Izvor: Blic, 13.Dec.2009, 01:10 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Pokidane veze vladike Nikolaja
Vladika Nikolaj Velmirović jedan je od 44 srpska teologa koji su studirali na Starokatoličkom teološkom fakultetu univerziteta u Bernu. Ne samo Bern, već i Rim, Venecija, Pariz bili su odredišta gde su se školovali ugledni srpski teolozi. Dobri poznavaoci prilika u SPC u tom periodu kažu da se od 12 vladika koji su birali patrijarha Gavrila Dožića, čak osam školovalo na zapadnim teološkim fakultetima. Danas se slika promenila.
Sve je manje srpskih >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << teologa koji na školovanje odlaze na katoličke ili protestantske teološke fakultete. Upućeni kažu da nije reč o izolaciji Srpske pravoslavne crkve, već je glavni razlog nedostatak novca za finansiranje magistarskih i doktorskih studija u inostranstvu.
– To funkcioniše tako što svaki vladika predloži Sinodu kandidate iz svoje eparhije za dalje školovanje. Ranije su studenti odlazili i na osnovne studije u inostranstvo, danas su to samo postdiplomske studije. Ratovi, ekonomska kriza, sve je to uticalo da broj studenata koji odlaze na školovanje u inostranstvo bude znatno manji, ali i dalje ih imamo. Trenutno su dva studenta u Rimu, jedan u Veneciji, ima ih u Nemačkoj, Švajcarskoj, Parizu" Naravno teme koje se obrađuju bave se problematikom pravoslavne crkve – kaže naš izvor iz Patrijaršije.
Naš sagovornik kaže da je nekada bila veoma jaka saradnja srpske pravoslavne i protestantske crkve. Događaji iz devedesetih su prekinuli saradnju, ali se danas intenzivno radi na ponovnom uspostavljanju dobrih odnosa.
Prof. Radoslav Stojanović, bivši ambasador Srbije u Holandiji, kaže da je tokom svog službovanja u ovoj zemlji upoznao brojne protestantske velikodostojnike. Oni su bili otvoreni za saradnju, čak su ponudili da stipendiraju srpske teologe na njihovim univerzitetima.
– Naravno, odmah sam razgovarao s visokim predstavnicima Srpske pravoslavne crkve i naišao na odobravanje takve saradnje. Međutim, na tome se sve završilo. Obavestio sam i Ministarstvo spoljnih poslova, ali ni sa te strane nisam dobio nikakav odgovor. Mislim da je obnavljanje dobre veze sa protestantskom crkvom, osim doprinosa na podizanju znanja srpskog sveštenstva, veoma važno i zbog uspostavljanja dobrih odnosa sa zapadnim svetom – kaže prof. Stojanović.
On kaže da se danas po prvi put u našoj crkvi oseća klerikalni duh, koji nije duh Srpske pravoslavne crkve koja je oduvek bila narodna. Jedan od razloga je i to što se školovanje našeg sveštenstva završava u uskom krugu, tako da nemaju mogućnost da se sučele s drugim crkvama uz čiju saradnju bi moglo da se izvuče samo najbolje za našu crkvu. On kaže da ni sada nije kasno, samo ako postoji volja u vrhu SPC, kontakti i saradnja se vrlo lako mogu uspostaviti.
Koliko danas ima studenata na postdiplomskim studijama na katoličkim i protestantskim univerzitetima, nismo uspeli da saznamo ni u Sinodu, ni u Ministarstvu vera, a ni na Bogoslovskom fakultetu. Oni kažu da nikako ne stoji da je naša crkva zatvorena za usavršavanje teologa i da danas na Bogoslovskom fakultetu u Beogradu gotovo da nema profesora i asistenta koji deo školovanja nisu proveli u inostranstvu. Studenata ima u Rusiji, Grčkoj, Nemačkoj, Austriji, Švajcarskoj i Americi" Oni na školovanje idu kao stipendisti Ministarstva vera, Crkve, ali dobijaju stipendije i u međucrkvenim sporazumima. Najviše studenata na ovaj način odlazi u Grčku, jer grčka crkva i vlada najviše finansiraju naše teologe.
Dobra saradnja sa protestantima
Bivši ambasador u Holandiji bio je iznenađen kada je saznao da je u selu nadomak Haga podignut spomenik srpskim vojnicima koji su umrli tokom povlačenja iz Nemačke. Spomenik je održavao pastor protestantske crkve. To nije jedini primer dobre saradnje i otvorenosti protestantske crkve prema našem narodu. U Holandiji u jednom selu otvorena je srpska crkva u prostorijama protestantske crkve, sličan primer postoji i u Montrealu u Kanadi.
Gde su se školovale pojedine vladike
Milutin Knežević, episkop valjevski, Bogoslovski fakultet završio je u Beogradu, a studije nastavlja na fakultetu Svetog Save u Libertvilu.
Irinej Bulović, episkop bački, doktorirao je na bogoslovskom fakultetu u Atini. Bio je i u Parizu na studijskom usavršavanju.
Irinej Gavrilović, niški episkop, završio je postdiplomske studije u Atini.
Artemije, episkop raško-prizrenski, završio postdiplomske studije u Atini.
Atanasije Jevtić, umirovljeni episkop školovao se u Atini, a zatim u Parizu na Bogoslovskom institutu Svetog Sergeja. Povremeno je pratio predavanja na rimokatoličkom teološkom fakultetu i na Sorboni. Predavao je na Institutu Svetog Sergeja.
Grigorije, episkop zahumsko-hercegovački, postdiplomske studije završio u Atini. Luka Kovačević, episkop zapadnoevropski, studije teologije završio na Institutu Svetog Sergija u Parizu.
Amfilohije Radović, postiplomske studije završio u Bernu i Rimu. Posle godinu dana provedenih na Svetoj gori, odlazi za profesora na Institut Sv. Sergija u Parizu. Maksim Vasiljević, episkop zapadnoamerički, postdiplomske studije završio u Atini, jednogodišnje postdoktorske studije iz vizantijske istorije i teologije radio je na Sorboni u Parizu.
