnog grada Palmire alarmira svet zbog mogućnosti da islamisti „biser pustinje” u Siriji unište kao što su nedavno razrušili spomenike drevne asirske civilizacije u Iraku.
Očuvani ostaci Palmire, grada sa pet milenijuma >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << kontinuirane nasaljenosti na raskršću civilizacija čiji su spomenici iz 1. i 2. veka jedinstvena mešavina grčko - rimske i persijske kulture, nalazi se na listi svetske baštine, pa je direktora Uneska odmah pozvala islamiste i sirijske trupe da poštede „nezamenljivo bogatstvo sirijskog naroda i sveta”.„Palmira mora da bude sačuvana”, poručila je Irina Bokova, ali činjenica da su se islamisti oglušivali o slične apele dok su sistematski uništavali arheološke artefakte Asiraca nagoveštava da je opasnost razaranja Palmire realna.
Jučerašnji izveštaji kažu da su džihadisti, koji su na putu ka Palmiri u petak javno pogubili 26 osoba, potisli sirijske snage i sasvim se približili arheološkoj lokaciji koju je Unesko zbog građanskog rata u Siriji 2013. stavio na listu ugroženih svetskih spomenika kulture posle borbi u kojima je u artiljerijskoj vatri oštećen jedan od bisera Palmire, Hram Baal.
Palmira, poznata i kao Tadmur, ima oko 200.000 stanovnika, od kojih su polovina izbeglice iz drugih regiona Sirije. Grad ima stratešku važnost jer se nalazi na raskršću puteva koji povezuju Homs sa Damaskom, 240 kilometara jugozapadno. Sirijske regularne snage u regionu oko Palmire imaju jedan od najvećih depoa oružja i municije, vazduhoplovnu bazu i važna nalazišta gasa koja su proteklih godina prelazila iz ruku u ruke.
Ali, mimo vojnog značaja, realnu zabrinutost za sudbinu arheološke lokacije predstavlja činjenica da islamisti ne propuštaju da na teritorijama koje kontrolišu uspostave rigorozna pravila svog rigidnog tumačenja islama.
Islamska država drži se striktnog učenja salafista – islamskih puritanaca – po kome su spomenici idolatrija, pa su po Siriji već uništili više spomenika, džamija i crkvi, srednjevekovih spomenika i spalili dragocene manuskripte i arhive.
Uništavanjem spomenika asirske kulture u Iraku, islamisti su u martu pokazali da uklanjanjem spomenika drugih civilizacija, kultura i religija na teritoriji svog kalifata žele da izvuku istorijske korene svakom ko je od njih drukčiji.
Pripadnici ID su pneumatskim čekićima, buldožerima i eksplozivom uništili ostatke drevnih asirskih gradova Nimruda i Hatre, uključujući i slavne baraljefne prikaze lova na lavove. Razorena je i Niniva, poslednja prestonica asirskog carstva, moćne imperije koja se pre 2.700 godina prostirala od obala Persijskog zaliva do visova Anatolije i dolina Egipta.
Opasnost od uništenja dva milenijuma stare Palmire se ironijom sudbine događa u trenutku dok zvaničnici 11 arapskih država u Kairu pokušavaju da nađu odgovor na anticivilizacijsku kampanju Islamske države.
Direktor sirijske službe za antikvitete Maamun Abdelkarim upozorava da bi uništenje Palmire predstavljalo „međunarodnu katastrofu” i poziva svet da sačuva jedan od najdragocenijih spomenika Bliskog istoka.
Kako? Zapad nije spreman da pomogne vojnicima predsednika Bašara el Asada, jedinim koji bi mogli da zaustave novu ofanzivu islamista koji već drže pod kontrolom trećinu sirijske teritorije. Cinično, ali sasvim je moguće da Palmira bude poslednja u nizu žrtava bliskoistočnih ratova i podela.
Ništa tu nije slučajno. Pojednostavljeno bi bilo zaključiti da je varvarska kampanja izraz primitivnog srednjevekovnog nihilizma, iracionalnog suprotstavljanja savremenom dobu.
Islamisti proračunato vrše „egzekucije” spomenika. Kako bi diktirali budućnost, uništavaju prošlost. Poruka je sledeća: mi ne samo da možemo da ubijamo danas, možemo i juče. Mi smo gospodari vremena i prostora. Četvrta dimenzija kalifata.
