Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 12.Apr.2011, 13:56 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Obeležena 66. godišnjica proboja Sremskog fronta
ADAŠEVCI -
U Adaševcima kod Šida danas je, uz vojne i državne počasti, obeležena 66. godišnjica proboja Sremskog fronta, koji je označio kraj Drugog svetskog rata na teritoriji Srbije.
Na spomen kompleks "Sremski front" vence su, u ime Vlade Srbije i Ministarstva odbrane i Vojske Srbije, položili zamenik premijera i ministar unutrašnjih poslova Ivica Dačić i načelnik Generalštaba VS general Miloje Miletić, kao i predstavnici SUBNOR-a, rodbina i prijatelji >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << boraca i delegacije ambasada zemalja saveznica.
I delagacije republika bivše Jugoslavije
Dačić je poručio da i današnjim okupljanjem u ovom spomen kompleksu pokazujemo da nismo i nećemo zaboraviti žrtve boraca protiv fašizma.
"Velika čast i zadovoljstvo mi je što sam ovde u ime Vlade Srbije koja uvažava sve one koji su zbog ideala slobode položili život za otadžbinu", rekao je Dačić.
Obeležavanju godišnjice proboja Sremskog fronta prisustvovale su i delegacije boraca Slovenije, Hrvatske, BiH, Crne Gore, Makedonije i Republike Srpske.
Tri operativne grupe
Nemci su taj front držali zbog izvlačenja delova armije E iz Grčke, Makedonije i sa Kosova i zato su ga očajnički branili.
Prvi proleterski korpus Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije (NOVJ) zaposeo je taj front posle oslobođenja Beograda, 21. oktobra 1944. kako bi zaštitio prestonicu i nastavio potiskivanje neprijatelja na zapad.
Jugoslovenske snage na Sremskom frontu sačinjavalo je 12 divizija koje su se borile u sadejstvu sa snagama sovjetske "Crvene armije" i bugarske Narodne armije, u nastojanju da probiju petostruku liniju neprijateljskog fronta u nadiranju ka Slavoniji.
Posle svestranih priprema, koje su izvršene u okviru završnih operacija za oslobođenje Jugoslavije, za proboj Sremskog fronta formirane su tri operativne grupe - Severna (glavna), Bosutska i Južna.
Komandant Prve armije general Peko Dapčević komandovao je Južnom operativnom grupom, a probojem fronta načelnik štaba Prve armije general Milutin Morača.
Sadejstvo saveznika
Proboj Sremskog fronta počeo je u zoru 12. aprila artiljerijskom pripremom od 15 minuta iz 120 oruđa i dejstvima iz 50 aviona u dva naleta, a nedugo zatim su krenule na juriš divizije prvog ešalona i za kratko vreme zauzele glavni odbrambeni pojas neprijatelja.
Posle celodnevnih borbi, oslobođeni su Vinkovci i Županja, a Sremski front je probijen na celoj dubini i otvoren put prema Slavonskom Brodu i Zagrebu.
Tokom borbi na Sremskom frontu, koje su trajale 175 dana, poginulo je 13.000 boraca NOVJ, ali tačan broj imenom i prezimenom nikada nije utvrđen.
Sovjetska Crvena armija izgubila je 1.100 vojnika, bugarska Narodna armija 623 i brigada "Italija" 163 borca dok je na strani neprijatelja poginulo oko 30.000 vojnika.
Jedinice na Sremskom frontu popunjavane su mobilizacijom mladića iz Srbije, pretežno maloletnih, krajem 1944. i u zimu 1945. godine. Srbi su tako činili ogromnu većinu svih jedinica, ne samo onih iz Srbije, već i Crne Gore, Bosne i Hrvatske, osim makedonskih. U sastavu Prve proleterske divizije borio se i bataljon Slovenaca, formiran u oslobođenom Beogradu, kao i brigada "Italija".
Teške borbe na Sremskom frontu trajale su 175 dana, jer su se Nemci uporno branili, potpomognuti ustašama i delovima belogardejskog "ruskog zaštitnog korpusa".
U istoriji će ostati zapisano da su sve jedinice koje su učestvovale u borbama na Sremskom frontu imale saveznika u stanovništvu Srema, čiji su domovi i objekti bili njihova sigurna skloništa.
Posle proboja Sremskog fronta, u sadejstvu sa savezničkom ofanzivom, jugoslovenske snage su za nepunih mesec dana oslobodile celu teritoriju zemlje, Istru i Slovenačko primorje, dok je nekoliko jedinica dospelo do Trsta i Karavanki.
Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...
