Izvor: Blic, 11.Avg.2013, 22:12 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Klobasa i ćilimi spremni za EU
U Srbiji postoji 33 proizvoda koja su zaštićena oznakom geografskog porekla. To znači da je tim proizvodima Ministarstvo poljoprivrede priznalo kvalitet, ali i da mogu da ih prave i prodaju isključivo žitelji određenog geografskog područja. Ovi proizvodi će jednog dana imati dobro prođu u EU.
Proizvođače srpskih najkvalitetnijih proizvoda, uvek je “žuljalo” to što kad izađu na pijacu, svi napišu >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << da je njihov med homoljski, malina ariljska, kupus futoški...
Međutim, oni koji žive na određenoj teritoriji, a zaštitili su proizvod oznakom geografskog porekla, mogu protiv toga pravno da se bore. Oni imaju ekskluzivno pravo da to ime koriste, dok ostale koji to neovlašćeno rade mogu i da tuže.
Procedura za dobijanje ove oznake traje od godinu do dve i po godine, a u startu je potrebno i oko 20.000 dinara za takse. Međutim, mnogi tvrde da se to isplati, jer Srbija onda dobija prepoznatljive brendove koji često prelazio granice naše
zemlje.
Pirotski kačkavalj
Pirotski kačkavalj proizvode Mlekarska škola “Dr Obren Pejić” i Mlekara “Pimlek”. Specifičnost pirotskog kačkavalja u tome da se on pravi iz nepasterizovanog mleka kako bi se sačuvala autohtonost mikroflore koja postoji u mleku, a dolazi iz trave sa staroplaninskog pašnjaka na kojima se napasaju krave i ovce.
- On se radi ručno, a za njegovo zrenje potrebno je najmanje četiri meseca u kontrolisanim uslovima. Tajna pirotskog kačkavalja je pre svega u mleku i specifičnim uslovima proizvodnje i zrenja i recepturi staroj više stotina godina - kaže za “Blic” koodrinator praktične nastave, tehnolog u Mlekarskoj školi Saša Petrović. U pirotskom kraju se sada godišnje proizvede oko 60 tona kačkavalja, koji je svojevremeno bio i na meniju Bele kuće.
Pirotski ćilim
Tkalje u Zanatskoj zadruzi za proizvodnju ćilima i suvenira “Damsko srce” i još dvadesetak žena u Pirotu proizvode nadaleko poznat pirotski ćilim. Tkanje i proizvodnja zasnivaju se na tradicionalnim znanjima koja se prenose s kolena na koleno, upotrebom prirodnog materijala, vune od ovaca pirotskog kraja.
- Celokupni posao se obavlja ručno. Izrađuje se tehnikom klečanja na vertikalnom razboju, gde su glavne alatke za proizvodnju ćilimarkini prsti, oči i pomoćna mala alatka - tupica, koja služi samo za sabijanje niti. Ćilim bilo koje dimenzije radi se iz jednog dela i nema naličje, već dva identična lica - kaže za “Blic” direktorka Zadruge “Damsko srce” Slavica Ćirić.
Futoški kupus
Stanovnici Futoga godinama neguju i čuvaju seme ovog nadaleko poznatog proizvoda.
- Futoški kupus ima visok procenat šećera, list futoškog kupusa je nežne građe i tanak i lako savitljiv, a glavica nije nabijena, nego je rastresita. Ove osobine ga izdvajaju kao najpogodniju sortu za upotrebu kako svežeg tako i namenjenog kišeljenju - objašnjava proizvođač Goran Puača. Glavica je blago spljoštenog, ovalnog oblika, ćilibaržute boje.
Homoljski med
Pčelarska zadruga Žagubica jedina je ovlašćena da prodaje pravi homoljski med.
- Poljoprivredni fakultet je uradio kompletnu organizaciju i analizu na Homolju. Analizirali su biljke, ruže, vetrove, vode i na osnovu toga gde ulaze svi medovi od proleća do jeseni. Dokazano je koliko ima majčine dušice, na primer. I prema medu se određuje se da li je spada u homoljski - priča Predrag Milanov, pčelar.
Petrovska klobasa
Tradicija proizvodnje petrovske klobase duga je više od dva i po veka. Veština proizvodnje ovog tradicionalnog proizvoda u Bačkom Petrovcu prenosi se sa kolena na koleno.
- Specifičan je način pripreme, sastav, vrsta paprika, vrsta mesa, način sušenja, način dimljenja… Paprika ne sme biti industrijska, meso mora da bude zrelo, a od klanja do konzumacije prođe od 100 do 110 dana - objašnjava proizvođač klobase Jaroslav Popović.
Vino “Trijumf”
Vino “trijumf” nosi oznaku zaštite geografskog porekla, a pravi se od tri sorte belog grožđa - 75 odsto beli sovinjon i 15 odsto burgundac i rizling. Vino je specifično zato što je nastalo na određenom području, gde su jedinstveni zemljišni uslovi, temperatura, a bitna je i količina padavina, vetrovi, objašnjava za “Blic” Boža Aleksandrović, vlasnik vinarije “Aleksandrović”.
- Vinogradi su nam na određenoj nadmorskoj visini, iskošeni, okrenuti ka jugu. To je prvi i najbitniji korak, da se kontroliše da grožđe bude kvalitetno. Kad dođe vreme berbe, treba voditi računa da je tada najbolji odnos šećera i kiselina. Tek kasnije dolazi vreme da se mulja, da se radi fermentacija, kontrola temperature i na kraju održavanje vina u posebnim drvenim bačvama.
Maline iz Arilja
Proizvođači maline iz Arilja stvorili su specifičan ariljski model gajenja voća koji je kao takav prihvaćen i poštovan širom sveta.
- Imamo najbolji prinos u Srbiji i u okruženju, pravimo ni od čega nešto. Ariljska malina, stručno dokazano, ima specifičnost u kvalitetu koja se ogleda u 11 do 16 odsto suve materije, šećera. Poljska malina, recimo, ima daleko manje šećera - od 4 do 8 odsto.
Ipak, smatra Radojičić, poseban momenat koji određuje kvalitet je područje.
Ečanski šaran
Specifičnost podneblja, tradicije i ruža vetrova stvaraju na ovom području kiseonik koji je bitan za proizvodnju šarana.
- Voda iz Tise uliva se u jezera, a zatim se kreči, što dovodi do stvaranja vode visokog kvaliteta. Specifičan teren, banatska slatina, stvara meso dobrog kvaliteta, konzistentno, sa oko tri odsto masnoća koje ne padaju mnogo ni nakon prezimljavanja - objašnjava Nenad Radulović, direktor ribarskog gazdinstva “Ečka”.
Najčitanije SADA:
