Izvor: RTS, 10.Mar.2009, 20:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Kasetna municija opasnost u Srbiji
U NATO agresiji 1999. godine na Srbiju je bačeno 37.000 kasetnih projektila koji predstavljaju opasnost za stanovništvo. Procenjuje se da je za potpuno čišćenje zemljišta potrebno oko 30 miliona evra. Apel Vladi Srbije da potpiše Konvenciju iz Osla koja predviđa zabranu proizvodnje, prodaje i upotrebe te vrste oružja.
U Srbiji deset godina posle NATO bombardovanja ima 30 kvadratnih kilometara površine zagađene >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << kasetnom municijom koja predstavlja opasnost za stanovništvo. Procenjuje se da je za potpuno čišćenje zemljišta potrebno oko 30 miliona evra.
U NATO agresiji 1999. godine na Srbiju je bačeno 37.000 kasetnih projektila, dok je u toku napada u maju 99. godine poginulo je 27 i ranjeno 150 ljudi. Tada je ranjen i Dejan Dikić profesor informatike iz Niša, danas jedan od najaktivnijih zagovarača zabrane kasetnih bombi.
Predstavnici Koalicije za zabranu kasetne municije i Norveške narodne pomoći pozvali su Vladu Srbije da potpiše Konvenciju iz Osla koja predviđa zabranu proizvodnje, prodaje i upotrebe te vrste oružja.
Sporazum o zabrani kasetne municije
Tokom NATO bombardovanja Srbije kasetnu municiju koristile su Holandija, Velika Britanija i Sjedinjene Države.
Holandija i Velika Britanija potpisale su Sporazum, a u njemu postoji odredba da države potpisnice koje su koristile kasetnu municiju moraju da pomognu drugim državama potpisnicama na onim lokacijama gde su to oružje upotrebile.
Globalni koordinator Koalicije za zabranu kasetne municije Tomas Neš je istakao da se to ne može odnositi i na Srbiju, jer ona nije potpisnica Sporazuma.
"Kada bi ga potpisala, onda bi mogla da zatraži od Holandije i Velike Britanije da podrže čišćenje i pomogne žrtvama kasetne municije. Ukoliko bi Srbija potpisala Sporazum dobila bi pristup velikim srdestvima međunarodnih donatora za raščišćavanje kasetnih bombi i za pomoć žrtvama" istakao je Neš.
Vojska je neposredno posle Nato bombardovanja površinski očistila teren od kasetnih bombi, ali je ipak poginulo još četvoro, a ranjeno osam osoba.
Preko 160.000 stanovnika živi u tim ugroženim mestima a preko 50 odsto stanovnika živi u neposrednoj blizini rizičnih površina, što znači da su svakodnevno izloženi opasnosti.
Sporazum o zabrani kasetne municije Vlada Srbije do sada nije razmatrala.
Ni u Ministarstvu odbrane ni u Ministarstvu spoljnih poslova za sada ne govore o njemu. U Ministarstvu odbrane kažu samo da su stav i mišljenje, bez objašnjenja kakvi su, uputili Ministarstvu spoljnih poslova i Savetu za nacionalnu bezbednost.
Opasnost od neeksplodirane kasetne municije
Savetnica u Srpskom centru za razminiranje Slađana Košutić je istakla da i danas postoji opasnost od neeksplodirane kasetne municije u u 28 mesnih zajednica iz 16 opština koje imaju 162.000 stanovnika.
"To znači da je ovom riziku izloženo 12 od ukupno 30 okruga Srbije bez procene opasnosti za područja KiM, a svakodnevnoj opasnosti, izloženo je 88.000 stanovnika koji žive u neposrednoj blizini sumnjive površine", navela je Košutićeva.
Prema njenim rečima, najveći broj neeksplodirane kasetne municije registrovan je u Nišu i šest opština na jugu Srbije, pa se tako na području niške opštine Crveni krst nalazi 800 komada ili 34,41 odsto od ukupne količine na teritritoriji Srbije.
Na području opština Bujanovac, Kuršumlija, Preševo, Sjenica, Kraljevo i Brus, prema procenama stručnjaka, ima 1.424 komada ili što je blizu 56 odsto ukupne kolicine neeksplodirane kasetne municije, dok se preostali deo nalazi na području još osam opština širom zemlje.
Stručnjaci Vojske Jugoslavije (sada Srbije) uklonili su oko 990 komada neeksplodirane kasetne municije sa 24 lokacije, a najviše ovih sredstava koja su vidljiva na površini prikupljeno je tokom 1999. godine.
Košutićeva je navela da je dosad za uklanjanje neeksplodirane kasetne municije Srbija dobila pomoć vlade SAD i Češke od po tri miliona dolara, kao i Međunarodne organizacije za razminiranje, a prošle godine je obezbedila i pomoć Rusije od još šest miliona dolara.
