Izvor: RTS, 27.Jun.2013, 08:50   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Japanci odlaze iz Kine

Kina je stekla zvanje "svetske fabrike" zahvaljujući svojoj jeftinoj radnoj snazi i velikom tržištu, ali usled pogoršanja uslova poslovanja i života u toj zemlji, japanske, pa i druge svetske kompanije, polako ali sigurno smanjuju proizvodnju u Kini i sele se u jugoistočnu Aziju.

Japanske kompanije koje su protekle dve decenije prebacivale svoja postrojenja u Kinu i tamo otvarale nove fabrike kako bi smanjivanjem trškova proizvodnje i osvajanjem velikog udela na unosnom kineskom >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << tržištu obezbedile svoju budućnost, sada smanjuju proizvodnju u toj zemlji i sele se u zemlje jugoistočne Azije.

Razlozi za to su brojni i kumulišu se već nekoliko godina. Japanske firme suočavaju se poslednje dve godine sa rastućim antijapanskim raspoloženjem u Kini zbog teritorijalnog spora oko malog arhipelaga Senkaku (ili Diaoju) u Istočnokineskom moru koja leže na velikim rezervama prirodnog gasa i nafte. 

Takođe, u Kini rastu plate radnika i troškovi života, što poskupljuje proizvodnju i cenu boravka japanskih biznismena u toj zemlji, dok se podsticaji koje kineska država daje za otvaranje novih radnih mesta ukidaju.

Prema podacima iz 2012. godine, prosečna mesečna primanja niskokvalifikovanih radnika u Kini su iznosila, zavisno od regiona, između 300 i 450 američkih dolara, dok su za to vreme radnici u zemljama kao što su Mjanmar, Laos, Vijetnam i Kambodža primali između 100 i 150 dolara.

Jedina država u delti reke Mekong čije se plate mogu meriti sa Kinom je Tajland, gde u prestonici Bangkoku radnici primaju prosečno nešto više od 300 dolara mesečno.

Japanska preduzeća navode i da je utakmica na kineskom tržištu vrlo teška sa obzirom da su na njemu prisutne sve renomirane američke, evropske i južnokorejske kompanije, te sve konkurentnija domaća preduzeća.

Izmeštena proizvodnja sportske opreme

Japanski ekonomisti ukazuju i da je u Kini, u uslovima prisustva mnoštva kompanija iz celog sveta, sve teže obezbediti radnu snagu dobrog kvaliteta jer, uprkos tome što je ova država najmnogoljudnija na svetu, u njoj opada broj mlade, radno sposobne populacije usled politike koja je u prošlosti parovima zabranjivala da imaju više od jednog deteta.

Japanske rukovodioce i stručnjake na radu u Kini sve više brine i velika atmosferska zagađenost u toj zemlji, te periodično izbijanje epidemija smrtonosnih virusa poput sarsa, svinjskog i ptičjeg gripa.

Usled toga, na primer, veliki japanski proizvođač odeće i lanac robnih kuća "Ito Jokado" trenutno ubrzano smanjuje produkciju u Kini sa ciljem da ona u 2013. godini dođe do nivoa od 30 posto od ukupne proizvodnje firme, u poređenju sa čak 80 posto u 2011. godini.

Fabrika konfekcije i prodajni lanac "Juniklo", sponzor najboljeg srpskog tenisera Novaka Đokovića, nedavno je smanjila je udeo proizvodnje u Kini sa ekstremno visokih 90 na 70 odsto, a ta redukcija je ostvarena izmeštanjem proizvodnje u Vjetnam.

Japanski proizvođač muzičkih i kućnih električnih uređaja "Funai" redukovao je udeo proizvodnje kineskih radnika u svojoj ukupnoj produkciji sa 90 na 50 odsto i planira da sledeće godine otvori fabriku na Filipinima koja će dalje doprineti smanjivanju zavisnosti od proizvodnje u Kini.

I drugi strani proizvođači odlaze

Japanske kompanije, međutim, nisu usamljene u nastojanju da izmeštanjem proizvodnje iz Kine ostvare uštede. Tako je američki proizvođač sportske obuće "Najk" u 2009. godini zatvorio jedinu fabriku u Kini koja je u potpunosti bila u njegovom vlasništvu i težište regionalne proizvodnje prebacio u Vijetnam.

Slično tome, južnokorejski elektronski gigant "Samsung" do 2009. godine proizvodio je najveći broj svojih mobilnih telefona u Kini, ali od 2011, najveći broj telefonskih aparata ove kompanije silazi sa proizvodnih traka u Vijetnamu.

I nemački "Adidas" prošle godine je zatvorio fabriku u Sudžou u kojoj je radilo 160 radnika i proizvodnju preneo u Mjanmar. U Kini, međutim, ostaje oko 6.000 prodajnih objekata ove kompanije, a ona nastavlja i da koristi kineske kompanije kao svoje dobavljače.

Nastavak na RTS...