Izvor: Blic, 14.Okt.2008, 11:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Pre 19 godina u Parizu umro pisac Danilo Kiš
Romansijer, esejista i prevodilac Danilo Kiš, jedan od najprevođenijih srpskih pisaca, umro je na sutrašnji dan pre 19 godina u Parizu, gradu u kojem je s prekidima živeo od 1959. godine, a po svojoj želji sahranjen je u Beogradu, po pravoslavnom obredu.
Rođen 1935. godine u Subotici, kao dete oca mađarskog Jevrejina i majke Crnogorke, Kiš je odrastao u porodici mešane vere, judaizma i pravoslavlja i mađarske >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << i srpske kulture. Kao pisac odbijao je svrstavanje u bilo koji kontekst, krtikovao sve vrste provincijalizama, a nacionalizam je video kao "kolektivnu paranoju", ideologiju banalnosti, odnosno totalitarizma. Pisac ogromne energije i erudicije, Kiš je umro samo godinu dana nakon što je 1988. godine izabran za dopisnog člana Srpske akademije nauka i umetnosti, dobio "Avnojevu" nagradu i dve međunarodne književne nagrade - u Italiji (Premio di Tevere) i u Nemačkoj (Preis des Literaturmagazins).
Na Kišovo književno stvaralaštvo uticala je mešovita verska sredina Subotice i kasnije, od 1937. godine i Novog Sada, gde je 1939. godine kršten po pravoslavnom obredu u vreme donošenja antijevrejskih zakona u Mađarskoj. Snažan pečat utisnula je i smrt oca Eduarda koji je 1944. godine odveden u Aušvic iz kojeg se nije vratio.
"Prva pesma koju sam napisao - imao sam tada devet godina - imala je kao temu glad, dok je druga, više ili manje u istom periodu, imala kao temu ljubav. Eto, taj scenario, bol, proganjanje, smrt, i dalje je osnova moga dela", napisao je Kiš u "Gorkom talogu iskustva". Po završetku rata 1947. godine, s majkom Milicom i sestrom Danicom, posredstvom Crvenog krsta, Kiš je repatriran na Cetinje, gde 1954. godine završava srednju školu. Na Filozofskom fakultetu u Beogradu diplomirao je 1958. godine kao prvi student na katedri za Istoriju svetske književnosti sa teorijom književnosti, a dve godine kasnije završava poslediplomske studije.
Prva dva Kišova romana "Mansarda" i "Psalam 44" objavljena su 1962. godine u izdanju beogradskog "Kosmosa", roman "Bašta, pepeo" 1965. godine, zbirka priča "Rani jadi" (za decu i osetljive) 1969. godine. Za roman "Peščanik" objavljen 1972. godine dobio je NIN-ovu nagradu, koju je nekoliko godina kasnije vratio. Zbirku priča "Grobnica za Borisa Davidoviča" objavljuje 1976. godine, a polemičku knjigu "Čas anatomije", u kojoj je po oceni kritičara superiorno odbranio svoje stavove i napade na "Grobnicu za Borisa Davidoviča" , objavio je 1978. godine.
Zbirku pripovedaka "Enciklopedija mrtvih", za koju dobija Andrićevu nagradu, objavio je 1984. godine, dve godine kasnije dobija nagradu "Skender Kulenović" i francuski orden "Vitez umetnosti i književnosti", a 1987. godine Sedmojulsku nagradu. Te godine, već oboleo od raka pluća, prevodi Lotreamona, Verlena, Kenove "Stilske vežbe", rediguje svoje rane prevode pesama Endre Adija.
Sećanje na Danila Kiša
Izvor: RTS, 15.Okt.2008, 09:37
Romansijer, esejista i prevodilac Danilo Kiš, jedan od najprevođenijih srpskih pisaca, umro je pre 19 godina u Parizu, gradu u kome je s prekidima živeo od 1959. godine. Po svojoj želji sahranjen je u Beogradu, po pravoslavnom obredu. .Rođen 1935....
