Izvor: Nezavisne Novine, 03.Avg.2016, 16:39   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Milijarde evra biće uložene u brze ceste i autoputeve

BANJALUKA - Prioritet Bosne i Hercegovine je integrisanje njene saobraćajne infrastrukture u evropske koridore i usvajanje preciznih investicionih programa za brze, regionalne i magistralne puteve.

Ovo se, između ostalog, navodi u Okvirnoj strategiji transporta Bosne i Hercegovine, koja je nedavno usvojena na Savjetu ministara BiH, a koju će poslije prvobitnog protivljenja, najvjerovatnije, prihvatiti i Republika Srpska.

Svoj stav RS je promijenila nakon u nedjelju >> Pročitaj celu vest na sajtu Nezavisne Novine << održanog sastanka Milorada Dodika, predsjednika RS, i Bakira Izetbegovića, predsjedavajućeg Predsjedništva BiH, ali konačnu riječ o svemu tome na kraju će dati Vlada Republike Srpske.

U Ministarstvu saobraćaja i veza RS, iz kojeg su nedavno izrazili negodovanje što je Savjet ministara BiH bez saglasnosti RS usvojio strategiju, juče nisu željeli govoriti na ovu temu.

"Razjasnili smo neka pitanja u vezi s transportnom strategijom i metodologijom izrade strategija. Mislim da će to u budućnosti ići brže. Narednih dana ćemo izvršiti uvid u ono što je usvojio Savjet ministara BiH, što se tiče transportne strategije i ukoliko Vlada RS bude imala nekih primjedaba, biće otklonjene kroz Savjet ministara", rekao je Dodik nakon sastanka u nedjelju u Istočnom Sarajevu.

Usvajanje ovog dokumenta osnovni je uslov za povlačenje sredstava iz EU namijenjenih infrastrukturnim projektima, ali i povlačenje novca od međunarodnih kreditora, prije svih EBRD-a i EIB-a.

U strategiji se navodi da su u posljednjih 20 godina učinjeni značajni napori na unapređenju kvaliteta mreže javnih puteva, ali da i pored toga trenutno stanje mreže nije zadovoljavajuće.

"BiH nema usvojenu strategiju za bezbjednost u saobraćaju, što predstavlja važno pitanje uzimajući u obzir činjenicu da je broj saobraćajnih nesreća veći od prosjeka Evropske unije", navodi se u dokumentu, a kako bi se smanjio broj saobraćajnih nesreća, neophodno je izraditi strategiju bezbjednosti saobraćaja.

U strategiji, u kojoj se ističe da je sačinjena na osnovu transportnih strategija dva entiteta i Brčko distrikta i da uvažava ustavne nadležnosti, navodi se i to da veliki broj magistralnih i regionalnih cesta zahtijeva značajne investicije, a među najvećim problemima ističe se nestabilan izvor finansiranja, zatim uska grla u gradovima, velika dužina puteva užih od pet metara, veliki nagibi saobraćajnica itd.

"U FBiH je prioritet završiti mrežu brzih cesta, gdje je završeno 92 od ukupno 285 kilometara i odstranjivanje uskih grla u gradovima i pravljenje obilaznica oko velikih gradova", navodi se u strategiji.

Prioritetne investicije na željezničkoj mreži u FBiH su elektrifikacija linije Brčko - Tuzla u dužini od 67 km, zatim elektrifikacija linije od Doboja do Zvornika u dužini od 138 km.

U slučajevima vazdušnog saobraćaja, prioritet je tehničko poboljšanje aerodroma Sarajevo, Mostar i Tuzla. FBiH planira nadogradnju 100 kilometara brzih puteva u autoputeve, što će ih, prema procjenama, koštati 472 miliona evra, a glavni problem i prepreka tome bi mogo biti postojeći model finansiranja.

Kada su u pitanju magistralne ceste, FBiH kratkoročno, odnosno do 2020. godine, planira ulaganje od 165,72 miliona evra, a do 2025. godine još oko 126,45 miliona evra. Ovi projekti uglavnom će se finansirati iz kredita EIB-a i EBRD-a.

U listi projekata, koju je FBiH dostavila za izradu Okvirne transpornte strategije, vrijednost onoga što FBiH planira da izgradi do 2030. godine iznosi preko sedam milijardi evra, a samo u autoputeve u narednih petnaestak godina planira da investira 4,6 milijardi evra. Prema ovoj listi, u brze ceste biće investirano 878 miliona evra, zatim u magistralne ceste 328, željezničku infrastrukturu 535,5 miliona evra i u vazdušni saobraćaj oko 80 miliona evra.

Slično je i u Republici Srpskoj, koja nije dostavila precizne podatke o vrijednosti svih projekata koje planiraju izgraditi do 2030. godine, ali prema raspoloživim podacima, za izgradnju autoputeva i puteva biće uloženo više od tri milijarde KM.

Svi ovi projekti i u RS i u FBiH nemaju obezbijeđena finansijska sredstva, a vlasti entiteta uglavnom se oslanjaju na Evropsku banku za obnovu i razvoj, Evropsku investicionu banku i Svjetsku banku.

U narednom periodu RS planira izgradnju brzih cesta, između ostalog na dionicama Trebinje - Gacko - Foča - Ustiprača - Višegrad, zatim Banjaluka - Čelinac - Kotor Varoš - Obodnik, ali i Lukavica - Pale - Sokolac - Rogatica - Ustiprača - Višegrad do granice s Republikom Srbijom.

Prioritete kod magistralnih puteva u RS su Brod na Drini (Foča) - Hum (Crna Gora), zatim Nevesinje - Berkovići, Bronzani Majdan - međuentitetska granica, Gornji Podgradci - Mrakovica te Kotor Varoš - Mitrovići. Takođe, plan je da se radi brzi put Bijeljina - Zvornik - Sokolac, kao i obilaznice oko Banjaluke, Trebinja, Gacka, Prijedora itd.

Sudeći prema strategiji, RS već sljedeće godine planira početak izgradnje autoputa od Banjaluke do Mrkonjić Grada, čija je vrijednost 690 miliona evra, a koji bi trebalo da bude završen već 2021. godine.

Godinu kasnije, odnosno 2018. godine, RS planira početak izgradnje puta od Mrkonjić Grada do Mliništa u dužini od oko 30 kilometara, a čija je vrijednost 340 miliona evra.

Stimulacija uvoza ekoloških vozila

Prioritetni cilj Okvirne strategije transporta je finansijska održivost, što se planira postići na način da se porezi na gorivo usklade s onima iz zemalja regiona, zatim da se uvede sistem finansiranja zasnovan na akcizama za gorivo, a moguće su i dodatne akcize na naftu i duvan za finansiranje željeznica. Strateški ciljevi su i usklađivanje zakonodavstva s onim iz Evropske unije, posebno u oblasti ekologije, zaštite životne sredine i bezbjednosti.

Kada je u pitanju bezbjednost na putevima u BiH, vlasti na svim nivoima radiće na unapređenju odmarališta na brzim putevima i autoputevima te stimulisanju uvoza novih i ekoloških vozila, a to će se uraditi kroz reviziju postojećih naknada prilikom uvoza, registracije i slično.

Nastavak na Nezavisne Novine...