Izvor: RTS, 22.Avg.2010, 08:42   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Vremeplov (22.8.2010)

Na današnji dan rođen je francuski kompozitor Klod Debisi i nemačka režiserka Leni fon Rifenštal. Rifenštal je autorka kontroverznog dokumentarnog filma "Trijumf volje", koji se smatra ključnim filmom nacističke filmske propagande.

 

Na današnji dan 1862. godine u Sen Žermenu je rođen Klod Debisi, francuski kompozitor. Debisi je studirao kompoziciju na pariskom Konzervatorijumu. Kao dobitnik "Rimske nagrade" proveo je dve godine na usavršavanju >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << u Italiji. Po povratku u Pariz, kretao se u krugu umetnika okupljenih oko Stefana Malarmea. Pored komponovanja, Debisi je povremeno nastupao kao pijanista i dirigent vlastitih dela u Londonu, Beču, Budimpešti, Rimu... Takođe je pisao studije i muzičke kritike. Debisijeva umetnička estetika i muzičko delo zasnovano na neposrednosti izražavanja imali su dalekosežan uticaj na evropsku muziku. Potisnuta je dominacija Vagnerovog stila i postavljeni su temelji razvoja moderne muzike. Debisijeva najpoznatija dela su: opera "Paleas i Melisanda", balet "Igre", orkestarska dela: "Preludijum za poslepodne jednog fauna", "Nokturno" i "More", kao i niz klavirskih dela i solo - pesma na stihove Bodlera, Verlena i Malarmea.

Godine 1902. u Berlinu je rođena Leni fon Rifenštal, nemačka filmska glumica, igračica, režiser i fotoreporter. Leni je studirala slikarstvo i balet, a dvadesetih godina prošlog veka pojavila se u nekoliko "planinskih" filmova. Reč je o žanru, koji su izmislili Nemci uoči dolaska nacista na vlast. Godine 1932, režirala je film prepun vizuelne lepote i misticizma "Plavo svetlo". Ovo delo je bilo razlog velike Hitlerove želje da upozna autorku filma. Poznanstvo sa Hitlerom za Leni Rifenštal bilo je ključ njenog uspeha, ali i zla kob. Tri godine kasnije, po Hitlerovoj porudžbini, snimila je kontroverzni dokumentarni film "Trijumf volje", u kome je prikazala nacistički kongres sa paradom u Nirnbergu. To ostvarenje se smatra ključnim filmom nacističke filmske propagande. Tehnički savršeno izveden, uz upotrebu 30 kamera, što je bilo nezamislivo za doba u kome je nastao, film "Trijumf volje" decenijama je izazivao polemike među filmskim kritičarima i teoretičarima oko odnosa propagandnih ciljeva i njegovog fascinantnog vizuelnog jezika. Na Svetskoj izložbi u Parizu, Leni je za ovaj film dobila "Zlatnu medalju", a sledeći veliki dokumentarac "Olimpija", posvećen Olimpijadi u Berlinu 1936, nagrađen  je "Musolinijevim peharom" -  nagradom Venecijanskog festivala, 1938. godine. Svoj bogati lični i profesionalni život, Leni fon Rifenštal je opisala u memoarima pod nazivom "Oticanje vremena". Povodom obeležavanja stogodišnjice njenog rođenja prikazan je dokumentarni film "Podvodne impresije", koji je Leni snimila tokom svojih ronilačkih izleta u egzotičnim morima.

1874. - Rođen Maks Šeler, nemački filozof

(Minhen, 22. 08. 1874 - Frankfurt na Majni, 19. 05. 1928)

1878. - Osnovan Vojni muzej u Beogradu

1908. - Rođen Anri Kartije Breson, francuski fotograf

(Šantel, 22. 08. 1908 - Il-sur-Sorg, 02. 08. 2004)

1911. - Iz pariskog Luvra ukradena Leonardova "Mona Liza", vraćena 1913. godine

1914. - Sagrađen prekookeanski brod "Dulos", 1978. godine pretvoren u najveću ploveću knjižaru na svetu

1919. - Rođena Darinka Vukotić-Plaović, pozorišna glumica

(Kraljevo, 22. 08. 1919 -    21. 05. 2007)

1925. - Rođen Milivoj Jugin, vazduhoplovni inženjer, novinar  i  publicista (Kikinda, 22. 08. 1925)

1927. - Rođen Aleksandar Obradović, kompozitor

(Bled, 22. 08. 1927 - Beograd, 01. 04. 2001)

1936. - Rođen Dobrica Erić, pesnik (Donja Crnuća, 22. 08. 1936)

1942. - Umro Mihail Mihajlovič Fokin, ruski baletski igrač, koreograf i  pedagog (Petrograd, 23. 04. 1880 - Njujork, 22. 08. 1942)

1948. - U Zabrežju kod Obrenovca odigrana prva noćna fudbalska utakmica u Jugoslaviji, između lokalnog  kluba "Drvodeljac" i beogradskog "Partizana"

1971. - Rođen Vojin Ćetković, pozorišni, filmski i TV glumac

(Kruševac, 22. 08. 1971)

1997. - Umro Borislav - Bora Ilić, novinar i urednik RTS-a

(Prislonica,   1938 - Beograd, 22. 08. 1997)

2001. - Umro Petar Cvejić, reditelj RTB-a

(Beograd, 16. 02. 1935 - Beograd, 22. 08. 2001)

2007. - Umro Kemal Hrustanović, bosanski scenograf, profesor Akademije dramskih umetnosti u Sarajevu (Gacko, 04. 10. 1941 - Goražde, 22. 08. 2007)

2009. - Umro Ratko Nikić, novinar i urednik Radio Beograda

(Beograd, 01. 12. 1948 - Beograd, 22. 08. 2009)

Nastavak na RTS...