Izvor: RTS, 24.Mar.2013, 08:57   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Vremeplov (24. mart 2013)

Kompozitor i dirigent Đorđe Karaklajić rođen 1912. godine. Ustanovljen je Dan srpske radio-drame u znak sećanja na 24. mart 1929. godine, kada je izvedena radio-drama "Đakon Stefan i dva anđela". NATO kampanja protiv SR Jugoslavije počela 1999. godine.

Na današnji dan 1912. godine rođen Đorđe Karaklajić, kompozitor i dirigent, muzički urednik Radio Beograda. Prvo muzičko obrazovanje Karaklajić je >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << stekao u rodnom Užicu. Pevanju ga je podučavao čuveni Andra Lojanica, urednik satiričnog lista "Era". Violinu je učio kod gimnazijskog profesora muzike Čeha Šimeka. Godine 1931. upisao je Pravni fakultet u Beogradu izdržavajući se od davanja časova i sviranja u orkestrima JASTRA, Džoli Bojs i Melodi Bojs. Sa Radio Beogradom je počeo da sarađuje 1933. godine, a 3 godine kasnije upoznaje Vlastimira Pavlovića Carevca. Bio je to početak jedne plodne i za našu kulturu značajne muzičke saradnje. Za vreme Drugog svetskog rata, Karaklajić je bio u zarobljeništvu u Nirnbergu, gde mu je muzički učitelj bio kompozitor i dirigent Predrag Milošević. Po povratku iz zarobljeništva dolazi u Radio Beograd i ubrzo postaje urednik narodne muzike. Vodio je Mali radio orkestar i bio jedan od osnivača Velikog narodnog orkestra Radio Beograda i ženskog vokalnog ansambla"Šumadija". Kao kompozitor Karaklajić se ogledao u raznim muzičkim oblicima. Pisao je muziku za filmove Puriše Đorđevića, scensku muziku za pozorišne komade "Đido", "Protekcija" i "Podvala", za TV dramu "Šešir profesora Vujića" i radio dramu "Vukadin". Napisao je, takođe, "Tri narodne igre za orkestar", "Igru za gudački kvartet", i "Basso gicoso" za kontrabas i gudački orkestar. Kao muzikolog posvetio se proučavanju i beleženju izvornog melosa tragajući za lepotom narodne pesme i nastojeći da sačuva od zaborava dragoceno bogatstvo narodnog stvaralaštva. Đorđe Karaklajić je dobitnik Vukove nagrade za životno delo, dve plakete grada Beograda i niza drugih priznanja za plodan umetnički rad.

U nedelju, 24. marta 1929. godine, iz zakupljenih prostorija na drugom spratu zdanja SANU, u 10.30, začule su se fanfare, koje su označile početak redovnog emitovanja programa Radio Beograda, na talasnoj dužini 455 metara. Svečanom otvaranju beogradske radio-stanice prisustvovalo je oko 300 zvanica iz kulturnog i javnog života. Program je najavila spiker Jelena Bilbija-Lapčević. "Fanfarsku uvertiru" komponovao je i dirigovao tadašnji dirigent Beogradske opere Lovro Matačić, kasnije, prvi šef muzičkog programa Radio Beograda. Zatim je Hor akademskog pevačkog društva "Obilić" otpevao himnu u pratnji orkestra Opere. Oko 11.15 istaknuti glumci Narodnog pozorišta odigrali su prvu srpsku radio dramu "Đakon Stefan i dva anđela", dramaturšku adaptaciju istoimene narodne pesme. Posle umetničkog dela programa govorili su predstavnici vlade, Beogradske opštine i Akcionarskog društva "Radio".

Pozorišni glumac Ljubiša Bačić umro je na današnji dan 1999. godine. Prve glumačke korake Bačić je načinio na sceni Narodnog pozorišta u Nišu. Od 1955. godine, glumio je u Beogradskoj komediji, zatim u Humorističkom pozorištu, da bi od 1958. do 1971. godine nastupao u ansamblu Savremenog pozorišta. U Atelje 212 dolazi 1974. godine i tu ostaje do kraja svoje karijere. Uz Zorana Radmilovića, Slobodana Aligrudića, Taška Načića i druge, Ljubiša Bačić je bio tvorac specifičnog duha ovog pozorišta, kao i njegovog čuvenog bifea. Radio je takođe i kao novinar Dečije redakcije Radio Beograda, a u svojoj 63. godini objavio je prvu knjigu poezije i odmah za nju dobio nagradu "Miloš Crnjanski".

1603. - Umrla Elizabeta Prva, engleska kraljica (Grinvič , 07. 09. 1533 - Ričmond, 24. 03. 1603)

1736. - Ubijen Pera Jovanović - Segedinac, vođa srpskih ustanika u Austrougarskoj ( 1655 - Budim, 24. 03. 1736)

1874. - Rođen Hari Hudini, američki iluzionista i mađioničar (Budimpešta, 24. 03. 1874 - Njujork, 31. 10. 1926)

1882. - Nemački bakteriolog Robert Koh otkrio bacil tuberkuloze, u spomen na ovo otkriće ustanovljen je Svetski dan borbe protiv tuberkuloze

1905. - Umro Žil Vern, francuski književnik (Nant, 08. 02. 1828 - Amijen, 24. 03. 1905)

1913. - Počela bitka kod Jedrena u Drugom balkanskom ratu

1930. - Rođen Stiv Mek Kvin, amarički filmski glumac (Slejter, 24. 03. 1930 - Meksiko, 06. 11. 1980)

1936. - Održana prva modna revija u Beogradu, u prostorijama Doma inžinjera i tehničara

1944. - Rođen Vojislav Koštunica, doktor prava i političar, predsednik SRJ, premijer Srbije, predsednik Demokratske stranke Srbije (Beograd, 24. 03. 1944)

1945. - U Beogradu potpisan sporazum između vlade DFJ i Uprave UN za pomoć i obnovu (UNRRA)

1946. - Umro Aleksandar Aleksandrovič Aljehin, sovjetski šahovski velemajstor, svetski šampion (Moskva, 31. 10. 1892 - Estoril, 24. 03. 1946)

1947. - Rođena Duška Vrhovac Pantović, književnik i prevodilac, novinar RTS-a (Banjaluka, 24. 03. 1947)

1962. - Umro Ogist Pikar, švajcarski fizičar, letač balonom i istraživač morskih dubina (Bazel, 28. 01. 1884 - London, 24. 03. 1962)

1968. - Umrla Milica Babić, kostimograf Narodnog pozorišta u Beogradu, supruga Ive Andrića (Bosanski Šamac, 02. 09. 1909 - Herceg Novi, 24. 03. 1968)

1976. - Umro Bernard Lo Montgomeri, britanski maršal, saveznički vojskovođa u Drugom svetskom ratu (London, 17. 11. 1887 - London, 24. 03. 1976)

1999. - Počela NATO agresija na SRJ

2004. - Srpska akademija nauka i umetnosti pristupila Sveevropskoj akademiji

2008. - Umro Boris Dvornik, pozorišni, filmski i TV glumac (Split,16. 04. 1939 - Split, 24. 03. 2008)

2008. - Umro Ričard Vidmark, američki filmski glumac (Sanrajz, 26. 12. 1914 - Roksberi, 24. 03. 2008)

2008. - Umro Dragan Ciganović, džudista, reprezentativac, prvak Jugoslavije, trener i pedagog ( 1962 - Kikinda, 24. 03. 2008)

2010. - Umro Stevan Nikšić, magistar pravnih nauka, novinar i urednik NIN-a, jedan od osnivača Novinske agencije Beta i Nezavisnog udruženja novinara Srbije (Sremska Mitrovica, 30. 07. 1946 - Beograd, 24. 03. 2010)

2010. - Umro Džim Maršal, američki rok-fotograf (03. 02. 1936 - Njujork, 24. 03. 2010)

Nastavak na RTS...