Izvor: Večernje novosti, 27.Dec.2015, 10:04   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Nerad je oblik samoubistva

DAVNE 1905. filozof etike i pisac Uroš Petrović odbranio je doktorsku disertaciju na Univerzitetu Sorbona u Parizu - o čuvenom francuskom piscu Ipolitu Tenu, kao jednu od četiri najbolje u svetu na tu temu! Ali na srpskom jeziku je objavljena tek nedavno... - Nerad je jedan od oblika samoubistva - moralistička je maksima iz spisa dr Petrovića. Da li zbog nedovoljnog rada srpskih bibliografa i izdavača ili nečeg drugog, dr Petrović je, nažalost, u našoj javnosti bio zaboravljen sve >> Pročitaj celu vest na sajtu Večernje novosti << do ovih dana. Tu disertaciju, uz Petrovićevo delo "O naučnom duhu u proučavanju književnosti" i odabrane moralne spise "Za svaki dan", izdala je Biblioteka "Momčilo Nastasijević" iz Gornjeg Milanovca, njegovog zavičajnog grada. Priređivač knjige je Aleksandar Marušić, kustos Muzeja rudničko-takovskog kraja, prevodilac disertacije prof. Dejan Acović. Na stogodišnjicu smrti svetski znamenitog, u Srbiji "zabašurenog" sugrađanina, te ustanove su upriličile veče sećanja na njegov rad u Srbiji i Parizu, načela, filozofiju, istoriju književnosti... Dr Petrović, profesor Visoke škole, preteče Beogradskog univerziteta, bio je prvi Srbin predavač francuskog jezika i književnosti na Filološkom fakultetu, jedan od trideset dvoje Srba koji su doktorirali na Sorboni... - Kad sam pre sedam godina počeo da izučavam Petrovićev rad, i ja sam malo znao o njemu. Kao zavičajni istoričar obradio sam njegov plodonosan život, bez pretenzija da ocenjujem književno i filozofsko delo. Na doktorat u Pariz otišao je kao srpski državni pitomac, naučna uzdanica. Kad je doktorirao, u Srbiji piše moralne spise i refleksije. Naročito mu je značajna prepiska sa akademikom Miodragom Ibrovcem, takođe Milanovčaninom - objašnjava kustos Marušić. Cenjen u srpskoj i francuskoj književnoj eliti, Petrović je bio i urednik "Srpskog književnog glasnika", čuvarkuće nacionalne spisateljske i naučne baštine. U početku je smatran vrsnim feljtonistom i kritičarem. Nakon odbrane disertacije o Ipolitu Tenu, okreće se moralisanju i književnom istoricizmu. - Misao Ipolita Tena je obuhvatan estetički sistem, u kojem su i Francuzi rano počeli da traže propuste, a Petrović ih uočava. Pokušavajući da obuhvati estetičke i kulturne fenomene, Ten, rečnikom slikara, dodaje "prejake boje", što Petrović identifikuje na konkretnim temama - smatra Acović. SKERLIĆ MU BIO UČITELj ZNAMENITI Jovan Skerlić, Petrovićev profesor, insistirao je da se u književnim časopisima objave Petrovićevi spisi još iz gimnazijskih dana. O Petroviću sa divljenjem pišu Isidora Sekulić, Slobodan Jovanović... On je pisao o Stevanu Sremcu, Ivi Ćipiku, Bori Stankoviću... Kao kasnije Ivo Andrić, sklanjao se od novinara, govoreći da delo samo govori o piscu. Požrtvovan, svojim studentima, Petrović ostavlja neprocenjivo akademsko nasleđe. Među srpskim umovima, predavao je i književniku Momčilu Nastasijeviću, takođe Milanovčaninu kojeg se rodni grad donedavno nije smeo ni sećati... UMRO MLAD SVOJ čuveni doktorat na Sorboni Petrović je nadživeo svega deset godina. Umire 1915. od duge tuberkuloze, kao 35-godišnjak, u Prokuplju, u povlačenju sa srpskom vojskom prema Albaniji. Od njih trojice braće i sestre nije ostao nijedan naslednik.
Pogledaj vesti o: Pariz

Nastavak na Večernje novosti...