Izvor: RTS, 13.Jan.2011, 09:22 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vremeplov (13.1.2011)
Irski književnik Džems Džojs umro je na današnji dan 1941. godine. Žene u Engleskoj dobile pravo glasa 1917. Prvi radio-aparat u svetu prodat 13. januara 1906. godine.
Irski književnik Džems Džojs umro je 13. januara 1941. godine. Džojs je odrastao u sredini u kojoj je preovladavala jaka irska nacionalistička struja. Obrazovanje je stekao u jezuitskim školama, što ga je učinilo izrazitim antikatolikom. Stoga se Džojs rano sukobio i sa svojom domovinom i sa crkvom, >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << te je izabrao dobrovoljno izgnanstvo. Živeo je u Trstu, Puli, Parizu i Cirihu, izdržavajući se novinarskim i nastavničkim radom. Godine 1914. objavio je zbirku pripovedaka Dablinci, a ubrzo zatim autobiografski roman Portret umetnika u mladosti, u znaku autoanalize i sa primenom tehnike praćenja "toka svesti". Džojsova najbolja dela zabranjivana su u njegovoj domovini za njegova života. Tako je Uliks, hronika jednog dana iz života Dablinaca Leopolda Bluma, Stivena Dedalusa i Blumove žene Moli, štampan tek 1922. godine u Parizu. Šema likova i događaja u "Uliksu" preuzeta je iz Homerove "Odiseje", tako da svakom pevanju u epu odgovara jedno poglavlje romana. Drugi Džojsov roman Fineganovo bdenje, koji je pisao 17 godina, ujedno je i njegovo poslednje delo, završeno dve godine pred smrt nenadmašnog majstora prozne tehnike i savršenog engleskog jezika.
Prvi radio-aparat u svetu prodat je na današnji dan 1906. godine. Aparat marke "Tel-miko" proizveden u istoimenom preduzeću u Sjedinjenim Američkim Državama, sastojao se od jedne radio-stanice i jednog radio-prijemnika. Emisija je vršena pomoću električne varnice, a emitovani su i primani znaci Morzeove azbuke. Cena uređaja bila je sedam i po dolara.
809 - Formirana Bokeljska mornarica
1698 - Rođen Pjetro Metastazio, italijanski književnik (Rim, 13.1.1698 - Rim, 12.4.1782)
1703 - Štampane prve novine u Rusiji, što se obeležava kao Dan ruske štampe
1804 - Ubijen Hadži-Đera (Georgije Đorđević), arhimandrit ( - manastir Moravica, 13. 01. 1804)
1806 - Rođen Jovan Sterija Popović, književnik, prvi srpski komediograf, profesor Liceja u Kragujevcu i Beogradu, osnivač Društva srpske slovesnosti, ministar kulture Srbije (Vršac, 13.1.1806 - Vršac, 10.3.1856)
1839 - Rođen dr Sava Petrović, botaničar, sanitetski pukovnik, vojni i dvorski lekar, akademik (Šabac, 13.1.1839 - Beograd, 20.1.1899)
1869 - Rođen Ivo Ćipiko, književnik (Kaštel Novi, 13.1.1869 - Kaštel Stari, 24.9.1923)
1888 - Umro Đorđe Maletić, dramski pisac, profesor Liceja u Beogradu (Jasenovo, 13.3.1816 - Beograd, 13.1.1888)
1897 - Rođen Vasa Čubrilović, istoričar, profesor Filozofskog fakulteta u Beogradu, akademik (Bosanska Gradiška, 13.1.1897 - Beograd, 11.6.1990)
1898 - Francuski književnik Emil Zola povodom "Afere Drajfus" objavio pismo predsedniku Republike pod nazivom "Optužujem"
1904 - Rođen Sava Jeremić, frulaš (Poslon, 13.1.1904 - Beograd, 21.4.1989)
1906 - Umro Aleksandar Stepanovič Popov, ruski fizičar i elektroinženjer, pionir radio-tehnike (Perm, 16.3.1859 - Sankt Peterburg, 13.1.1906)
1910 - Emitovan prvi radio-prenos opere - Enriko Karuzo u njujorškom Metropolitenu pevao "Kavalerijevu rustikanu"
1917 - Žene u Engleskoj dobile pravo glasa
1919 - Počela Versajska mirovna konferencija posle Prvog svetskog rata
1935 - Sarska oblast plebiscitom prisajedinjena Nemačkoj
1943 - Rođena Milka Stojanović, operska pevačica (Beograd, 13.1.1943)
1946 - Rođena Sonja Jauković, pozorišna, filmska i TV glumica, predsednik Saveza dramskih umetnika Srbije (Beograd, 13.1.1946)
1948 - Rođen Radivoje-Vican Vicanović, fotoreporter (Valjevo, 13.1.1948 - Beograd, 18.11.2003)
1977 - Umro Entoni Idn, engleski političar i državnik (Vindelston, 12.6.1897 - Solzberi, 13.1.1977)
1987 - Umro Anatolij Efros, sovjetski pozorišni glumac i reditelj, umetnički direktor Teatra na Taganjki (Harkov, 3.6.1925 - Moskva, 13.1.1987)
1991 - Jugoslovenska vaterpolo reprezentacija osvojila zlatnu medalju na Svetskom prvenstvu u Pertu
1994 - Umro Goran Ipe Ivandić, bubnjar "Bijelog dugmeta" (Vareš, 10.12.1955 - Beograd, 13.1.1994)
1998 - Umro Mihovil Logar, kompozitor (Ilirska Bistrica, 6.10.1902 - Beograd, 13.1.1998)
2002 - Umro Antonije Isaković, književnik, akademik (Beograd, 6.11.1923 - Beograd, 13.1.2002)
2002 - Umro Gregorio Fuentes, junak romana "Starac i more" Ernesta Hemingveja (Kanarska ostrva, 11.9.1897 - Kohimar, 13.1.2002)
2003 - Umro Tanasije Mladenović, književnik (Saraorci, 15.4.1913 - Beograd, 13.1.2003)
2007 - Umro Aleksandar Bakočević, političar, direktor TANJUG-a i NIP Politika, podpredsednik Izvršnog veća Srbije, predsednik Skupštine grada Beograda (Beograd, 8.11.1930 - Beograd, 13.1.2007)
2007 - Umro Majkl Breker, američki tenor-saksofonista (Filadelfija, 29.3.1949 - Njujork, 13.1.2007)
2009 - Umro Patrik Makguan, britanski filmski i TV glumac (Njujork, 19.3.1928 - Santa Monika, 13.1.2009)
