Izvor: B92, 30.Okt.2012, 15:11 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Uloga kriznih štabova u ratu u BiH
Hag -- U nastavku suđenja Ratku Mladiću, veštak optužbe Dorotea Hanson svedočila je o "ključnoj" ulozi kriznih štabova SDS-a uoči izbijanja rata u BiH 1992.
Tadašnji komandant Vojske Republike Srpske, general Mladić (69) optužen je, između ostalog, za progon nesrba iz 20 opština širom BiH, koje je, po optužnici, trebalo da budu deo nove, ujedinjene srpske države.
Hansonova je izjavila da >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << su krizni štabovi SDS, uspostavljeni po preporuci lidera bosanskih Srba Radovana Karadžića s kraja 1991, bili ključni instrumenti za formiranje srpskih opština i oružanih snaga širom BiH.
Štabovi su, potom, postali organi vlasti u novoformiranim srpskim opštinama iz kojih su nesrbi masovno proganjani.
Analizirajući brojne dokumente srpskih vlasti u bosanskim opštinama, svedokinja je u izveštaju podnetom sudskom veću zaključila da je između kriznih štabova i Mladićevih snaga postojala "saradnja i koordinacija" i "jasna harmonija" u delovanju.
Po rečima Hansonove, oni su zajedno radili na objedinjavanju svih srpskih snaga i na planiranju vojnih operacija. To je ilustrovala tajno prisluškivanim Mladićevim razgovorom sa zvaničnikom kriznog štaba sa opštine Ilidža, s kraja maja 1992, u kojem komandant VRS naređuje da se "sve vojne formacije stave pod kontrolu".
"Sve što nosi pušku i hoće da nosi glavu mora da se stavi pod moju komandu", rekao je Mladić na primedbu sagovornika da "ima nešto arkanovaca".
Hansonova je protumačila da je to potvrda toga da je Mladić "kada je smatrao za potrebno, ostvarivao vlast nad kriznim štabovima i naređivao im da se uključe u vojne operacije". Oni su imali iste ciljeve i zajedno su radili na tome da ih ostvare.
U izveštaju veštaka optužbe precizira se i da su krizni štabovi formirani u skladu s dokumentom poznatim kao "Varijanta A i varijanta B", koji je Karadžić podelio predsednicima opštinskih odbora SDS na sastanku 19. decembra 1991.
Dokumentom je bio predviđen način na koji će biti preuzeta vlast u opštinama u kojima su Srbi bili manjina, ali i u komunama gde su oni činili većinu.
Samo dva dana kasnije, prvi krizni štab formiran je u Zvorniku, gde su se ubrzo izdvojili Srbi iz organa vlasti i formiranja srpske opštine, posvedočila je Hansonova. Ubrzo se isto dogodilo i u brojnim drugim opštinama u BiH iz kojih su Muslimani i Hrvati bili proterani, posvedočila je Hansonova.
General Mladić optužen je i za genocid u Srebrenici, terorisanje stanovništva Sarajeva kampanjom artiljerijskih i snajperskih napada i
uzimanje osoblja Un za taoce.
