Izvor: RTS, 26.Dec.2013, 13:36 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Japan, pošta herojima ili zločincima?
Japanski premijer posetio šinto hram u Tokiju koji čuva sećanje na lik i delo japanskih komandanata i vladinih službenika koji su proglašeni za ratne zločince. Ovaj potez može doprineti zaoštravanju napete situacije u istočnoj Aziji, očenjuju analitičari.
Japanski premijer Šinzo Abe posetio je kontrovezni šinto hram Jasukunji u Tokiju da bi odao počast dušama japanskih boraca poginulih u nekoliko ratova koje je >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << Japan vodio od kraja devetnaestog do polovine dvadesetog veka.
Posete najviših japanskih zvaničnika ovom svetilištu u susednoj Kini i Južnoj Koreji doživljavaju se kao provokacija, jer ovaj hram čuva sećanje i na lik i delo japanskih komandanata i vladinih službenika koji su na suđenju po završetku rata koje su u Tokiju organizovale američke okupacione snage proglašeni za ratne zločince.
Premijer Abe posetio je hram Jasukunji tačno godinu dana nakon stupanja na dužnost. On je izjavio japanskim medijima da je svrha njegove posete bila da izrazi poštu i pomoli se za pokoj duša japanskih građana koji su boreći se za otadžbinu žrtvovali svoje dragocene živote.
"Mir i prosperitet današnjeg Japana ne zasniva se samo na delima ljudi koji sada žive, već i na vrednoj žrtvi onih koji su moleći se za sreću svojih žena i dece i misleći na svoje roditelje, poginuli na ratištu," rekao je Abe.
On je takođe izjavio da Japan ne sme nikada više da započne rat, te da se tokom posete Jasukunjiju učvrstio u ubeđenju da zakletva koju je njegova zemlja dala o tome da više nikada neće ratovati treba da i dalje bude čvrsto poštovana.
Ovo je prvi put nakon nešto više od sedam godina da je jedan japanski premijer posetio ovo svetilište domaće mnogobožačke religije šinto, koje je Meka japanske desnice i vrlo malobrojnih, ali bučnih, militarista.
Abe, kojemu je ovo drugi mandat na čelu države, tokom svog prvog službovanja u premijerskoj fotelji 2007. godine uzdržao se od posete Jasukunjiju.
Oko dva i po miliona japanskih vojnika poginulo je u ratnim operacijama od Sino-japanskog rata 1895. do Drugog svetskog rata, čiji su kraj obeležili američka kampanja bombardovanja japanskih naselja zapaljivim bombama i bacanje nuklearnih bombi na Hirošimu i Nagasaki.
Hram Jasukunji čuva sećanje na sve pale japanske vojnike, uključujući tu one i koje su bili umešani u masakre i nehumane eksperimente nad civilima u Kini i na Korejskom poluostrvu.
U krugu ove neobične religijske institucije nalazi se vojni muzej u kojem su smešteni avioni, mini podmornice i haubice iz Drugog svetskog rata, a u njemu se puštaju i video prilozi koji pravdaju japansku okupaciju istočne i jugoistočne Azije kao pokušaj da se taj deo sveta oslobodi od zapadnjačkog kolonijalnog jarma.
Kao konkretni povod za ulazak u rat sa SAD, odnosno napad na američku bazu Perl Harbur na Havajima i dalji prodor japanske vojske u južni deo Pacifičkog okeana prema Indoneziji, navodi se naftni embargo koje su SAD uvele protiv Zemlje izlazećeg Sunca i potreba da se obezbede neophodni resursi, bez pominjanja činjenice da je embargo uveden zbog japanske ekspanzionističke politike u Kini tokom tridesetih godina.
Zbog konotacija koje nose slavljenje duša ratnih zločinaca i pokušaji da se opravda japanska okupacija tokom drugog svetskog rata u hramu Jasukunji, pomirljivi tom premijera Abea i pominjanje politike odricanja od rata, verovatno, neće biti dovoljni da umire duhove u susednoj Kini i Južnoj Koreji sa kojima Japan ima složene istorijske i političke odnose i sa kojima se danas spori oko teritorija u Istočnokineskom moru.
Javnost i politička elita u ove dve zemlje već više od decenije protestuju zbog čestih poseta japanskih ministara i poslanika hramu Jasukunji, a naročito zbog poseta predsednika vlada kao što su bivši premijer Đunićiro Koizumi, i sada Šinzo Abe.
U Južnoj Koreji posebno nezadovoljstvo izaziva i činjenica da sveštenici ovog hrama iz spiska duša palih boraca koje su predmet religioznih obreda ne brišu imena koreanskih vojnika koje su japanske okupacione vlasti prisilno regrutovale u japansku armiju.
U istočnoj Aziji trenutno vlada napetost zbog teritorijalnih sporova u Istočnokineskom moru i preklapanja vazdušnih zona za identifikaciju letelica Kine, Južne Koreje i Japana. Otud se poseta premijera Abea, koja je nesumnjivo upriličena za domaće političke potrebe, među neutralnim posmatračima ocenjuje kao još jedan šahovski potez u igri nerava koji dodatno komplikuje situaciju.
