Izvor: Politika, 18.Jul.2008, 23:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Rusi imaju pravi odnos sa bogom
Komunisti u Rusiji nisu uspeli da ubiju religiju, ali su ubili običaje i obrede, kaže vladika Antonije, starešina Podvorja SPC u Moskvi
Specijalno za „Politiku”
Moskva – Ako neko od brojne dece iz mešovitih srpsko-ruskih brakova poželi da uči srpski jezik ili osnove hrišćanstva na srpskom jeziku, jedino mesto u Moskvi gde to može da uradi jeste Podvorje Srpske pravoslavne crkve. U crkvi se mogu videti izložbe posvećene >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << kulturnom životu Srbije, životu crkve, položaju verskih zajednica, odvijaju se razne kulturne manifestacije. Na ruski jezik prevedena su dela Justina Popovića, Amfilohija Radovića, Atanasija Jevtića..., objavljeno je mnogo raznih članaka, naučnih radova naših bogoslova u časopisima, na internet-stranicama... I sve to zahvaljujući starešini Podvorja Srpske pravoslavne crkve, vladici moravičkom Antoniju (37), koji je u Moskvu došao sredinom 2002. godine i za kratko vreme uspeo da uradi sve što nisu mogli ni ambasada, ni ministarstva – nenametljivo, bez fanfara, ali i bez pomoći države Srbije. Za nekoliko godina koje je proveo u Moskvi u Ruskoj pravoslavnoj crkvi je stekao ugled kakvim se mogu pohvaliti samo retki ambasadori velikih zemalja.
„Kad sam došao, Crkva Petra i Pavla, koja je određena za srpsko podvorje, bila je prilično propala, zidovi oronuli, pred rušenjem, freske, ikonostasi, ikone zapuštene, pocrnele od svega i vremena. Iako izgrađena 1700. godine, samo je dvaput renovirana – jednom u 19. veku i još jednom tridesetih godina 20. veka. Za rekonstrukciju od gradonačelnika Moskve Jurija Luškova uspeo sam da dobijem 100.000 dolara. Za ostalo su pomogli i neki naši biznismeni.”
Otkud srpsko podvorje usred Moskve?
Srpska pravoslavna crkva imala je svoje podvorje u Moskvi još od 17. veka. Nekad se ono nalazilo na ulici Soljanka u Hramu svetih Kira i Jovana. Tu je bila i kapelica posvećena Svetom Savi. Posle revolucije, boljševici su srušili i crkvu i kapelu. Posle rata, 1948. godine predloženo je da se novo podvorje otvori u hramu Petra i Pavla, jednom od najstarijih u Moskvi. Ali baš tada su prekinuti diplomatski odnosi između dve zemlje, a kada su ponovo uspostavljeni trebalo je da prođu decenije dok se 2002. godine ideja nije realizovala.
Kao ambasador Srpske pravoslavne crkve u Rusiji, aktivno učestvujete u životu Ruske pravoslavne crkve. Predajete na Filozofskom i Teološkom fakultetu, učestvujete u raznim crkvenim dešavanjima. Kako biste ocenili odnose između dve crkve?
Odnosi između Ruske i Srpske crkve su vrlo dobri. Verski odnosi imaju mnogo dublje istorijske korene nego diplomatski odnosi dve države. Sveti Sava je postrižnik Ruske crkve i od tada su uspostavljeni topli i bratski odnosi. Rusi su ostavili mnogo traga u Srpskoj crkvi. Nećete naći nijedan stari pravoslavni hram ili manastir na teritoriji bivše Jugoslavije da u njemu nisu ostavili neki trag – ili jevanđelje, ili ikonu, ili bogoslužbenu knjigu. Uostalom, 90 odsto bogoslužbene literature i do današnjeg dana je rusko. Ruski darovi mogu se videti u Hilandaru, Studenici i mnogim drugim manastirima.
Poslednjih godina svedoci smo dolazaka brojnih delegacija Srpske pravoslavne crkve u Moskvu. One su primane na najvišem nivou i u vreme kad su međudržavni odnosi bili nešto hladniji. Može li se reći da je ta bliskost na neki način uticala na popravljanje međudržavnih odnosa?
U vreme kad su u državi postojale nesuglasice oko Kosova i Metohije Srpska pravoslavna crkva je imala sasvim jasan stav i nije se ustručavala da ga prezentira ruskoj strani. U Rusiji je crkva odvojena od države, ali su njihovi odnosi veoma dobri. Crkva ima veliki uticaj na državu i država na Crkvu. U to vreme je RPC prenosila državi naše mišljenje pa se može reći da je i to uticalo na formiranje ruskog državnog stava.
Ovih dana, na praznik Petra i Pavla, hram je bio toliko pun da su ljudi stajali u dvorištu i palili sveće. Mnogo ljudi dolazi svakog dana. Može li se reći da se narod ponovo vratio religiji ili je reč o novoj modi?
Mogu da potvrdim da je ruski narod veoma religiozan uprkos strašnim komunističkim represijama. Komunisti nisu uspeli da ubiju religiju, ali su ubili običaje, obrede. Kod nas je nestala religija, ali su ostali običaji. Rusi imaju pravi odnos prema veri. Idu u crkvu, a kad se mole, oni se stvarno mole. Što se tiče duhovnog i uzvišenog, ja bih voleo da su naši ispred, ali moram da priznam da su Rusi mnogo, mnogo ispred nas. Naši ljudi su više okrenuti tradiciji. Kod nas religiozni čovek izgleda ovako – otac vernik, majka vernica, kršten u crkvi, venča se u crkvi, i sahrani se, slavi slavu i Božić i Uskrs, pričesti se jednom ili dvaput godišnje i to je sve. Ali kaže da je vernik. U Rusiji, ako je čovek vernik, on je vernik, ide u crkvu redovno, na jutarnju, i večernju molitvu, neće nikad jesti dok se ne prekrsti, obavlja sve verske obrede. I to nisu samo spoljašnje manifestacije. Oni imaju pravi odnos sa bogom. Obavljaju verske obrede onako kako propisuje crkva. Nisu formalisti.
Ljubinka Milinčić
[objavljeno: 19/07/2008]
