Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 12.Apr.2011, 03:01   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Godišnjica proboja Sremskog fronta

ADAŠEVCI -

U Adaševcima kod Šida danas će biti obeleženo 66. godina od proboja Sremskog fronta, a venac na spomen kompleks, u ime Vlade Srbije, položiće zamenik premijera i ministar unutrašnjih poslova Ivica Dačić.

Dačić će položiti venac na spomen kompleks "Sremski front", a potom će se obratiti okupljenima, najavilo je danas Ministarstvo unutrašnjih poslova.

Sremski front je jedno od najtežih i najtragičnijih srpskih, ali i bojišta Drugog >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << svetskog rata, na kome je u rovovskoj borbi od oktobra 1944. do 12. aprila 1945. godine učestvovalo oko 250.000 vojnika na obe strane.

Sremski front je uspostavljen pošto su otpočele završne borbe za oslobođenje Beograda i cele zemlje, kada je formirana borbena linija duž zapadnih granica Srema.

Nemci su taj front držali zbog izvlačenja delova armije E iz Grčke, Makedonije i sa Kosova i zato su ga očajnički branili.

Prvi proleterski korpus Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije (NOVJ) zaposeo je taj front posle oslobođenja Beograda, 21. oktobra 1944. kako bi zaštitio prestonicu i nastavio potiskivanje neprijatelja na zapad.

Jugoslovenske snage na Sremskom frontu sačinjavalo je 12 divizija koje su se borile u sadejstvu sa snagama sovjetske "Crvene armije" i bugarske Narodne armije, u nastojanju da probiju petostruku liniju neprijateljskog fronta u nadiranju ka Slavoniji.

Posle svestranih priprema, koje su izvršene u okviru završnih operacija za oslobođenje Jugoslavije, za proboj Sremskog fronta formirane su tri operativne grupe - Severna (glavna), Bosutska i Južna.

Komandant Prve armije general Peko Dapčević komandovao je Južnom operativnom grupom, a probojem fronta načelnik štaba Prve armije general Milutin Morača.

Proboj Sremskog fronta počeo je u zoru 12. aprila artiljerijskom pripremom od 15 minuta iz 120 oruđa i dejstvima iz 50 aviona u dva naleta, a nedugo zatim su krenule na juriš divizije prvog ešalona i za kratko vreme zauzele glavni odbrambeni pojas neprijatelja.

Posle celodnevnih borbi, oslobođeni su Vinkovci i Županja, a Sremski front je probijen na celoj dubini i otvoren put prema Slavonskom Brodu i Zagrebu.

Tokom borbi na Sremskom frontu, koje su trajale 175 dana, poginulo je 13.000 boraca NOVJ, ali tačan broj imenom i prezimenom nikada nije utvrđen.

Sovjetska Crvena armija izgubila je 1.100 vojnika, bugarska Narodna armija 623 i brigada "Italija" 163 borca dok je na strani neprijatelja poginulo oko 30.000 vojnika.

Jedinice na Sremskom frontu popunjavane su mobilizacijom mladića iz Srbije, pretežno maloletnih, krajem 1944. i u zimu 1945. godine. Srbi su tako činili ogromnu većinu svih jedinica, ne samo onih iz Srbije, već i Crne Gore, Bosne i Hrvatske, osim makedonskih. U sastavu Prve proleterske divizije borio se i bataljon Slovenaca, formiran u oslobođenom Beogradu, kao i brigada "Italija".

Teške borbe na Sremskom frontu trajale su 175 dana, jer su se Nemci uporno branili, potpomognuti ustašama i delovima belogardejskog "ruskog zaštitnog korpusa".

U istoriji će ostati zapisano da su sve jedinice koje su učestvovale u borbama na Sremskom frontu imale saveznika u stanovništvu Srema, čiji su domovi i objekti bili njihova sigurna skloništa.

Posle proboja Sremskog fronta, u sadejstvu sa savezničkom ofanzivom, jugoslovenske snage su za nepunih mesec dana oslobodile celu teritoriju zemlje, Istru i Slovenačko primorje, dok je nekoliko jedinica dospelo do Trsta i Karavanki.

Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...

Radio Televizija Vojvodine: Obeležena 66. godišnjica proboja Sremskog fronta

Mondo: Obeležena godišnjica proboja Sremskog fronta