Izvor: RTS, 26.Apr.2010, 08:40 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vremeplov (26.4.2010)
Rođenje rimskog cara Marka Aurelija, italijanskog slikara Leonarda da Vinčija obeležili današnji dan kroz istoriju. Književnik Mehmed-Meša Selimović rođen 1910.godine.
Na današnji dan 121. rođen je rimski car Marko Aurelije, car filozof. Tokom vladavine počev od 161. uspešno je suzbio germansku invaziju na Carstvo. Njegove beleške na grčkom jeziku u vidu aforizama, vođene na mnogobrojnim ratnim pohodima >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << u Evropi i Aziji, svojevrsna filozofska introspekcija i razmišljanja o etici, objavljene su posmrtno pod naslovom "Samom sebi" i bile su vekovima popularne. Sačuvana je i njegova prepiska sa rektorom Frontonom na latinskom jeziku. Jedan je od najznačajnijih predstavnika poznog stoičkog eklekticizma i moralnom samoanalizom veoma je uticao na potomstvo. Car-filozof je upamćen i po izuzetnoj skromnosti i čestitosti, krajnje neuobičajenim za vladara.
Godine 1452. rođen je italijanski slikar, vajar, arhitekta, pronalazač, Leonardo da Vinči, jedan od najvećih umova renesanse. U Francusku je prešao 1516. gde je i umro. Izradio je relativno malo slika, od kojih su najznačajnije "Mona Liza", "Bogorodica u pećini", "Sveta Ana", "Tajna večera". Uradio je mnoštvo crteža, a mnoge njegove freske su oštećene zato što je eksperimentisao bojama. Nije se interesovao samo za ljudsko telo i prirodu nego i za psihologiju: u "Tajnoj večeri" metodski je prostudirao i nijansirano izrazio karakter svake ličnosti. Prvi je uneo atmosferu u slike i pomoću svetlo-tamnog modelisanja (sfumato) dao toplinu kože i mekoću tela. Ni jedno njegovo vajarsko delo nije sačuvano, a arhitektonske zamisli su ostale u projektu. Živo su ga privlačile i prirodne nauke - fizika, astronomija, hemija. Radio je i na spravi za letenje. Napisao je "Traktat o slikarstvu".
Na današnji dan 1910. rođen je Mehmed-Meša Selimović, književnik, akademik jedan od najvećih srpskih književnika 20. veka. Selimović je završio Filozofski fakultet u Beogradu, a do Drugog svetskog rata radio je kao profesor u gimnaziji u Tuzli. Po izlasku iz ustaškog logora 1943, otišao je u partizane. Posle rata bio je direktor Drame Narodnog pozorišta u Sarajevu, umetnički direktor "Bosna filma", kao i glavni i odgovorni urednik "Svjetlosti". Autor je jednog od najznačajnijih romana srpske literature "Derviš i smrt", koji se odlikuje osobenošću tretiranja teme, čovekovog života u tragičnim okolnostima i refleksijama o ljudskoj egzistenciji. Dubok pečat u srpskoj literaturi ostavio je i romanima "Tišina", "Tvrđava" i "Magla i mesečina", kao i zbirkama pripovedaka "Prva četa", "Tuđa zemlja" i "Devojka zlatne kose". Autor je brojnih eseja, studija i nekoliko filmskih scenarija. Književna nagrada koja nosi Selimovićevo ime ustanovljena je na današnji dan 1988. godine.
1335. - Italijanski pesnik Petrarka, usponom na vrh Mont bantu postao prvi Evropljanin koji se popeo na Alpe
1711. - Rođen Dejvid Hjum, škotski filozof (Edinburg, 26. 04. 1711 - Edinburg, 25. 08. 1776)
1798. - Rođen Ežen Delakroa, francuski slikar (Šaranton-Sen-Moris, 26. 04. 1798 - Šamprosej, 13. 08. 1863)
1894. - Rođen Rudolf Hes, nemački nacistički lider (Aleksandrija, 26. 04. 1894 - Berlin, 17. 07. 1987)
1898. - Rođen Visente Aleiksander, španski književnik, nobelovac (Sevilja, 26. 04. 1898 - Madrid, 14. 12. 1984)
1904. - Umro Dimitrije Nešić, matematičar, profesor i rektor Velike škole u Beogradu, ministar prosvete Srbije, akademik, predsednik Srpske kraljevske akademije
(Beograd, 08. 10. 1836 - Beograd, 26. 04. 1904)
1910. - Umro Bjerstern Bjernson, norveški književnik, nobelovac (Kvikne, 08. 12. 1832 - Pariz, 26. 04. 1910)
1931. - Prvi prodor čoveka u stratosferu - Ogist Pikar leteo balonom na visini od 15. 700 metara
1931. - Umro Milorad Gavrilović, pozorišni glumac i reditelj, upravnik Narodnog pozorišta u Beogradu (Valjevo, 21. 05. 1861 - Beograd, 26. 04. 1931)
1937. - Razoren gradić Gernika u Španskom građanskom ratu
1940. - Umro Karl Boš, nemački industrijalac i hemičar, nobelovac (Kolonj, 27. 08. 1874 - Hajdelberg, 26. 04. 1940)
1950. - Rođen Goran Pleša, pozorišni, filmski i TV glumac (Beograd, 26. 04. 1950 - Beograd,10. 04. 2007)
1962. - Lansiran prvi međunarodni satelit u telekomunikacione svrhe
1967. - Rođen Konstantin Kostjukov, ukrajinski baletski igrač, direktor Baleta Narodnog pozorišta u Beogradu (Kijev, 26. 04. 1967)
1974. - Potpisana Konvencija o zaštiti intelektualne svojine, tim povodom se 26. april obeležava kao Svetski dan intelektualne svojine.
1978. - Rođena Ana Muglalis, grčka filmska glumica (Nant, 26. 04. 1978)
1984. - Umro Vilijam Kaunt Bejzi, američki džez - muzičar (Red Benk, 21. 08. 1904 - Holivud, 26. 04. 1984)
1986. - Havarija nuklearke u Černobilju
1988. - Ustanovljena književna nagrada "Meša Selimović"
1999. - U NATO agresiji srušen Žeželjev most u Novom Sadu
2000. - Umrla Mirjana Čiplić - Kuruzović, slikar, scenograf i kostimograf (Beograd, 24. 02. 1937 - Beograd, 26. 04. 2000)
2000. - Umrla Zlata Vidaček, književnica i novinar Radio Beograda (Zagreb, 05. 03. 1923 - Beograd, 26. 04. 2000)
2005. - Umro Danilo Purić, političar, diplomata, novinar, glavni urednik i direktor "Politike"
(Mileševo, 01. 02. 1923 - Beograd, 26. 04. 2005)
2005. - Umrla Marija Šel, austrijska filmska, pozorišna i TV glumica
(Beč, 15. 01. 1926 - Prajtneg, 26. 04. 2005)
